Η ενεργειακή κατάσταση της Ευρώπης αυτή τη στιγμή θα μπορούσε πολύ συνοπτικά να περιγραφεί ως «τρεχάτε ποδαράκια» μου, καθώς οι κυβερνήσεις προσπαθούν με, εν πολλοίς, σπασμωδικές κινήσεις, να αποφύγουν τα χειρότερα για τα οποία, ωστόσο, δεν έκαναν το παραμικρό το προηγούμενο διάστημα, παρά τις προειδοποιήσεις.

Έτσι, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζήτησαν την επιβολή ενός φόρου «απροσδόκητων εσόδων» στις εταιρείες ενέργειας, καθώς οι τιμές πετρελαίου, βενζίνης και φυσικού αερίου, που βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ, ασκούν πίεση στις πολιτικές ηγεσίες, οι οποίες απεγνωσμένα προσπαθούν να περιορίσουν την αυξανόμενη δημόσια δυσαρέσκεια και την πρόκληση της ακροδεξιάς.

Την ίδια ώρα, ο Μακρόν προστρέχει και στους G7, μπας και πέσει καμιά καλή ιδέα για το πώς να αποφευχθεί η παγωνιά των ευρωπαϊκών νοικοκυριών, αλλά και η πολιτική χρεοκοπία των κυρίαρχων δυνάμεων της Ευρώπης.

• Διαβάστε: Βαθαίνει η ενεργειακή κρίση / Η Σαουδική Αραβία ακυρώνει φορτία πετρελαίου – Με το σταγονόμετρο η διέλευση από το Ορμούζ

Εκλογές με παγωμένα νοικοκυριά

Όπως γράφει χαρακτηριστικά ο Guardian, με τις εκλογές να αναμένονται τον επόμενο χρόνο σε οκτώ χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Πολωνίας, οι ηγέτες αγωνίζονται να αποτρέψουν τις πιθανές επιπτώσεις αυτού που οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι θα μπορούσε να είναι ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ της ηπείρου εδώ και δεκαετίες.

Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλινγκμπάιλ, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στο Δουβλίνο την Παρασκευή, να προτείνει πιθανούς τρόπους φορολόγησης αυτών που χαρακτήρισε ως υπερβολικά κέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών.

«Αρκετά κράτη μέλη ζητούν μοντέλα εδώ και πολύ καιρό», δήλωσε ο Κλινγκμπάιλ, απαιτώντας προτάσεις μέχρι τον επόμενο μήνα. «Οι άνθρωποι μπορούν να δουν πώς οι πετρελαϊκές εταιρείες εκμεταλλεύονται την κατάσταση, υπερτιμούν και αυξάνουν σημαντικά τα κέρδη τους».

Ιλιγγιώδεις τιμές

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου έχουν ανακάμψει ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, περίπου 50% υψηλότερα από ό,τι πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, καθώς οι κλιμακούμενες επιθέσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή απειλούν περισσότερες οδούς εφοδιασμού. Οι αγορές παραγώγων υποδηλώνουν ότι οι traders δεν αναμένουν βραχυπρόθεσμη πτώση των τιμών.

Οι τιμές των πρατηρίων έχουν ήδη φτάσει σε ιστορικά υψηλά σε όλη την Ευρώπη. Στη Γερμανία, οι τιμές του ντίζελ εκτοξεύτηκαν σε ρεκόρ μέσης τιμής στα 2,45 ευρώ το λίτρο την Τετάρτη, ενώ η βενζίνη έφτασε σε νέο υψηλό των 2,31 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη ένωση αυτοκινητιστών της Ευρώπης, την ADAC.

Οι τιμές είναι ακόμη υψηλότερες στην Ολλανδία, όπου η βενζίνη ξεπέρασε το ιστορικό υψηλό της περασμένης εβδομάδας φτάνοντας τα 2,73 ευρώ το λίτρο την Τετάρτη, με το ντίζελ να κοστίζει κατά μέσο όρο 2,78 ευρώ το λίτρο. Οι τιμές έχουν αυξηθεί ακόμη περισσότερο για τη βενζίνη στη Δανία και για το ντίζελ στη Φινλανδία.

Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι τιμές της βενζίνης είναι 24% υψηλότερες από ό,τι πριν από ένα χρόνο, ενώ το ντίζελ έχει αυξηθεί κατά 38% και το καύσιμο για τα τζετ κοστίζει πάνω από 100% περισσότερο.

Η τιμή αναφοράς της βενζίνης διαπραγματεύεται στα 81 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένη κατά 150% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τους αναλυτές να υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να φτάσει τα 100 ευρώ.

• Διαβάστε: Καύσιμα / Η Ελλάδα στις έξι ακριβότερες χώρες της ΕΕ στη βενζίνη – Η μεγάλη «ψαλίδα» τιμών και μισθών

«Βγάλτε τα πέρα μόνοι σας»

Ο οικονομικός επίτροπος της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε ότι η Επιτροπή δεν έχει σχέδια «σε αυτό το στάδιο» για έναν μηχανισμό φορολόγησης σε ολόκληρη την ΕΕ, αλλά τόνισε ότι είναι «έτοιμη να συμμετάσχει σε συζήτηση» και ότι τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να επιβάλλουν τους δικούς τους φόρους.

Οι υπερβολικά υψηλές τιμές των καυσίμων αποτελούν ήδη ένα σημαντικό εσωτερικό πολιτικό ζήτημα στη Γαλλία και την Ιταλία, οι οποίες τον επόμενο χρόνο θα αντιμετωπίσουν κρίσιμες εκλογές, στις οποίες οι ανησυχίες των ψηφοφόρων είναι πιθανό να πιεστούν από το αυξανόμενο κόστος ζωής, το οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις υψηλές τιμές της ενέργειας.

Στην Ιταλία, ο κυβερνών δεξιός συνασπισμός της Τζόρτζια Μελόνι, ο οποίος υστερεί σε ποσοστά από τους αντιπάλους του στις δημοσκοπήσεις, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα καταργήσει τα τέλη κυκλοφορίας για 14,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες από το επόμενο έτος με κόστος άνω των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, επιπλέον της μείωσης του φόρου ντίζελ που έχει ήδη κοστίσει 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Έχουμε επιλέξει να ανακατευθύνουμε ένα μέρος των πόρων που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων τιμών των καυσίμων σε ένα απλό, διαρθρωτικό μέτρο που έχει σχεδιαστεί ειδικά για όσους χρησιμοποιούν αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες καθημερινά για να εργαστούν, να πάνε τα παιδιά τους ή να μετακινηθούν», δήλωσε ο Μελόνι.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε στους υπουργούς ότι επιθυμεί την «πλήρη κινητοποίηση» της κυβέρνησης όσον αφορά την προμήθεια καυσίμων και τις τιμές, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για την εξασφάλιση προμηθειών διεθνώς, εργαζόμενος για την «ειρηνική επανέναρξη» του στενού του Ορμούζ.

Στην τελευταία φάση ενός κύματος διαμαρτυριών, Γάλλοι αλιείς μπλόκαραν την πρόσβαση σε δύο λιμάνια και μια αποθήκη καυσίμων στη νότια Γαλλία την Πέμπτη, λόγω των υψηλών τιμών του ντίζελ, οι οποίες αυτή την εβδομάδα ανέβηκαν στα 2,37 ευρώ το λίτρο, λίγο κάτω από το ρεκόρ των 2,38 ευρώ.

Η υπουργός Αλιείας, Catherine Chabaud, δήλωσε ότι οι αλιείς συμφώνησαν, μετά από έξι ώρες συνομιλιών, να άρουν τους αποκλεισμούς, μετά από μια υπόσχεση ότι σε όσους έχουν προβλήματα ρευστότητας θα χορηγηθούν δάνεια με μηδενικό επιτόκιο και τα μέτρα στήριξης θα συνδεθούν με τις αλλαγές στις τιμές των καυσίμων.

Ο πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνύ, παρέτεινε αυτή την εβδομάδα τις έκτακτες επιδοτήσεις καυσίμων μέχρι το τέλος του έτους για τους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των κατασκευών. Ωστόσο, η κυβέρνηση διστάζει να παρέμβει για να μειώσει τις τιμές των καυσίμων για όλους.

• Διαβάστε: Ενεργειακή κρίση / Η Ευρώπη «κουρεύει» φόρους – Η Ελλάδα;
  

«Τα γενικά μέτρα που επηρεάζουν τους πάντες – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν τα χρειάζονται – αποτελούν μια ψευδοοικονομία», δήλωσε στους δημοσιογράφους νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Ρόλαντ Λεσκούρ. «Γιατί; Επειδή τελικά, θα πρέπει να τα χρηματοδοτήσουμε».

Τον Αύγουστο, η Ισπανία διπλασίασε την έκπτωση φόρου ντίζελ σε 0,20 ευρώ το λίτρο από την 1η Σεπτεμβρίου, μετά την άνοδο των τιμών του ντίζελ κατά 15,7% τον Ιούλιο, ενώ στη Γερμανία, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε μείωση του φόρου καυσίμων αργά την Παρασκευή.

Οι φόροι στη βενζίνη και το ντίζελ θα μειωθούν κατά 0,17 ευρώ από την 1η Οκτωβρίου έως το τέλος του έτους, δήλωσε η κυβέρνηση, ενώ παράλληλα διεξάγει συνομιλίες με την πετρελαϊκή βιομηχανία με στόχο την εισαγωγή πλαφόν στις τιμές των καυσίμων το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2027.

«Όποιος βασίζεται στο αυτοκίνητό του κάθε μέρα φτάνει σε οριακό σημείο», δήλωσε ο Μερτς. «Δείχνουμε ότι είμαστε ανθεκτικοί απέναντι στην κρίση και βοηθάμε τους πολίτες μας», πρόσθεσε.

Το κεντροδεξιό CDU του Μερτς υπέστη βαριά ήττα αυτόν τον μήνα στις εκλογές για τα κρατίδια στη Σαξονία-Άνχαλτ από το ακροδεξιό AfD, και δύο ακόμη εκλογές σε κρατίδια αυτό το Σαββατοκύριακο είναι πιθανό να φέρουν νέα κέρδη για το ακροδεξιό κόμμα, το οποίο έχει διεξάγει εκστρατεία με πλατφόρμα την επιστροφή στις φθηνές εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου που η Ευρώπη εγκατέλειψε σε μεγάλο βαθμό μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

 

Στους G7 τρέχει ο Μακρόν

Ταυτόχρονα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Παρασκευή ότι θα συγκαλέσει σύνοδο της Ομάδας των Επτά πιο προηγμένων χωρών για να αντιμετωπίσει την εκτόξευση των παγκόσμιων τιμών ενέργειας και να εξετάσει την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.

«Τις επόμενες εβδομάδες θα έχουμε μια [σύνοδο] της G7 που θα είναι αφιερωμένη σε ενεργειακά ζητήματα, για να αυξηθεί η συνεργασία και να αποφευχθούν περιττές εντάσεις μεταξύ των χωρών της G7 και των κύριων εταίρων μας», δήλωσε ο Μακρόν κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Τα σχόλια του Γάλλου ηγέτη έγιναν μετά την προεδρία του σε μια σπάνια συνάντηση κρίσης στο Μέγαρο των Ηλυσίων Πεδίων.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι επικεφαλής των γαλλικών υπηρεσιών πληροφοριών ενημέρωσαν τους πολιτικούς ηγέτες και τους υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους σχετικά με τις απειλές που προκύπτουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, οι οποίες οδηγούν τις τιμές των καυσίμων σε νέα υψηλά στη Γαλλία.

«Η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε είναι σοβαρή. Είναι σοβαρή λόγω της διεθνούς κατάστασης και των συνεπειών των πολέμων που υφιστάμεθα», δήλωσε ο Μακρόν. «Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να παραμείνουμε ενωμένοι».

Οι δυσοίωνες δημοσιονομικές προοπτικές της Γαλλίας, οι οποίες ώθησαν την κυβέρνηση να επιδιώξει μια μείωση του προϋπολογισμού κατά 54 δισεκατομμύρια ευρώ το επόμενο έτος, θα δυσκολέψουν το Παρίσι να επιδοτήσει μαζικά τους ολοένα και ακριβότερους λογαριασμούς ενέργειας, γράφει το Politico.

Ο Μακρόν δήλωσε, ωστόσο, στους δημοσιογράφους ότι η κυβέρνηση επεξεργάζεται στοχευμένες προτάσεις βοήθειας.

Δήλωσε επίσης ότι επιδιώκει να ενισχύσει την πρόσβαση της Γαλλίας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο κατά τη διάρκεια πρόσφατων συναντήσεων με ηγέτες από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Πρόσθεσε ότι θα συζητήσει το εμπόριο προϊόντων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ όταν οι δύο συναντηθούν την Κυριακή.

Ιστορικά χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου

Στο μεταξύ, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου της Γερμανίας ήταν γεμάτες κατά περίπου 53% στις αρχές Σεπτεμβρίου, το χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή του έτους από τότε που άρχισαν να τηρούνται αρχεία πριν από 15 χρόνια, σύμφωνα με την ένωση αποθήκευσης INES.

Η INES προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι ένας εξαιρετικά κρύος χειμώνας θα μπορούσε να οδηγήσει σε ελλείψεις εφοδιασμού ήδη από τον Ιανουάριο.

• Διαβάστε: Ευρώπη / Ενεργειακός συναγερμός – Στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και χρόνια τα αποθέματα φυσικού αερίου

Το πλήγμα στο LNG

Από όλα τα εμπορεύματα που επηρεάστηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) είναι ένα από αυτά που έχουν πληγεί περισσότερο.

Μόνο λιγότερο από το 10% της προπολεμικής κίνησης καταφέρνει να περνά από τα Στενά του Ορμούζ.

Το τεράστιο μέγεθος των πλοίων μεταφοράς LNG, η αξία των φορτίων τους και οι συνέπειες ενός πλήγματος ενέχουν υπερβολικά υψηλό ρίσκο.