Η εξουσία δεν ασκείται πλέον μόνο μέσω των θεσμών, αλλά και μέσω των αλγορίθμων. Από τις εκλογές και την ενημέρωση μέχρι τα ψηφιακά δικαιώματα και τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, οι νέες τεχνολογίες της τεχνητής νοημοσύνης επαναπροσδιορίζουν τη σχέση ανάμεσα στον πολίτη, τη δημοκρατία και την πληροφορία. Επιμέλεια αφιερώματος: Βέτα Μεγάλου, Μαριάνθη Πελεβάνη

Η βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης δεν διεκδικεί μόνο την πρωτοκαθεδρία στην τεχνολογική καινοτομία, αλλά και αυξανόμενη επιρροή στην αμερικανική πολιτική σκηνή.

Όπως αποκαλύπτει έρευνα των Los Angeles Times, εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη της AI διοχετεύουν δεκάδες εκατομμύρια δολάρια μέσω super PACs στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, επιχειρώντας να επηρεάσουν τη σύνθεση του Κογκρέσου και κατ’ επέκταση το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα διέπει την τεχνητή νοημοσύνη τα επόμενα χρόνια.

Τα super PACs είναι επιτροπές πολιτικής δράσης που μπορούν να συγκεντρώνουν και να δαπανούν απεριόριστα ποσά υπέρ ή κατά υποψηφίων, χωρίς όμως να συντονίζονται επίσημα με τις προεκλογικές τους εκστρατείες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, νεοσύστατες οργανώσεις αυτού του τύπου επενδύουν εκατομμύρια δολάρια σε τηλεοπτικές διαφημίσεις σε εκλογικές περιφέρειες σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί διαφήμιση υπέρ της Ρεπουμπλικανής Σελέστ Μαλόι, στην οποία χρησιμοποιείται ακόμη και δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ: «Η Σελέστ Μαλόι δεν θα σας απογοητεύσει ποτέ». Αντίστοιχα, στο Όρεγκον, διαφήμιση υπέρ της Δημοκρατικής Βαλ Χόιλ τη χαρακτηρίζει ως πολιτικό που «τα βάζει με τις μεγάλες φαρμακευτικές και υπερασπίζεται τις τοπικές θέσεις εργασίας».

Διαβάστε: Μαρξ / Τι μπορεί να μας πει για την Τεχνητή Νοημοσύνη; 

Η «μάχη» OpenAI και Anthropic

Πίσω από αυτή τη «μάχη», βρίσκονται δύο από τις ισχυρότερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο.

Το ένα δίκτυο super PACs συνδέεται με την Anthropic, δημιουργό του chatbot Claude, ενώ το άλλο με την OpenAI, την εταιρεία που ανέπτυξε το ChatGPT. Οι δύο πλευρές συγκαταλέγονται ήδη στους μεγαλύτερους χρηματοδότες της προεκλογικής περιόδου για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026.

Μέχρι σήμερα έχουν διαθέσει περισσότερα από 38 εκατ. δολάρια σε εκλογικές αναμετρήσεις για το Κογκρέσο, κατατάσσοντας τα συνδεδεμένα super PACs μεταξύ των σημαντικότερων εξωκομματικών χρηματοδοτών της χώρας. Το ποσό αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά όσο πλησιάζουν οι εκλογές και οι κολοσσοί της τεχνητής νοημοσύνης προετοιμάζονται για εγγραφές στο χρηματιστήριο που εκτιμάται ότι θα τους αποφέρουν δισεκατομμύρια δολάρια.

Διαβάστε: Κυβέρνηση Τραμπ / Θα αποφασίζει ποιοι θα έχουν πρόσβαση στο νέο μοντέλο του ChatGPT

Η πολιτική ισχύς

Η εντυπωσιακή αύξηση των πολιτικών δαπανών αντανακλά μια βαθύτερη αλλαγή στη στάση των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης απέναντι στην πολιτική, εκτιμά ο Άνταμ Κόβατσεβιτς, πρώην στέλεχος δημόσιας πολιτικής της Google και ιδρυτής του οργανισμού Chamber of Progress.

Όπως επισημαίνει, οι εταιρείες του κλάδου αισθάνονται πλέον αρκετά ισχυρές ώστε να αξιοποιούν την οικονομική τους επιρροή για να διαμορφώσουν τις πολιτικές αποφάσεις που επηρεάζουν το μέλλον τους.

Παρότι η OpenAI και η Anthropic έχουν κοινές ρίζες σήμερα βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα όσον αφορά τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η OpenAI υποστηρίζει ότι οι κανόνες πρέπει να θεσπίζονται αποκλειστικά σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ενώ η Anthropic τάσσεται υπέρ αυστηρότερων ρυθμίσεων και στηρίζει πρωτοβουλίες πολιτειών όπως η Νέα Υόρκη και η Καλιφόρνια.

Η επιχειρηματική τους διαφωνία έχει πλέον μετατραπεί και σε πολιτική αντιπαράθεση.

Υποψήφιοι απέναντι σε αστείρευτα κεφάλαια

Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ποσά που δαπάνησαν οι οργανώσεις που συνδέονται με εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ξεπέρασαν ακόμη και τα χρήματα που διέθεσαν οι ίδιοι οι υποψήφιοι για την προεκλογική τους εκστρατεία.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ρεπουμπλικανού Άλ Ολζέφσκι στη Μοντάνα, ο οποίος ηττήθηκε με διαφορά 30 ποσοστιαίων μονάδων, αφού ο αντίπαλός του ενισχύθηκε από διαφημιστική καμπάνια ύψους 877.000 δολαρίων, χρηματοδοτούμενη από super PAC που συνδέεται με συνιδρυτή της OpenAI.

«Δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να ανταγωνιστώ τέτοια ποσά», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Με συνέτριψαν».

Το «σκοτεινό χρήμα»

Παρότι οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζουν ότι δεν ελέγχουν τις πολιτικές οργανώσεις που τις στηρίζουν, τα στοιχεία δείχνουν ισχυρές οικονομικές διασυνδέσεις.

Ένα από τα δίκτυα έχει λάβει 25 εκατ. δολάρια από τον συνιδρυτή της OpenAI Γκρεγκ Μπρόκμαν και τη σύζυγό του Άννα, καθώς και 100 εκατ. δολάρια που συνδέονται με μεγάλο επενδυτικό κεφάλαιο της Silicon Valley, το οποίο διατηρεί σημαντική συμμετοχή στην OpenAI.

Το αντίπαλο δίκτυο έχει χρηματοδοτηθεί με 20 εκατ. δολάρια από την Anthropic, αλλά και με εκατομμύρια δολάρια από ανώνυμους δωρητές.

Η πρακτική αυτή είναι γνωστή στις Ηνωμένες Πολιτείες ως dark money («σκοτεινό χρήμα»).

«Έχει πλέον σχεδόν κανονικοποιηθεί», σχολιάζει ο Μπρένταν Γκλέιβιν της OpenSecrets. Μόνο το 2024, σύμφωνα με την οργάνωση, περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια διοχετεύθηκαν στην αμερικανική πολιτική μέσω ανώνυμων χρηματοδοτήσεων.

Η μάχη για τη ρύθμιση της AI

Η πολιτική αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο την εκλογή συγκεκριμένων υποψηφίων, αλλά και το μέλλον της νομοθεσίας για την τεχνητή νοημοσύνη.

«Η πολιτική για την AI κάθε άλλο παρά έχει οριστικοποιηθεί», επισημαίνει ο Ασάντ Ραμζαναλί, πρώην στέλεχος του Γραφείου Επιστημονικής και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου.

Ενδεικτική της έντασης είναι και η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να περιορίσει την πρόσβαση ξένων χρηστών στο ισχυρότερο μοντέλο της Anthropic, αναγκάζοντας την εταιρεία να περιορίσει συνολικά τη διάθεσή του.