Σε κλίμα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται στην Ολομέλεια της Βουλής η συζήτηση για το νερό, με τα κόμματα τη αντιπολίτευσης να εξαπολύουν σφοδρή κριτική στις προωθούμενες ρυθμίσεις, κάνοντας λόγο για σχέδιο που οδηγεί σε «ιδιωτικοποίηση» του νερού μέσω της ενσωμάτωσης οργανισμών ύδρευσης στις δύο μεγάλες εταιρείες. Ανακοινώσεις έχουν δημοσιεύσει και περιβαλλοντικές οργανώσεις, ζητώντας την άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου.

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης, ξεκαθάρισε ότι το κόμμα του τάσσεται απέναντι στη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας πως απαιτείται συνταγματική κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού.

Ενστάσεις αντισυνταγματικότητας

To ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι οι επίμαχες διατάξεις προσκρούουν ευθέως στα άρθρα 102 και 25 του Συντάγματος, καθώς αφαιρούν από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης κρίσιμες αρμοδιότητες και περιουσιακά στοιχεία, χωρίς προηγούμενη απόφαση ή συναίνεσή τους.

«Διαφωνούμε κάθετα με αυτή την επιλογή και γι’ αυτό προτείνουμε την τροποποίηση του άρθρου 24 του Συντάγματος, ώστε να υπάρχει σαφής πρόβλεψη ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό. Με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλιστεί ότι κανείς στο μέλλον δεν θα μπορεί να αμφισβητήσει την πρόσβαση των πολιτών σε προσιτό νερό», ανέφερε, γνωστοποιώντας παράλληλα ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο.

Παράλληλα, τόνισε ότι η εφαρμογή των συγκεκριμένων αλλαγών δεν θα προλάβει να ολοκληρωθεί από τη σημερινή κυβέρνηση, ενώ δεσμεύτηκε ότι ο έλεγχος της διαχείρισης του νερού θα επιστρέψει στην αυτοδιοίκηση. Παράλληλα ανακοίνωσε την κατάθεση αιτήματος για ονομαστική ψηφοφορία, καθώς και την υποβολή ένστασης αντισυνταγματικότητας.

Διαβάστε: Χωρίς Βουλή, χωρίς Θεό / Νερό, Πολιτισμός και Σύνταγμα Α.Ε.

ΚΚΕ: «Η ιστορία της ενέργειας επαναλαμβάνεται και στο νερό»

Από την πλευρά του ΚΚΕ, η Διαμάντω Μανωλάκου υποστήριξε ότι η κυβερνητική επιλογή κινείται στην ίδια κατεύθυνση με όσα συνέβησαν στον τομέα της ενέργειας. Όπως ανέφερε, η συγκέντρωση της αγοράς σε λίγους μεγάλους ομίλους είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του κόστους για τους πολίτες και εξέφρασε την εκτίμηση ότι ανάλογη εξέλιξη μπορεί να υπάρξει και στον τομέα της ύδρευσης.

Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παραδίδει έναν κρίσιμο δημόσιο πόρο σε ανώνυμες εταιρείες, γεγονός που «αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς τη μετατροπή του νερού από κοινωνικό αγαθό σε εμπορεύσιμο προϊόν».

ΣΥΡΙΖΑ: «Η πίσω πόρτα για την ιδιωτικοποίηση»

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Γιαννούλης, εξέφρασε την άποψη ότι ο τελικός στόχος της κυβέρνησης είναι η ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του νερού, επισημαίνοντας ότι η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο.

«Εκεί βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης. Η έντονη αντίδρασή σας στην κριτική μας δεν απαντά στον βασικό προβληματισμό, δηλαδή ότι μέσα από μια έμμεση διαδικασία μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για την ιδιωτικοποίηση ενός τόσο σημαντικού δημόσιου αγαθού», ανέφερε, ζητώντας την απόσυρση του νομοσχεδίου.

Η Τζώρτζια Κεφαλά από την Πλεύση Ελευθερίας έκανε λόγο για παραβίαση συνταγματικών αρχών.

Κοινή ανακοίνωση περιβαλλοντικών οργανώσεων

Την απόσυρση των διατάξεων που αφορούν το νερό στο νομοσχέδιο για τις εταιρείες ύδρευσης ζητούν επτά περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες με κοινή τους ανακοίνωση εκφράζουν την έντονη αντίθεσή τους στις προωθούμενες ρυθμίσεις.

Οι οργανώσεις δηλώνουν ότι συντάσσονται «με όλους τους καταναλωτές, τους εργαζόμενους, τους αγρότες, τους Δήμους, τις τοπικές κοινωνίες και κάθε πολίτη που θεωρεί το νερό δημόσιο αγαθό, απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή και θεμελιώδες κοινό δικαίωμα».

Συγκεκριμένα, ζητούν την άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου που προβλέπει την «επέκταση αρμοδιοτήτων» της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, καθώς και τις ρυθμίσεις που αφορούν την ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Α.Ε. (ΟΔΥΘ Α.Ε.) και άλλες συναφείς παρεμβάσεις.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν ότι η διαχείριση του νερού απαιτεί συνολικό σχεδιασμό και ουσιαστικές λύσεις, με επίκεντρο τη διασφάλιση της πρόσβασης όλων των πολιτών σε ένα ασφαλές και οικονομικά προσιτό δημόσιο αγαθό.

Διαβάστε: Μαριάνθη Πελεβάνη / Πουλήστε τα όλα! Στο φινάλε, και τη μάνα που σας γέννησε

Αναλυτικά η ανακοίνωση

«Οι υπογράφουσες περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητάμε την άμεση απόσυρση του Σχεδίου Νόμου που αφορά την «επέκταση αρμοδιοτήτων» της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης (ΕΥΔΑΠ) και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ), την ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία (ΟΔΥΘ ΑΕ) και άλλες, ανάλογες, διατάξεις.

Με τις ρυθμίσεις για τις εταιρείες ύδρευσης δεν δίνονται λύσεις στα πραγματικά προβλήματα διαχείρισης του νερού: την υποστελέχωση, υποχρηματοδότηση και εκτίναξη του ενεργειακού κόστους για τους οργανισμούς ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, τις διαρροές, τα γερασμένα δίκτυα, την υπεράντληση, την άναρχη κατανάλωση και την απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου προστασίας, επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης και εξοικονόμησης υδάτινων πόρων. Αντί να ενισχυθούν και να τεθούν υπό κοινωνικό έλεγχο οι υπάρχοντες δημόσιοι και δημοτικοί φορείς, για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, μεταφέρονται αρμοδιότητες, υποδομές, οικονομικές υποχρεώσεις και κρίσιμες αποφάσεις σε μεγαλύτερα εταιρικά και υπερτοπικά σχήματα και σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς απομακρυσμένους, κυριολεκτικά και μεταφορικά, από την ζωή και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και της φύσης.

Με αυτό τον τρόπο, παραβιάζονται οι αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας, αλλά και της διαφάνειας και λογοδοσίας, καθώς τα σχετικά με το νερό ζητήματα δεν θα διαχειρίζονται σε τοπικό (και για αυτό πιο άμεσο) επίπεδο, αλλά με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, μετατρέποντας το νερό από ζωτικής σημασίας κοινό αγαθό σε εμπόρευμα, με σοβαρές συνέπειες, όπως η αύξηση του κόστους, η υποβάθμιση της περιβαλλοντικής διαχείρισης και η διακινδύνευση τόσο της δημόσιας υγείας όσο και άλλων μορφών ζωής, που εξαρτώνται από το νερό.

Επίσης ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το άρθρο 35 του νομοσχεδίου το οποίο επί της ουσίας παρέχει θεσμική νομιμοποίηση σε ένα τελείως παράδοξο και ατεκμηρίωτο έργο: την εκτροπή υδάτων από τους φυσικούς ποταμούς Κρικελοπόταμο και Καρπενησιώτη, προς την Αττική. Παρά την προβαλλόμενη αιτιολογία ότι η εκτροπή αυτή αποτελεί έργο αντιμετώπισης της λειψυδρίας, εντούτοις πρόκειται για εκτροπή από τη θεσμικά δεσμευτική διαδικασία εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου για τη σωστή, επιστημονικά τεκμηριωμένη και διαφανή διαχείριση των πολύτιμων υδάτινων οικοσυστημάτων. Η νομοθετική προέγκριση ενός έργου που δεν έχει αιτιολογηθεί και τεκμηριωθεί μέσα από τα πρόσφατα εγκεκριμένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής, αποτελεί εξαιρετικά ανησυχητική εξέλιξη. Θυμίζουμε πως και στο παρελθόν είχε επιχειρηθεί παρόμοιας λογικής προσπάθεια νομοθετικής «τακτοποίησης» της εκτροπής του Αχελώου, η οποία όμως ακυρώθηκε δικαστικά.

Ζητάμε ακύρωση των σχεδιασμών εκτροπής ποταμών και άμεση εκκίνηση σχεδιασμού εθνικής πολιτικής για τα ύδατα που θα θεμελιώνεται στην προστασία και αποκατάσταση των πολύτιμων υδάτινων οικοσυστημάτων, τη σωστή εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα 2000/60/ΕΚ και την κατά προτεραιότητα εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στα υγιή φυσικά οικοσυστήματα (nature-based solutions) σε όλη τη χώρα. Σε καιρό κλιματικής κρίσης, η συνέχιση της κατάχρησης και κατασπατάλησης των υδάτινων πόρων είναι συνταγή καταστροφής.

Οι υπογράφουσες περιβαλλοντικές οργανώσεις, ενώνουμε τη φωνή μας με όλους τους καταναλωτές, τους εργαζόμενους, τους αγρότες, τους Δήμους, τις τοπικές κοινωνίες και κάθε πολίτη που υπερασπίζεται το νερό ως δημόσιο αγαθό, όρο ζωής και κοινό δικαίωμα».

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις (αλφαβητικά):

1. ΑΡΙΩΝ – Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών

2. Δράση για την Άγρια Ζωή

3. Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού

4.Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης

5. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

6.Ελληνικό Δίκτυο Φίλοι της Φύσης

7.Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης

8.Εταιρία Προστασίας Πρεσπών

9.ΚΑΛΛΙΣΤΩ, Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Άγρια Ζωή και τη Φύση

10. Μαμαγαία, Περιβαλλοντική Οργάνωση

11. Οικολογική Εταιρία Ανακύκλωσης

12. Σύλλογος Πολιτών υπέρ των Ρεμάτων «ΡΟΗ»

13. iSea, Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων

14. MEDASSET – Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών

15. MedINA – Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο

16. Greenpeace Ελλάς

17. WWF Ελλάς