Μέχρι το 2019, τα γενετικά τροποποιημένα άλογα που είναι γρηγορότερα, δυνατότερα και καλύτερα από τα κανονικά άλογα προβλέπεται να συναγωνιστούν σε ιπποδρομίες.

Μια πρόσφατη έκθεση αποκαλύπτει ότι οι επιστήμονες στην Αργεντινή είναι σε θέση να «ξαναγράψουν» με επιτυχία τα γονιδιώματα κλωνοποιημένων αλόγων, χρησιμοποιώντας το Crispr, μια μέθοδο επεξεργασίας γονιδιωμάτων που επιτρέπει στους ερευνητές να αλλάξουν αλληλουχίες DNA και να τροποποιήσουν τη γονιδιακή λειτουργία. Στην περίπτωση των αλόγων η εστίαση έγινε στην αλλαγή της αλληλουχίας γονιδίου μυοστατίνης, η οποία παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη των μυών, την ταχύτητα και την αντοχή.

Το σύστημα CRISPR ειναι ενα προκαρυωτικό  ανοσοποιητικό σύστημα (δηλαδή εντοπίζεται σε βακτήρια και «αρχαία»), οπου παρέχει προστασία εναντια σε ιούς. Εάν ένα κύτταρο προσβληθεί από έναν ιό, το σύστημα Crispr μπορεί να καταστρέψει το γονιδίωμα του ιού. Οι επιστήμονες έχουν χρησιμοποιήσει δημιουργικά αυτόν τον μηχανισμό ως «μοριακό ψαλίδι» που μπορεί να απομακρύνει ορισμένα τμήματα του κώδικα DNA και να τα αντικαταστήσει με διαφορετικό κώδικα. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν επίσης να πειραματιστούν με την επεξεργασία γονιδίων για να θεραπεύσουν ελαττωματικές αλληλουχίες που προκαλούνται από γενετικές παθολογίες.

Σύμφωνα με τον Daniel Sammartino, ιδρυτή της Kheiron Biotech, μιας εταιρείας που ειδικεύεται στην κλωνοποίηση και εδρεύει στην Αργεντινή, «αυτή η τεχνολογία επιφέρει πρόσθετη πρόοδο στην κτηνοτροφία αλόγων και θα μπορούσαμε να επιτύχουμε καλύτερα άλογα σε λιγότερο χρόνο». «Η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι όχι μόνο να εξάγουμε την τεχνολογία μας αλλά να αναπτύξουμε ουσιαστικά αυτές τις επιστημονικές εξελίξεις σε άλλα ζώα για πολλαπλούς σκοπούς», πρόσθεσε. Το πρώτο άλογο κλωνοποιήθηκε το 2003 από την αμερικανική εταιρεία κλωνοποίησης ViaGen.

Πέρυσι, ο παγκοσμίου κλάσης παίκτης του έφιππου πόλο Adolfo Cambiaso της Αργεντινής βοήθησε την ομάδα του να κερδίσει ένα κορυφαίο πρωτάθλημα, ιππεύοντας έξι άλογα όλα κλωνοποιημένα από την ίδια φοράδα. Από τότε οι κλώνοι γίνονται όλο και πιο δημοφιλείς στο άθλημα. Το 2013 με μια απόφαση-σταθμό η Διεθνής Ομοσπονδία Ιππασίας καθόρισε πως στο εξής θα γίνονται αποδεκτά κλωνοποιημένα άλογα, καθώς και άλογα που προέρχονται από κλώνους, στις διεθνείς διοργανώσεις. Επειδή τα άλογα δεν μπορούν να αγωνιστούν πριν γίνουν πέντε ετών, τα κλωνοποιημένα ζώα δεν έχουν δοκιμαστεί ακόμη στο άθλημα. Έχουν όμως δοκιμαστεί στην αγορά: το ακριβότερο από αυτά πουλήθηκε 800.000 δολάρια σε ηλικία τριών μηνών.

Γονιδιακό ντόπινγκ και για σούπερ αθλητές

Ουσίες που δεν μπορούν προς το παρόν να ανιχνευθούν μπαίνουν στο χώρο του ντόπινγκ, ενώ δυσοίωνο φαντάζει το μέλλον του πρωταθλητισμού αν επιβεβαιωθούν οι υποψίες περί γονιδιακού ντόπινγκ. Το περιοδικό New Scientist σε παλαιότερο άρθρο του σχετικά με το γονδιακό ντόπινγκ ανέφερε χαρακτηριστικά: «το γενετικό ντόπινγκ έρχεται, αφού δεν μπορούμε να το απαγορεύσουμε ας το απολαύσουμε».

Το γονιδιακό ντόπινγκ είναι μία νέα τεχνική, η οποία μάλλον δεν έχει ακόμη χρησιμοποιηθεί από τους αθλητές, ωστόσο οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό αναμένεται να γίνει άμεσα. H συζήτηση γύρω από το γονιδιακό ντόπινγκ ξεκίνησε με αφορμή τις προόδους που παρατηρούνται στη γονιδιακή θεραπεία. H γονιδιακή θεραπεία είναι μία τεχνική κατά την οποία μεταφέρεται γενετικό υλικό, το οποίο απουσιάζει από τον ασθενή, στα κύτταρά του με σκοπό τη θεραπεία ή την πρόληψη κάποιων ασθενειών, μεταξύ των οποίων η μυική δυστροφία, η κυστική ίνωση και η μεσογειακή αναιμία.

Ένα παράδειγμα γονιδιακής θεραπείας είναι η εισαγωγή στον οργανισμό του γονιδίου που οδηγεί στην παραγωγή της ερυθροποιητίνης (EPO), η οποία με τη σειρά της θα διεγείρει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Από αυτή την τεχνική, όπως εξηγεί ο διδάκτωρ Εργοφυσιολογίας, Γιώργος Π. Νάσσης, θα μπορούσε να ωφεληθεί σημαντικά ένας αθλητής αντοχής, αφού ο αυξημένος αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων έχει ως αποτέλεσμα καλύτερη αντοχή. Αυτό άλλωστε προσπαθούσαν να επιτύχουν στο παρελθόν και οι αθλητές που χρησιμοποιούσαν την αφαίμαξη και τη μετάγγιση αίματος. H χρήση των γονιδίων ή του γενετικού υλικού για τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης είναι το γονιδιακό ντόπινγκ.

«Στο χώρο του ντόπινγκ ποτέ δεν είμαστε σίγουροι και καλύτερα να μην ανοίξουμε το θέμα του γονιδιακού ντόπινγκ και της νέας τάσης να πειράζουμε τα ίδια μας τα γονίδια ώστε να έχουν υπερέκφραση» επισήμανε ο επίκουρος καθηγητής αξιολόγησης σωματικής υγείας στο ΤΕΦΑΑ του ΑΠΘ, Νικόλαος Κουτλιάνος, με αφορμή το 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή με θέμα την «Ιατρική της Άθλησης των 21ο αιώνα».

«Σκεφτείτε ότι αν έχει γίνει ενέσιμα μια έγχυση ανασυνδυασμένου DNA, για να ανιχνευθεί με τις υπάρχουσες τεχνικές θα πρέπει να γίνει μυική βιοψία όχι μακρύτερα από μισό χιλιοστό από το σημείο έγχυσης του ανασυνδυασμένου γενετικού υλικού. Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν επιτρέπεται. Στο χώρο του αντιντόπινγκ έχουμε μόνο έλεγχο στο αίμα, τα ούρα και στα εκπνεόμενα αέρια. Αυτή τη στιγμή δεν είμαστε σε θέση ανιχνεύσουμε το γονιδιακό ντόπινγκ με εξαίρεση κάποιες μικρές παραλλαγές όσον αφορά κάποιους μεταβολικούς τροποποιητές. Έχουμε ενδείξεις ότι υπάρχει η θέληση να γίνει γονιδιακό ντόπινγκ εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον αποδεδειγμένα, αλλά δεν μπορούμε να πούμε αυτή τη στιγμή ότι κάποιος έχει κάνει χρήση γονιδιακού ντόπινγκ . Δεν έχουμε την απόδειξη να το υποστηρίξουμε. Υποψίες υπάρχουν σαφώς και προκύπτουν από καταγεγραμμένες δηλώσεις προπονητών οι οποίοι αναζητούσαν γονιδιακά φάρμακα» επισήμανε ο Ν. Κουτλιάνος

Στην ερώτηση τι θα σημάνει το γονιδιακό ντόπινγκ για το μέλλον του αθλητισμού ο Ν. Κουτλιάνος απάντησε: «Θα σημάνει ανατροπή των πάντων σε σχέση και με την αθλητική ηθική και σε σχέση και με την αξία του κάθε μεταλλίου. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι σίγουρα παύει πλέον ο πρωταθλητισμός να έχει οποιαδήποτε σχέση με την υγεία, εφόσον μιλάμε για τη χρήση γονιδιακού ντόπινγκ, καθότι το γονιδιακό ντόπινγκ ενέχει πάρα πολλούς κινδύνους. Και έχουν ήδη καταγραφεί από το χώρο της ιατρικής από τη χρήση πρωτοκόλλων γονιδιακής θεραπείας αρκετά συχνά διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες, ακόμη και νεοπλασίες, δηλαδή πρόκληση καρκίνου. Επί της ουσίας θα έχουμε μεταλλαγμένους αθλητές. Υπάρχουν ήδη περιπτώσεις που έχει καταγραφεί νέος γενετικός κώδικας, νέο γενετικό υλικό. Από αυτόν που κάνει γονιδιακή θεραπεία είναι πιθανόν, ανάλογα με τη θεραπεία που κάνει, να περάσει η μετατροπή του γενετικού υλικού ακόμη και στα φυλετικά του χρωμοσώματα στους απογόνους του και επομένως να περάσει έτσι ένας νέος μεταλλαγμένος άνθρωπος και στις επόμενες γενιές».