Τη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της Ευρώπης παρουσίασε σήμερα στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στις Βρυξέλλες, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Η Λευκή Βίβλος αποτελεί τη συμβολή της Κομισιόν στη Σύνοδο Κορυφής της Ρώμης της 25ης Μαρτίου 2017. 
 
Ο πρόεδρός της Ζαν Κλοντ Γιούνκερ απευθυνόμενος στους ευρωβουλευτές παρουσίασε πέντε σενάρια για τον τρόπο που θα μπορούσε να εξελιχθεί η ΕΕ έως και το 2025 ανάλογα με τις επιλογές που θα κάνει από εδώ και πέρα. 

Τα σενάρια αυτά «ούτε αλληλοαναιρούνται, ούτε είναι τα μόνα που μπορεί να υπάρξουν» επισήμανε ο Γιούνκερ, τονίζοντας εκ παραλλήλου ότι στην παρούσα η φάση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιλέγει κανένα από αυτά. 
 
Με βάση την ανακοίνωση της Επιτροπής, τα πέντε σενάρια είναι τα εξής: 
 
Σενάριο 1: «Συνεχίζουμε κανονικά» - Η ΕΕ των 27 επικεντρώνει την προσοχή της στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος θετικών μεταρρυθμίσεων στο πνεύμα των κατευθύνσεων της Επιτροπής και της Δήλωσης την οποία προσυπέγραψαν και τα 27 κράτη μέλη το 2016 στη Μπρατισλάβα.
 
Σενάριο 2: «Τίποτα περισσότερο από την ενιαία αγορά» - Η ΕΕ των 27 επικεντρώνεται σταδιακά εκ νέου στην ενιαία αγορά, καθώς τα 27 κράτη μέλη δεν κατορθώνουν να βρουν κοινό έδαφος σε όλο και περισσότερους τομείς πολιτικής.
 
Σενάριο 3: «Αυτοί που θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα» - Η ΕΕ των 27 προχωρά όπως σήμερα, αλλά επιτρέπει στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να αναπτύξουν μεγαλύτερη δράση σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια ή τα κοινωνικά θέματα. Διαμορφώνονται μία ή περισσότερες «συμμαχίες πρόθυμων κρατών».
 
Σενάριο 4: «Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο» - Η Ευρωπαϊκή Ένωση εστιάζει στην επίτευξη καλύτερων και ταχύτερων αποτελεσμάτων σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής, κάνοντας λιγότερα σε τομείς όπου θεωρείται ότι δεν υπάρχει προστιθέμενη αξία. Το ενδιαφέρον και οι περιορισμένοι πόροι εστιάζονται σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής.
 
Σενάριο 5: «Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα» - Τα κράτη μέλη αποφασίζουν να μοιραστούν περισσότερες αρμοδιότητες, πόρους και διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλους τους τομείς. Οι αποφάσεις εγκρίνονται ταχύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εφαρμόζονται επίσης ταχύτερα.

Ζαν Κλοντ Γιούνκερ: «Η μοίρα της Ευρώπης είναι στα χέρια μας»
 
«Κρατάμε το μέλλον της Ευρώπης στα χέρια μας», δήλωσε ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ μετά την παρουσίαση της Λευκής Βίβλου. Χαρακτήρισε δε, τα σενάρια που παρουσίασε στο ευρωκοινοβούλιο την αρχή και όχι το τέλος της διαδικασίας. Ολόκληρη η δήλωσή του: 

«Πριν από 60 χρόνια, οι πατέρες της Ευρώπης επέλεξαν να ενώσουν την ήπειρο με τη δύναμη του νόμου αντί για τις ένοπλες δυνάμεις. Μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι γι' αυτά που έχουμε καταφέρει από τότε. Η πιο ζοφερή μας ημέρα το 2017 θα εξακολουθήσει να είναι πολύ πιο λαμπρή από οποιαδήποτε ημέρα πέρασαν οι πρόγονοί μας στο πεδίο μάχης. Καθώς εορτάζουμε την 60η επέτειο των Συνθηκών της Ρώμης, είναι καιρός για την ενωμένη Ευρώπη των 27 να διαμορφώσει ένα όραμα για το μέλλον της. Είναι καιρός για ηγεσία, ενότητα και κοινή βούληση. Η Λευκή Βίβλος της Επιτροπής παρουσιάζει μια σειρά από διαφορετικές διαδρομές που θα μπορούσε να επιλέξει να ακολουθήσει αυτή η ενωμένη ΕΕ των 27. Είναι η αρχή της διαδικασίας, όχι το τέλος, και ελπίζω ότι τώρα θα πραγματοποιηθεί ένας έντιμος και ευρύς διάλογος. Η μορφή θα ανταποκρίνεται στη λειτουργία. Κρατάμε το μέλλον της Ευρώπης στα χέρια μας». 

Η Κομισιόν από την πλευρά της ανακοίνωσε ότι θα συμβάλει στον διάλογο, κατά τους προσεχείς μήνες, με μια σειρά εγγράφων προβληματισμού πάνω στα εξής θέματα:

  • Η ανάπτυξη της κοινωνικής διάστασης της Ευρώπης
  • Η εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, με βάση την έκθεση των πέντε προέδρων του Ιουνίου του 2015
  • Η τιθάσευση της παγκοσμιοποίησης
  • Το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας
  • Το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ

Η Λευκή Βίβλος

Που θα πάει η Ευρώπη; 

«Πού πας Ευρώπη των 27;». Με αυτό το «παλαιό ερώτημα, όσο και η ηλικία της ΕΕ», ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, άνοιξε την παρουσίαση της Λευκής Βίβλου στο ευρωκοινοβούλιο. 

«Τώρα είναι ο καιρός να χαράξουμε ένα όραμα για να μπορούμε να πορευτούμε χέρι - χέρι, ενωμένοι οι 27 προς το μέλλον», δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής, τονίζοντας ότι τώρα είναι η πιο κατάλληλη περίοδος να γίνει η συζήτηση σχετικά με τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσει η ΕΕ.

Ο ίδιος τόνισε ότι το βασικό ερώτημα είναι το «τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η Ευρώπη» ενώ σημείωσε ότι συχνά η συζήτηση αφορά το αν χρειάζεται περισσότερη ή λιγότερη Ευρώπη. Εξήγησε ότι τα πέντε σενάρια που παρουσιάστηκαν είναι πέντε διαφορετικοί δρόμοι που μπορούν να παρθούν αλλά αυτοί δεν είναι οι μοναδικοί. Πρέπει να εξεταστεί το καθένα ξεχωριστά για να εξακριβωθεί που θα οδηγήσει η εφαρμογή του. 

Ευρώπη πολλών ταχυτήτων; 

Σημειώνεται ότι το 3ο σενάριο αφήνει, σύμφωνα με εκτιμήσεις ανοιχτό το ενδεχόμενο για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης πολλών ταχυτήτων αλλά και τη δημιουργία επιμέρους συμμαχιών πρόθυμων κρατών σε συγκεκριμένους τομείς. 

Ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ υποστήριξε από την πλευρά του ότι: «το πρώτο σενάριο βασίζεται στη συνέχιση της μέχρι τώρα ασκούμενης πολιτικής. Το δεύτερο σενάριο είναι να επιλέξει η ΕΕ να επικεντρωθεί ‘μόνο στην ενιαία αγορά’, όμως ‘η Ευρώπη είναι πολλά περισσότερα από αγορές, αγαθά και υπηρεσίες’. Το τρίτο σενάριο είναι όσοι θέλουν περισσότερη Ευρώπη να κάνουν περισσότερα».

Στο σημείο αυτό, ο Γιούνκερ αναρωτήθηκε: «Είναι ανάγκη όλες οι χώρες της ΕΕ να βαδίζουν μπροστά, πάντα με τον ίδιο ρυθμό; Αν δεν μπορούμε να συμβαδίζουμε θα πρέπει αυτοί που μπορούν περισσότερο να μπορούν να κάνουν κι άλλα βήματα προόδου, όπου τους φαίνεται αναγκαίο. Ταυτόχρονα, οι υπόλοιποι, που δεν μπορούν ή δεν θέλουν, θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν αργότερα». 

«Το τέταρτο σενάριο, θέλει την ΕΕ των 27 να μπορεί να αποφασίζει από κοινού, να κάνει περισσότερα πράγματα ενωμένη, αλλά σε μικρότερο αριθμό τομέων. Τέλος, το πέμπτο σενάριο σημαίνει ότι θα αποφασίζουν οι χώρες - μέλη να κάνουν περισσότερα μαζί, να μοιράζονται περισσότερες αρμοδιότητες και πόρους, όσον αφορά πχ τη βιώσιμη ανάπτυξη και την άμυνα». 
 
Ο Ζαν Γιούνκερ επεσήμανε ότι όλες αυτές οι προοπτικές είναι θεωρητικά εφικτές μπροστά μας, όμως εναπόκειται στα εθνικά Κοινοβούλια και στην κοινωνία των πολιτών να λάβουν τον λόγο και να πουν ποια από αυτά προτιμούν. «Η μοίρα της Ευρώπης των 27 είναι στα χέρια μας» κατέληξε.