Στα παγωμένα νερά μεταξύ της Κορεατικής Χερσονήσου και της Ιαπωνίας, μια ομάδα γυναικών, γνωστές ως Haenyeo ή “γυναίκες της θάλασσας”, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Αυτές οι εξαιρετικές δύτριες, οι περισσότερες εκ των οποίων είναι σήμερα στις ηλικίες των 60, 70 και 80 ετών, μπορεί να κρατούν το κλειδί για την αντιμετώπιση μιας από τις πιο θανατηφόρες χρόνιες ασθένειες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής την Melissa Ilardo, επίκουρη καθηγήτρια βιοϊατρικής πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο της Utah Health, ανακάλυψε μια μοναδική γενετική παραλλαγή στους κατοίκους του νησιού Τζέτζου.

Αυτή η παραλλαγή βοηθά στη διατήρηση σταθερής αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της κατάδυσης, ένα εύρημα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports.

Η ιστορική παράδοση των Haenyeo είναι βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα του νησιού Τζέτζου. Στο παρελθόν, αυτές οι γυναίκες συνέχιζαν τις καταδύσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, επιστρέφοντας στη θάλασσα μόλις λίγες ημέρες μετά τον τοκετό. Καταδύονται σε βάθη έως και 60 ποδών σε νερά θερμοκρασίας 50 βαθμών Φαρενάιτ, συλλέγοντας φύκια, αβαλόνε και άλλα θαλασσινά.

Η έρευνα αποκάλυψε δύο διαφορετικούς τύπους προσαρμογής. Η πρώτη είναι μια γενετική προσαρμογή που αναπτύχθηκε στη διάρκεια αιώνων και επηρεάζει όλους τους κατοίκους του νησιού Τζέτζου, ανεξάρτητα από το αν καταδύονται. Αυτή η προσαρμογή παρέχει προστατευτική απόκριση της αρτηριακής πίεσης κατά την εμβύθιση στο νερό και πιστεύεται ότι προστατεύει τις έγκυες δύτριες από την προεκλαμψία, όπως αναφέρει δημοσίευμα της Washington Post.

Η δεύτερη προσαρμογή, που παρατηρείται μόνο στις Haenyeo, προέρχεται από την εκπαίδευση και προκαλεί επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού κατά την κατάδυση. Όπως εξηγεί η Dr. Ilardo, «Όταν καταδύεστε, κάθε χτύπος της καρδιάς μεταφέρει περισσότερο οξυγόνο στα κύτταρα, το οποίο συνήθως είναι καλό, αλλά όταν δεν εισέρχεται οξυγόνο, θέλετε να επιβραδύνετε αυτή τη διαδικασία».

Αξιοσημείωτο είναι ότι το νησί Τζέτζου έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά θανάτων από εγκεφαλικό επεισόδιο στη Νότια Κορέα, με μόλις 24 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ όπου το ποσοστό είναι περίπου 37 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους. Αυτή η διαφορά μπορεί να οφείλεται στην ιστορία των καταδύσεων και στη γενετική προσαρμογή.

Η μελέτη συνέκρινε τρεις ομάδες περίπου 30 γυναικών η καθεμία: τις Haenyeo, τις μη-Haenyeo κατοίκους του νησιού Τζέτζου και τις μη-Haenyeo γυναίκες από την ηπειρωτική Νότια Κορέα. Σε προσομοιωμένες καταδύσεις, οι καρδιακοί παλμοί των απλών κατοίκων του Τζέτζου επιβραδύνθηκαν κατά περίπου 20 χτύπους ανά λεπτό, παρόμοια με τις γυναίκες από την ηπειρωτική χώρα. Ωστόσο, οι Haenyeo, που καταδύονται σε όλη τους τη ζωή, επιβράδυναν τους καρδιακούς τους παλμούς έως σε διπλάσιο ρυθμό

Η γενετική παραλλαγή που μοιράζονται οι κάτοικοι του Τζέτζου φαίνεται να επηρεάζει έναν υποδοχέα που παίζει ρόλο στη φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η φυσική επιλογή για αυτή τη γενετική παραλλαγή ξεκίνησε περίπου πριν από 1.200 χρόνια.

Η Dr. Ilardo πραγματοποίησε τρία ταξίδια στο νησί Τζέτζου και συνεργάστηκε με την Dr. Joo-Young Lee από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σεούλ, η οποία έχει περάσει χρόνια με τις δύτριες και έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. «Είναι εκπληκτικό, ειδικά δεδομένης της μέσης ηλικίας των δυτριών», είπε η Ilardo. «Παρακολούθησα μια 87χρονη γυναίκα να πηδά από ένα σκάφος που δεν είχε σταματήσει να κινείται».

Οι Haenyeo είναι επίσης γνωστές για την ικανότητά τους να ανέχονται το κρύο νερό, κάτι που φαίνεται να συνδέεται με μια άλλη γενετική παραλλαγή στο γονίδιο sarcoglycan zeta. Αυτή η παραλλαγή έχει συνδεθεί με την ανοχή στον πόνο και το κρύο.

Η έρευνα αυτή ανοίγει νέους ορίζοντες στην κατανόηση και αντιμετώπιση καρδιαγγειακών παθήσεων. Όπως επισημαίνει ο Ben Trumble, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, η μελέτη πληθυσμών όπως οι Haenyeo μπορεί να προσφέρει πολύτιμες γνώσεις για το πώς η φυσική επιλογή έχει βοηθήσει τους ανθρώπους να προσαρμοστούν και να επιβιώσουν από διάφορα προβλήματα που αντιμετώπισαν στην ιστορία τους.