Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ σχεδιάζει να διαθέσει τουλάχιστον 900 εκατ. δολάρια για κατασκευαστικά έργα στους χώρους του Λευκού Οίκου, ποσό σημαντικά υψηλότερο από ότι είχε γίνει μέχρι σήμερα γνωστό και το μεγαλύτερο μέρος του οποίου αναμένεται να καλυφθεί από τους Αμερικανούς φορολογουμένους, σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε η εφημερίδα The Washington Post.

Αντί να ζητήσει απευθείας από το Κογκρέσο τη χρηματοδότηση των έργων, η κυβέρνηση, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, συγκέντρωσε κεφάλαια από άλλες ομοσπονδιακές υπηρεσίες και ιδιώτες δωρητές, διοχετεύοντάς τα σε έναν ελάχιστα γνωστό λογαριασμό, στον οποίο υπό κανονικές συνθήκες βρίσκονται μόλις λίγα εκατομμύρια δολάρια για τη συνήθη συντήρηση της προεδρικής κατοικίας.

Εμπιστευτικές συμβάσεις και σχετικά έγγραφα σχεδιασμού δείχνουν ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να αξιοποιήσει τα χρήματα αυτού του λογαριασμού για τα αποκαλούμενα «έργα εκσυγχρονισμού» του Λευκού Οίκου.

Πρόκειται για τον όρο που χρησιμοποιεί η ίδια για το εκτεταμένο σχέδιο αναμόρφωσης του συγκροτήματος που προωθεί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η κατασκευή μιας πολυτελούς αίθουσας χορού στην Ανατολική Πτέρυγα.

Τα στοιχεία προσφέρουν μέχρι σήμερα την πληρέστερη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ παρέκαμψε τη συνήθη διαδικασία μέσω του Κογκρέσου, περιορίζοντας παράλληλα τη διαφάνεια γύρω από ένα πρόγραμμα έργων που, εφόσον υλοποιηθεί, θα αποτελέσει την ακριβότερη αναμόρφωση του Λευκού Οίκου εδώ και περισσότερα από 80 χρόνια.

Την περασμένη Παρασκευή, ωστόσο, ομοσπονδιακό εφετείο επέφερε σημαντικό πλήγμα στα σχέδια του Τραμπ, κρίνοντας ότι η κυβέρνηση χρειάζεται την έγκριση του Κογκρέσου προκειμένου να συνεχίσει την κατασκευή της αίθουσας χορού στην Ανατολική Πτέρυγα.

Ο Τραμπ δεσμεύτηκε να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης, η οποία αφορά αποκλειστικά την αίθουσα χορού, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για δικαστική αντιπαράθεση ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με τα όρια της προεδρικής εξουσίας ως προς τις παρεμβάσεις στον Λευκό Οίκο.

«Το Κογκρέσο έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να ρυθμίζει την κατασκευή και την κατεδάφιση κτιριακών δομών του Λευκού Οίκου», έγραψαν στη σχετική απόφαση οι δικαστές Πατρίσια Α. Μίλετ και Μπράντλεϊ Ν. Γκαρσία.

Η διαφορετική διαδικασία χρηματοδότησης

Στο παρελθόν, όταν αμερικανικές κυβερνήσεις σχεδίαζαν μεγάλης κλίμακας αλλαγές στους χώρους του Λευκού Οίκου, υπέβαλλαν σχετικά αιτήματα χρηματοδότησης στο Κογκρέσο, εξασφάλιζαν τις απαιτούμενες πιστώσεις και στη συνέχεια ανέθεταν στις αρμόδιες υπηρεσίες να λάβουν τις απαραίτητες εγκρίσεις και να προχωρήσουν στην πρόσληψη αναδόχων, σύμφωνα με ιστορικούς και στοιχεία του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού.

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει γνωστοποιήσει το συνολικό κόστος όλων των έργων που σχεδιάζει για τον Λευκό Οίκο, ούτε έχει δώσει αναλυτικές πληροφορίες για τις πηγές ή τον αρχικό σκοπό για τον οποίο είχαν προβλεφθεί τα περισσότερα από τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν.

Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η αίθουσα χορού της Ανατολικής Πτέρυγας θα χρηματοδοτηθεί από ιδιωτικές δωρεές.

Η Washington Post είχε αποκαλύψει προηγουμένως ότι το προβλεπόμενο κόστος μόνο για τα έργα στην Ανατολική Πτέρυγα ανερχόταν στα 600 εκατ. δολάρια, με τα μισά χρήματα να προέρχονται από τους φορολογουμένους.

Τα εμπιστευτικά έγγραφα των συμβάσεων περιλαμβάνουν, όμως, και το κόστος για την αναβάθμιση της γειτονικής πλατείας Λαφαγιέτ, την κατασκευή ελικοδρομίου, τη δημιουργία νέου κέντρου ελέγχου επισκεπτών και άλλα έργα που είχαν γίνει γνωστά προηγουμένως.

Όλα αυτά ανεβάζουν το συνολικό προβλεπόμενο κόστος των παρεμβάσεων στους χώρους του Λευκού Οίκου σε τουλάχιστον 927 εκατ. δολάρια.

Οι συμβάσεις που εξέτασε η Washington Post αφήνουν πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο ορισμένα έργα να μην προχωρήσουν όπως έχουν σχεδιαστεί και, κατά συνέπεια, να μη δαπανηθούν όλα τα προβλεπόμενα χρήματα.

Μέχρι το τέλος Ιουνίου, αξιωματούχοι της κυβέρνησης είχαν ήδη εκδώσει εντολές για έργα αξίας άνω των 100 εκατ. δολαρίων, τα οποία επρόκειτο να πληρωθούν από τον λογαριασμό συντήρησης του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας προϋπολογισμού.

Τι απαντά ο Λευκός Οίκος

Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε στις ερωτήσεις της Washington Post σχετικά με την προέλευση του συνόλου της χρηματοδότησης ή το συνολικό κόστος των σχεδιαζόμενων έργων.

Υποστήριξε, ωστόσο, ότι τα χρήματα δαπανώνται «κατά τρόπο συμβατό» με τον αρχικό σκοπό για τον οποίο τα είχε διαθέσει το Κογκρέσο.

Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ντέιβις Ίνγκλ δήλωσε: «Ο πρόεδρος Τραμπ συνεχίζει να υλοποιεί αναγκαίες ανακαινίσεις, οι οποίες έπρεπε να έχουν πραγματοποιηθεί εδώ και πολύ καιρό, προκειμένου να αναβαθμιστεί αισθητικά το Σπίτι του Λαού, καθώς γιορτάζουμε την 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας του μεγάλου Έθνους μας. Χάρη στον Αρχικατασκευαστή, ο Λευκός Οίκος θα αποκτήσει τη μεγαλοπρέπεια που του αρμόζει και θα παραμείνει σε εξαιρετική κατάσταση για τις επόμενες γενιές».

Εκατοντάδες εκατομμύρια σε έναν λογαριασμό συντήρησης

Οι συμβάσεις και τα χρήματα για τα έργα διοχετεύονται μέσω της Εκτελεστικής Κατοικίας, μιας υπηρεσίας του Λευκού Οίκου με λιγότερους από 100 εργαζομένους, η οποία είναι υπεύθυνη για τη συντήρηση της ιδιωτικής κατοικίας του προέδρου.

Η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν υπάγεται στους κανόνες που υποχρεώνουν τις περισσότερες ομοσπονδιακές υπηρεσίες να δημοσιοποιούν κυβερνητικά αρχεία, με αποτέλεσμα οι σχετικές συμβάσεις να παραμένουν εμπιστευτικές.

Η Εκτελεστική Κατοικία, στην οποία εργάζονται μεταξύ άλλων οικιακό προσωπικό, επιμελητές συλλογών, καλλιγράφοι και ξυλουργοί, δεν είχε στο παρελθόν αναλάβει τη διαχείριση μεγάλων κατασκευαστικών έργων, σύμφωνα με ειδικούς.

Τα τελευταία χρόνια, το Κογκρέσο διέθετε ετησίως περίπου 2,5 εκατ. δολάρια στον λογαριασμό συντήρησής της, γνωστό ως «Επισκευή και Αποκατάσταση του Λευκού Οίκου».

Από τότε όμως που ο Τραμπ ανέλαβε την προεδρία, η κυβέρνηση έχει διοχετεύσει στον συγκεκριμένο λογαριασμό 875 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με δημόσια στοιχεία του προϋπολογισμού.

«Αυτό είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο», δήλωσε η Σέριν Λίντγκρενσαβατζ, νομική σύμβουλος της οργάνωσης Protect Democracy, η οποία έχει προσφύγει δικαστικά εναντίον της κυβέρνησης Τραμπ, κατηγορώντας την ότι αποκρύπτει δημόσιες πληροφορίες σχετικά με τις ομοσπονδιακές δαπάνες.

Από πού προήλθαν τα χρήματα

Για να συγκεντρωθούν τα κεφάλαια στον συγκεκριμένο λογαριασμό, η υπηρεσία προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου ενέκρινε σειρά μεταφορών χρημάτων από τη Μυστική Υπηρεσία των ΗΠΑ και το Στρατιωτικό Γραφείο του Λευκού Οίκου, συνολικού ύψους 500 εκατ. δολαρίων, σύμφωνα με έγγραφα σχεδιασμού και προϋπολογισμού.

Επιπλέον 305 εκατ. δολάρια προήλθαν από ιδιωτικές δωρεές.

Τα έγγραφα που εξέτασε η Washington Post καταγράφουν ακόμη 70 εκατ. δολάρια που διοχετεύθηκαν στον ίδιο λογαριασμό, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζουν την πηγή τους.

Το μεγαλύτερο μέρος των 415 εκατ. δολαρίων που προέρχονταν από χρηματοδότηση της Μυστικής Υπηρεσίας μεταφέρθηκε στον λογαριασμό τον Ιούνιο, αφού σύμμαχοι του Τραμπ στο Καπιτώλιο δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν την ψήφιση νομοθεσίας που θα διέθετε 400 εκατ. δολάρια για την Ανατολική Πτέρυγα και το κέντρο ελέγχου επισκεπτών.

Μέρος αυτών των χρημάτων είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο για την πρόσληψη και την εκπαίδευση πρακτόρων της Μυστικής Υπηρεσίας, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως η Washington Post. Το γεγονός αυτό προκάλεσε ανησυχία σε μέλη και των δύο κομμάτων στο Καπιτώλιο, τα οποία έθεσαν ζήτημα ενδεχόμενης ακατάλληλης χρήσης των κονδυλίων από την κυβέρνηση.

Μετά την ακρόαση για την επικύρωση του διορισμού του τον Ιούνιο, ο Χαλ Ντάνκαν, επιλογή του Τραμπ για τη θέση του αναπληρωτή επικεφαλής της υπηρεσίας προϋπολογισμού, απάντησε γραπτώς σε ερωτήσεις του Δημοκρατικού γερουσιαστή του Μίσιγκαν Γκάρι Πίτερς ότι η χρήση των χρημάτων για τα έργα στον Λευκό Οίκο ήταν συμβατή με την αποστολή της Μυστικής Υπηρεσίας, επειδή το πρόγραμμα «περιλαμβάνει αναβαθμίσεις ασφαλείας που σχετίζονται με το Έργο Εκσυγχρονισμού της Ανατολικής Πτέρυγας, συμπεριλαμβανομένης της δομικής θωράκισης».

Ο Ντέιβις Ίνγκλ δήλωσε επίσης στην Washington Post ότι η ίδια η αίθουσα χορού θα χρηματοδοτηθεί με 400 εκατ. δολάρια από ιδιωτικές δωρεές και υποστήριξε ότι είναι θεμιτή η συμμετοχή της Μυστικής Υπηρεσίας και του Στρατιωτικού Γραφείου του Λευκού Οίκου στην κατασκευή υποδομών ασφαλείας στο συγκρότημα.

Όπως ανέφερε: «Πρόσφατα περιστατικά, όπως η αποτραπείσα επίθεση στην ιστορική διοργάνωση UFC Freedom 250 στον Λευκό Οίκο, αποδεικνύουν ακριβώς γιατί το Έργο Εκσυγχρονισμού της Ανατολικής Πτέρυγας είναι απολύτως αναγκαίο για εκδηλώσεις μεγάλης κλίμακας, καθώς περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων κρίσιμων αναβαθμίσεων ασφαλείας, κατασκευές προστατευμένες από drones και εγκαταστάσεις για drones».

Εκπρόσωπος της Μυστικής Υπηρεσίας παρέπεμψε όλες τις σχετικές ερωτήσεις στον Λευκό Οίκο.

Το ζήτημα των εξουσιών του Κογκρέσου

Το αμερικανικό Σύνταγμα αναθέτει στο Κογκρέσο την εξουσία να αποφασίζει πώς θα δαπανώνται τα χρήματα των φορολογουμένων.

Η υπηρεσία προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει κονδύλια από έναν λογαριασμό σε άλλον, υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται για σκοπούς συμβατούς με εκείνους για τους οποίους είχαν αρχικά εγκριθεί.

Ειδικοί, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η έκταση στην οποία η κυβέρνηση Τραμπ έχει βασιστεί σε τέτοιου είδους μεταφορές χρημάτων είναι ασυνήθιστη.

«Εάν η εκτελεστική εξουσία μπορεί να κάνει ό,τι θέλει με τα κονδύλια που έχουν εγκριθεί, τότε η εκτελεστική εξουσία μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, τελεία», δήλωσε ο Τζο Καρλάιλ, ο οποίος είχε υπηρετήσει ως αναπληρωτής διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού επί κυβέρνησης Τζο Μπάιντεν και σήμερα διευθύνει εταιρεία που αναλύει στοιχεία σχετικά με τις ομοσπονδιακές πιστώσεις.

Έργα χωρίς προηγούμενο εδώ και δεκαετίες

Ως προς την κλίμακά τους, τα σχέδια του Τραμπ μπορούν να συγκριθούν με εκείνα του Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ, επί των ημερών του οποίου ολοκληρώθηκε η Ανατολική Πτέρυγα το 1942.

Σύμφωνα με τον Εντ Λένγκελ, πρώην επικεφαλής ιστορικό της Ιστορικής Ένωσης του Λευκού Οίκου, το σχέδιο του Τραμπ ξεπερνά σε μέγεθος κάθε κατασκευαστικό έργο που έχει πραγματοποιηθεί έκτοτε στο προεδρικό συγκρότημα.

Ο διάδοχος του Ρούζβελτ, Χάρι Σ. Τρούμαν, πραγματοποίησε εκείνο που ο Λένγκελ χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη αναμόρφωση της ιδιωτικής κατοικίας του Λευκού Οίκου, όπου διαμένουν ο πρόεδρος και η οικογένειά του.

Ύστερα από αίτημα του Τρούμαν, το Κογκρέσο ενέκρινε ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 80 εκατ. σημερινά δολάρια για την ανακαίνιση και τη στατική ενίσχυση του κτιρίου, το οποίο είχε περιέλθει σε κακή κατάσταση. Παράλληλα, συστάθηκε εξαμελής επιτροπή για την επίβλεψη των εργασιών.

Για τη χρηματοδότηση του πιο πρόσφατου μεγάλου κατασκευαστικού προγράμματος στον Λευκό Οίκο, το 2009 η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα ζήτησε 376 εκατ. δολάρια σε βάθος αρκετών ετών για ηλεκτρολογικές αναβαθμίσεις και δομικές επισκευές στην Ανατολική και τη Δυτική Πτέρυγα.

Το Κογκρέσο ενέκρινε σταδιακά τα απαιτούμενα κονδύλια τα επόμενα χρόνια, ενώ τη διαχείριση του μεγαλύτερου μέρους των έργων ανέλαβε η Διοίκηση Γενικών Υπηρεσιών, η ομοσπονδιακή υπηρεσία που συνήθως επιβλέπει τα κυβερνητικά ακίνητα.

Η διαμάχη οδηγείται στο Ανώτατο Δικαστήριο

Η ομοσπονδιακή προσφυγή, η οποία πλέον κατευθύνεται προς το Ανώτατο Δικαστήριο, υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση Τραμπ παρέκαμψε παράνομα το Κογκρέσο όταν προχώρησε στην κατεδάφιση της Ανατολικής Πτέρυγας τον Δεκέμβριο.

Οι δικηγόροι της κυβέρνησης αντέτειναν ότι ο νόμος επιτρέπει στον πρόεδρο να χρησιμοποιεί κονδύλια για «τη φροντίδα, τη συντήρηση, την επισκευή, την τροποποίηση, την ανανέωση της επίπλωσης και τη βελτίωση» της προεδρικής κατοικίας.

Το Εφετείο της Περιφέρειας της Κολούμπια απέρριψε αυτή την επιχειρηματολογία, επικυρώνοντας την απόφαση του κατώτερου δικαστηρίου.

Στην απόφασή τους, οι δικαστές κατέληξαν: «Το εάν πρέπει ή όχι να κατασκευαστεί μια τεράστια αίθουσα χορού είναι ζήτημα που οφείλει να αποφασίσει το Κογκρέσο και δεν αποτελεί υπόθεση στην οποία η εκτελεστική εξουσία μπορεί να ενεργεί αυτοβούλως».