Η Σαουδική Αραβία δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να αναπτύξει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με εκτίμηση της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών που περιλαμβάνεται σε απόρρητα έγγραφα τα οποία διαβιβάστηκαν στο Κογκρέσο, όπως αποκαλύπτει η εφημερίδα Washington Post, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους.
Η συγκεκριμένη αξιολόγηση εντείνει τις επιφυλάξεις που ήδη εκφράζονται στην Ουάσιγκτον για τη συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με το Ριάντ σχετικά με την ανάπτυξη ενός σαουδαραβικού μη στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος.
Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για αμερικανικές εταιρείες προκειμένου να αναλάβουν έργα πυρηνικής ενέργειας αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται οι σχέσεις ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας και περιορίζεται η πιθανότητα το Ριάντ να στραφεί στη Ρωσία ή την Κίνα για πυρηνική συνεργασία.
Η συμφωνία βρίσκεται πλέον στο Κογκρέσο για την προβλεπόμενη διαδικασία εξέτασης.
Όταν ανακοινώθηκε, η αμερικανική κυβέρνηση υποστήριξε ότι θα ενισχύσει την ασφάλεια των ΗΠΑ και της περιοχής, διατηρώντας υψηλά πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διάδοσης.
- Διαβάστε επίσης: Ισραήλ / Ανησυχία για την πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας – Φόβοι για κούρσα εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή
Το επίμαχο όριο του 20%
Οι ενστάσεις επικεντρώνονται κυρίως στις δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου που θα μπορούσε να αποκτήσει μελλοντικά η Σαουδική Αραβία.
Η συμφωνία περιορίζει αρχικά τον εμπλουτισμό σε επίπεδο χαμηλότερο του 5%, ωστόσο, έπειτα από πρόσθετη μελέτη και νέα γραπτή συμφωνία, προβλέπεται δυνατότητα αύξησης του ορίου έως το 20%.
Αυτό προκαλεί ανησυχία σε επικριτές της συμφωνίας, καθώς ουράνιο εμπλουτισμένο σε αυτό το επίπεδο μπορεί στη συνέχεια να οδηγηθεί ταχύτερα σε πολύ υψηλότερο εμπλουτισμό.
Δημοκρατικοί γερουσιαστές, με επικεφαλής τους Εντ Μάρκι και Τζεφ Μέρκλεϊ, κατηγορούν την κυβέρνηση ότι εγκαταλείπει αυστηρότερες προηγούμενες προδιαγραφές και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε το Ριάντ να αποκτήσει δυνατότητα εγχώριου εμπλουτισμού.
Παράλληλα, μέλη του Κογκρέσου έχουν ζητήσει να δημοσιοποιηθούν δύο διαβαθμισμένες συνοδευτικές επιστολές της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι χωρίς αυτές δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθεί πλήρως το περιεχόμενό της.
Οι επιθεωρήσεις στο επίκεντρο
Ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά το καθεστώς επιθεωρήσεων.
Η συμφωνία δεν υποχρεώνει τη Σαουδική Αραβία να υιοθετήσει το λεγόμενο Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το οποίο παρέχει διευρυμένη πρόσβαση σε εγκαταστάσεις και δραστηριότητες του πυρηνικού κύκλου.
Ειδικοί στη μη διάδοση πυρηνικών όπλων εκφράζουν έτσι ανησυχία για το κατά πόσο θα μπορούσαν να εντοπιστούν τυχόν μη δηλωμένες δραστηριότητες.
Η αμερικανική διπλωματία, από την πλευρά της, εμφανίζεται περισσότερο πεπεισμένη για τις δικλίδες ασφαλείας της συμφωνίας και τις διαβεβαιώσεις του Ριάντ.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στην Washington Post ότι οι ΗΠΑ «δεν υποστηρίζουν και δεν πρόκειται να υποστηρίξουν ένα σαουδαραβικό πρόγραμμα πυρηνικών όπλων», χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία μια ρεαλιστική προσπάθεια επέκτασης της συνεργασίας στην πυρηνική ενέργεια με τα αυστηρότερα πρότυπα μη διάδοσης που μπορούν να επιτευχθούν μέσω της διπλωματίας.
Η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει, έγραψε η εφημερίδα.
Η παλαιότερη προειδοποίηση του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν
Στη συζήτηση επανέρχεται αναπόφευκτα και η δήλωση που είχε κάνει το 2018 ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, συνδέοντας ευθέως τις πυρηνικές φιλοδοξίες της χώρας του με το Ιράν:
«Χωρίς καμία αμφιβολία, εάν το Ιράν ανέπτυσσε πυρηνική βόμβα, θα ακολουθούσαμε το παράδειγμά του το συντομότερο δυνατό».
Η κατάσταση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης με το Ιράν.
Οι ΗΠΑ έπληξαν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κατά την επιχείρηση Midnight Hammer, ωστόσο εκτιμάται ότι ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν παρέμειναν άθικτες, έστω και θαμμένες κάτω από ερείπια.
Ο Μάρκι υποστηρίζει ότι μια ενδεχόμενη σαουδαραβική δυνατότητα παραγωγής πυρηνικού υλικού, σε αυτό το περιβάλλον, θα μπορούσε να επιταχύνει μια περιφερειακή κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.
Πρόκειται για θέση των επικριτών της συμφωνίας και όχι για διαπιστωμένη εξέλιξη.

Η άλλη πλευρά: Εκατοντάδες δισεκατομμύρια και ανάσχεση Κίνας–Ρωσίας
Οι υποστηρικτές της συμφωνίας αντιτείνουν ότι η αμερικανική συμμετοχή στο σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα προσφέρει στην Ουάσιγκτον μεγαλύτερη επιρροή πάνω στην εξέλιξή του, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να εξασφαλίσει ιδιαίτερα επικερδή συμβόλαια για αμερικανικές επιχειρήσεις και να κρατήσει κινεζικές και ρωσικές εταιρείες εκτός της σαουδαραβικής αγοράς.
Δημοκρατικοί γερουσιαστές, πάντως, έχουν θέσει και ζήτημα πιθανών οικονομικών συμφερόντων.
Σε επιστολή τους προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκαν στην επένδυση ύψους 2 δισ. δολαρίων που είχε δεχθεί η εταιρεία του Τζάρεντ Κούσνερ από σαουδαραβικό κρατικό επενδυτικό ταμείο μετά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, καθώς και στα συμβόλαια δεκάδων δισεκατομμυρίων που θα μπορούσε να διεκδικήσει η Westinghouse.
Οι εταιρείες και τα πρόσωπα στα οποία απευθύνθηκε η Washington Post δεν σχολίασαν τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς.
Και στο βάθος…Ισραήλ
Υπάρχει, τέλος, ακόμη ένα σημαντικό εμπόδιο για την εφαρμογή της συμφωνίας.
Ο Τραμπ έχει θέσει ως προϋπόθεση η Σαουδική Αραβία να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Ισραήλ, με αξιωματούχο της κυβέρνησής του να επιμένει ότι ο συγκεκριμένος όρος παραμένει σε ισχύ.
Το Ριάντ, ωστόσο, έχει συνδέσει εδώ και καιρό την αναγνώριση του Ισραήλ με τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, γεγονός που καθιστά την προϋπόθεση αυτή εξαιρετικά δύσκολη υπό τις σημερινές συνθήκες.
Στο Κογκρέσο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαδικασία εξέτασης της πυρηνικής συμφωνίας, με ορισμένους Δημοκρατικούς να επιδιώκουν την απόρριψή της.
Το νέο στοιχείο από την αμερικανική κοινότητα πληροφοριών – ότι το Ριάντ δεν έχει αποκλείσει την επιλογή ενός προγράμματος πυρηνικών όπλων – αναμένεται να βρεθεί πλέον στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης.
Στην Ελλάδα τα ΜΜΕ που στηρίζουν τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, χρημαδοτούνται από το ... κράτος. Tο tvxs.gr στηρίζεται στους αναγνώστες του και αποτελεί μια από τις ελάχιστες ανεξάρτητες φωνές στη χώρα. Mε μια συνδρομή, από 2.9 €/μήνα,ενισχύετε την αυτονομία του tvxs.gr και των δημοσιογραφικών του ερευνών. Συγχρόνως αποκτάτε πρόσβαση στα ντοκιμαντέρ και το περιεχόμενο του 24ores.gr.
Δες τα πακέτα συνδρομών >


