Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Λάμι ανακοίνωσε την Παρασκευή (18/7) την αποκάλυψη 18 Ρώσων κατασκόπων και των μονάδων τους, οι οποίοι φέρονται να εμπλέκονται σε σειρά κυβερνοεπιθέσεων κατά του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και σε κατασκοπευτικές ενέργειες που σχετίζονται με τη διαβόητη υπόθεση δηλητηρίασης των Σκριπάλ στο Σάλσμπουρι το 2018.

Η ανακοίνωση περιλάμβανε λεπτομέρειες για τις δραστηριότητες αυτών των πρακτόρων, που εκτείνονται από την επιβολή κακόβουλου λογισμικού σε συσκευές Βρετανών πολιτών, μέχρι την ανάμειξή τους σε επιχειρήσεις στρατηγικά σχεδιασμένες για την αποσταθεροποίηση της Ευρώπης, όπως ανέφερε η βρετανική εφημερίδα The Guardian.

Σύμφωνα με τον Λάμι, δύο εκ των αποκαλυφθέντων πρακτόρων είχαν εμπλακεί στην εγκατάσταση λογισμικού κατασκοπείας τύπου X-Agent σε συσκευή που χρησιμοποιούσε η Γιούλια Σκριπάλ, πέντε χρόνια πριν από τη γνωστή επίθεση με νευροπαραλυτικό παράγοντα Novichok.

Η υπόθεση Σκριπάλ αποτέλεσε μία από τις πιο σοβαρές κρίσεις στις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου και Ρωσίας στη μεταψυχροπολεμική περίοδο.

Ο Σεργκέι Σκριπάλ, πρώην διπλός πράκτορας της ρωσικής και της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών, και η κόρη του, Γιούλια, δηλητηριάστηκαν με Novichok σε βρετανικό έδαφος, γεγονός που προκάλεσε διεθνή κατακραυγή και διπλωματικό σεισμό.

Η νέα αποκάλυψη ότι Ρώσοι κατάσκοποι είχαν τοποθετήσει προηγουμένως κατασκοπευτικό λογισμικό στη συσκευή της Γιούλια αποκαλύπτει βάθος και προμελετημένο χαρακτήρα στην υπόθεση, υποδηλώνοντας ότι η Ρωσία είχε στοχοποιήσει την οικογένεια Σκριπάλ πολύ πριν από την απόπειρα δολοφονίας.

Το λογισμικό X-Agent, το οποίο σύμφωνα με τις αρχές συνδέεται με την ομάδα κυβερνοεπιθέσεων Fancy Bear, αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά και εξελιγμένα εργαλεία κατασκοπείας που έχουν χρησιμοποιηθεί από κρατικούς φορείς.

Η ομάδα Fancy Bear έχει αποδοθεί στη Μονάδα 26165 της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, GRU. Η μονάδα αυτή έχει κατηγορηθεί και στο παρελθόν για σειρά επιθέσεων στον κυβερνοχώρο, συμπεριλαμβανομένων αυτών κατά θεσμών των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, ενώ πλέον το Ηνωμένο Βασίλειο επιβάλλει κυρώσεις σε αυτήν λόγω της εμπλοκής της τόσο στις κυβερνοεπιθέσεις όσο και σε πολεμικά εγκλήματα στην Ουκρανία.

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε επίσης ότι μέλη αυτής της μονάδας είχαν ενεργό ρόλο στη στόχευση του θεάτρου της Μαριούπολης στην Ουκρανία, το οποίο βομβαρδίστηκε κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής το 2022, σκοτώνοντας εκατοντάδες αμάχους, ανάμεσά τους και παιδιά.

Ο Ντέιβιντ Λάμι τόνισε ότι «οι κατάσκοποι της GRU διεξάγουν μια εκστρατεία για την αποσταθεροποίηση της Ευρώπης, την υπονόμευση της κυριαρχίας της Ουκρανίας και την απειλή της ασφάλειας των Βρετανών πολιτών».

Μόλις λίγες ημέρες πριν, είχε δημοσιευτεί έκθεση που προειδοποιούσε για την αυξανόμενη απειλή κατά των υποθαλάσσιων καλωδίων επικοινωνίας, με τη Ρωσία και την Κίνα να φέρονται ως κύριοι ύποπτοι για πιθανές επιθέσεις ή δολιοφθορές.

Η βρετανική κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα τα ονόματα των 18 Ρώσων πρακτόρων, ενώ υπέβαλε παράλληλα ατομικές κυρώσεις εναντίον τους. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Παράλληλα, επιβλήθηκαν κυρώσεις και σε έναν οργανισμό με την ονομασία African Initiative, ο οποίος κατηγορείται ότι διαδίδει παραπληροφόρηση για θέματα υγείας στη Δυτική Αφρική.

Ο Ντέιβιντ Λάμι κατέληξε με ένα σαφές μήνυμα προς το Κρεμλίνο: «Η Μόσχα δεν πρέπει να έχει καμία αμφιβολία. Βλέπουμε τι προσπαθεί να κάνει στο σκοτάδι και δεν θα το ανεχθούμε. Γι’ αυτό παίρνουμε αποφασιστική δράση με κυρώσεις κατά Ρώσων κατασκόπων. Οι υβριδικές απειλές και η επιθετικότητα του Πούτιν δεν θα κάμψουν ποτέ την αποφασιστικότητά μας. Η υποστήριξη του Ηνωμένου Βασιλείου και των συμμάχων μας προς την Ουκρανία και την ασφάλεια της Ευρώπης είναι ακλόνητη».