Ο Βλαντιμίρ Πούτιν πρότεινε τη διεξαγωγή μιας «πιθανής» συνάντησης με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Μόσχα, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σύμφωνα με δύο πηγές που είναι ενήμερες για τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Πούτιν, ανέφερε το AFP την Τρίτη (19/8).

«Ο Πούτιν ανέφερε τη Μόσχα» κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής συνομιλίας τους τη Δευτέρα, σύμφωνα με μία από τις πηγές στο AFP, προσθέτοντας ότι ο Ζελένσκι τοποθετήθηκε ήδη αρνητικά.

Τι εγγυήσεις ασφάλειας θα μπορούσε να λάβει η Ουκρανία σε αντάλλαγμα για μια ειρηνευτική συμφωνία, είναι το κύριο ερώτημα όλων το τελευταίο 48ωρο, καθώς οι δυτικοί ηγέτες προσπαθούν να αποσαφηνίσουν τα μέτρα που θα μπορούσαν να λάβουν για να αποτρέψουν οποιαδήποτε μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πραγματοποίησαν τηλεδιάσκεψη την Τρίτη για να συζητήσουν τις εγγυήσεις ασφάλειας που θα μπορούσαν να δώσουν στην Ουκρανία σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία.

• Διαβάστε επίσης: Ευρωπαίοι ηγέτες / Εξετάζουν νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα στην Ουκρανία

Η συζήτηση ακολούθησε την άνευ προηγουμένου συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα στο Λευκό Οίκο, υπό την αιγίδα του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συναντήθηκε με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και είχε συνομιλίες με τον Βρετανό Κίρ Σταρμερ, καθώς και με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Φινλανδίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Κύριο θέμα ήταν ο τρόπος τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη από το 1945, και πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να εμποδίσει τη Ρωσία να επιτεθεί ξανά – σε οποιονδήποτε.

Ελβετία: Έτοιμη να φιλοξενήσει τον Πούτιν για ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γενεύη

Παρά το ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, η Βέρνη δηλώνει ανοιχτή για διαμεσολάβηση στην κρίση της Ουκρανίας

Ο υπουργός Εξωτερικών Ιγκνάσιο Κασίς ανακοίνωσε ότι η χώρα θα μπορούσε να δεχθεί τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για συνομιλίες ειρήνης με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, παρά το διεθνές ένταλμα σύλληψης εις βάρος του.

Τι εγγυήσεις ασφάλειας θα μπορούσε να λάβει η Ουκρανία

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι λεπτομέρειες των εγγυήσεων ασφάλειας θα καθοριστούν και θα «επισυγγράφονται» εντός μιας εβδομάδας έως 10 ημερών.

Πιθανότατα θα συμμετάσχουν έως και 30 Ευρωπαϊκές χώρες – η λεγόμενη «συμμαχία των προθύμων» – με κάποια βοήθεια από τις ΗΠΑ, αν και δεν είναι ακόμα απόλυτα σαφές τι μπορεί να σημαίνει αυτό.

Μετά τη συνάντησή του τη Δευτέρα με τον Ντόναλντ Τραμπ και τους Ευρωπαίους ηγέτες στο Λευκό Οίκο, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η υποστήριξή τους μπορεί να λάβει πολλές μορφές.

Μία από αυτές θα μπορούσε να είναι η prysutnist (η ουκρανική λέξη για «παρουσία»), που σημαίνει ότι θα παρέχουν στρατεύματα. Και θα μπορούσε να περιλαμβάνει πληροφορίες, καθώς και την παροχή ασφάλειας στον αέρα και στη Μαύρη Θάλασσα, ή απλά χρηματοδότηση, είπε.

• Διαβάστε επίσης: Τραμπ / Δεν είναι βέβαιο ότι ο Πούτιν θέλει συμφωνία – Οι ΗΠΑ δεν θα στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία

Το βασικό ερώτημα είναι ποια ευρωπαϊκά κράτη είναι διατεθειμένα να συμμετάσχουν σε ειρηνευτική αποστολή στην Ουκρανία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν δηλώσει ότι είναι έτοιμες να στείλουν στρατιώτες ως μέρος μιας «δύναμης διαβεβαίωσης».

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επιβεβαίωσε: «Πρέπει να βοηθήσουμε την Ουκρανία επί τόπου».

Η Γερμανία είναι πιο επιφυλακτική, λέγοντας ότι πολλά στοιχεία πρέπει ακόμη να διευκρινιστούν: Θα σταθμεύσουν δυτικές δυνάμεις κατά μήκος της γραμμής κατάπαυσης του πυρός ή θα αναλάβουν έναν πιο περιορισμένο ρόλο εκπαίδευσης σε μεγάλες πόλεις όπως το Κίεβο και το Λβιβ; Και ποιοι κανόνες εμπλοκής θα ισχύουν σε περίπτωση που βρεθούν υπό ρωσικά πυρά;

Πώς θα συμβάλουν οι ΗΠΑ

Ο Τραμπ υποσχέθηκε να συντονίσει μια ειρηνευτική επιχείρηση υπό την ηγεσία της Ευρώπης στην Ουκρανία.

«Όσον αφορά την ασφάλεια, θα υπάρξει μεγάλη βοήθεια», δήλωσε τη Δευτέρα, καθισμένος δίπλα στον Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατέστησε σαφές ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να αναλάβουν «το μεγαλύτερο μέρος του βάρους», καθώς «αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας, επειδή βρίσκονται εκεί. Αλλά θα τους βοηθήσουμε», είπε.

Η Ουκρανία θέλει να αγοράσει αμερικανικά όπλα αξίας 90 δισ. δολαρίων και τονίζει ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος της εγγύησης ασφάλειας.

Ωστόσο, συνολικά, ο Τραμπ ήταν ασαφής σχετικά με το πόσο θα συνεισφέρουν οι ΗΠΑ.

Αποκλείει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, η οποία, σύμφωνα με το Κίεβο, θα ήταν το καλύτερο αποτρεπτικό μέσο έναντι μιας μελλοντικής ρωσικής επίθεσης.

Δεν φαίνεται επίσης να υπάρχει προοπτική οι ΗΠΑ να στείλουν δικά τους στρατεύματα για να συμμετάσχουν σε ειρηνευτική αποστολή, όπως διευκρίνισε και ο ίδιος ο Τραμπ την Τρίτη.

Μια πιο ρεαλιστική επιλογή θα ήταν το Πεντάγωνο να παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη σε ένα προτεινόμενο σχέδιο «ουράνιας ασπίδας», όπως λέγεται, δηλαδή βοήθεια από αέρος.

Το σχέδιο προβλέπει μια ζώνη αεροπορικής προστασίας στη δυτική και κεντρική Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Κίεβο, η οποία θα επιβάλλεται από ευρωπαϊκά μαχητικά αεροσκάφη.

• Διαβάστε επίσης: Ουάσινγκτον – Ουκρανία / Νίκη Τραμπ – Πούτιν, συντριπτική ήττα της Ευρώπης

Τι λέει η Ρωσία

Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν συμφώνησε κατά τη σύνοδο κορυφής τους στην Αλάσκα ότι η Ουκρανία χρειάζεται εγγυήσεις ασφάλειας.

Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε ότι αυτές θα είναι εκτός του πλαισίου του ΝΑΤΟ, αλλά θα είναι ισοδύναμες με το άρθρο 5, το σύμφωνο αυτοάμυνας του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Ωστόσο, η ερμηνεία της Ρωσίας για τις εγγυήσεις φαίνεται να διαφέρει από την εκδοχή του Γουίτκοφ. Το Κρεμλίνο δηλώνει ότι είναι κατηγορηματικά αντίθετο στην παρουσία δυτικών στρατευμάτων στην Ουκρανία. Είναι απίθανο να αποδεχθεί μια ειρηνευτική δύναμη ως μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας.

Οι πολεμικοί στόχοι του Πούτιν, εν τω μεταξύ, παραμένουν αμετάβλητοι και διατυπώνονται με όρους που αφορούν τις ανάγκες της Ρωσίας για την ίδια της την ύπαρξη, όπως τονίζουν πολιτικοί αναλυτές.

Ο Πούτιν απαιτεί το σύνολο των επαρχιών του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, συμπεριλαμβανομένων των εδαφών που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να καταλάβει από το 2014.

Ο Πούτιν θέλει επίσης την «αποστρατιωτικοποίηση και αποναζικοποίηση» της Ουκρανίας, δηλαδή σοβαρούς περιορισμούς στο μέγεθος του στρατού του Κιέβου, καθώς και την απομάκρυνση του Ζελένσκι.

Η έντονη διπλωματική δραστηριότητα των τελευταίων ημερών μπορεί να φαίνεται ως πρόοδος. Ωστόσο, η βασική θέση της Ρωσίας δεν έχει αλλάξει. Ο Πούτιν δεν έχει δείξει κανένα σημάδι ότι σέβεται την κυριαρχία της Ουκρανίας ή ότι θέλει να σταματήσει τον πόλεμο. Ενώ οι βομβαρδισμοί της Ρωσίας συνεχίζονται, η συζήτηση για εγγυήσεις ασφάλειας φαίνεται άσκοπη, όπως εξηγούν αναλυτές στο Associated Press.

• Διαβάστε επίσης: Ουκρανία / Συμπεράσματα από τις συζητήσεις των ηγετών στον Λευκό Οίκο

Τι μας λέει η ιστορία

Έχουμε ξαναβρεθεί σε αυτή τη θέση: Το 1994, το Κίεβο συμφώνησε να παραδώσει τα πυρηνικά του όπλα σε αντάλλαγμα για διεθνείς εγγυήσεις ασφάλειας.

Σύμφωνα με τους όρους του μνημονίου της Βουδαπέστης, οι ΗΠΑ, η Ρωσία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κίνα και η Γαλλία δήλωσαν ότι θα διασφαλίσουν την «εδαφική ακεραιότητα» και την «πολιτική ανεξαρτησία» της Ουκρανίας. Και ότι θα «απέχουν από τη χρήση και την απειλή χρήσης βίας».

Εκείνη την εποχή, οι Ουκρανοί πολιτικοί πίστευαν ότι η παραίτηση από το πυρηνικό οπλοστάσιο της χώρας θα την άφηνε εκτεθειμένη σε ρωσική επίθεση. Η κυβέρνηση Κλίντον ήταν ανένδοτη. Τον Μάιο του 1997, ο Ρώσος πρόεδρος Μπόρις Γέλτσιν υπέγραψε συνθήκη φιλίας με τον Ουκρανό ομόλογό του, Λεονίντ Κούτσμα, μας θυμίζει το Bloomberg.

Η Ρωσία αναγνώρισε τα μετασοβιετικά σύνορα της Ουκρανίας. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, το Κίεβο παραχώρησε στη Μόσχα το μεγαλύτερο μέρος του ναυτικού του και εκμίσθωσε το λιμάνι της Σεβαστούπολης στην Κριμαία στους Ρώσους για 20 χρόνια.

Καμία από τις δύο συμφωνίες δεν σταμάτησε τη ρωσική επιθετικότητα. Το 2014, το Κρεμλίνο χρησιμοποίησε τα στρατεύματά του που ήταν σταθμευμένα στην Κριμαία για να καταλάβει και να προσαρτήσει τη χερσόνησο.

Ο Πούτιν δηλώνει πλέον ότι ολόκληρη η Ουκρανία είναι η «ιστορική Ρωσία». Η εμπειρία της προδοσίας της Ουκρανίας – με τις υποσχέσεις στα τέλη του 20ού αιώνα να αποδεικνύονται άνευ αξίας – σημαίνει ότι αυτή τη φορά η Ουκρανία θα απαιτήσει – και ήδη απαιτεί – αξιόπιστες εγγυήσεις, υπογραμμίζει η βρετανική εφημερίδα The Guardian.