Σφοδρές αντιδράσεις και διαμαρτυρίες έχει προκαλέσει η έγκριση ενός αμφιλεγόμενου νομοσχέδιου από τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, το οποίο αποδυναμώνει τους φορείς καταπολέμησης της διαφθοράς της χώρας.

Την Τρίτη, το κοινοβούλιο της Ουκρανίας, η Βερχόβνα Ράντα, ψήφισε ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο που ουσιαστικά καταργεί την ανεξαρτησία του εθνικού γραφείου καταπολέμησης της διαφθοράς, γνωστού ως Nabu, και της ειδικής εισαγγελικής αρχής καταπολέμησης της διαφθοράς.

Το νομοσχέδιο παρέχει νέες ευρείες εξουσίες στον γενικό εισαγγελέα της Ουκρανίας και διευκολύνει την κυβέρνηση να ελέγχει για ποιες υποθέσεις θα ασκούνται διώξεις. Οι επικριτές λένε ότι η συγκεκριμένη νομοθεσία επιτρέπει ουσιαστικά την πολιτική παρέμβαση.

Η υπογραφή του προέδρου ήταν το τελευταίο βήμα που χρειαζόταν για να γίνει νόμος το νομοσχέδιο και να δώσει στον πολιτικά διορισμένο γενικό εισαγγελέα εξουσία επί του ανεξάρτητου Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) και της Ειδικής Εισαγγελίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς (SAPO).

Αργά την Τρίτη, ο Ζελένσκι υπέγραψε το νομοσχέδιο, απορρίπτοντας τις εκκλήσεις να ασκήσει το προεδρικό βέτο.

Στην βραδινή του ομιλία μέσω βίντεο, που μεταδόθηκε πολύ μετά τα μεσάνυχτα, ο Ζελένσκι είπε ότι είχε μιλήσει με τον επικεφαλής της Nabu, Σέμεν Κρυβόνος, και άλλους ανώτερους εισαγγελείς.

Οι φορείς καταπολέμησης της διαφθοράς, δήλωσε ο Ζελένσκι, θα συνεχίσουν να λειτουργούν «αλλά χωρίς καμία ρωσική επιρροή. Όλα πρέπει να καθαριστούν».

«Πρέπει να υπάρχει περισσότερη δικαιοσύνη. Φυσικά, η Nabu και η Sapo θα συνεχίσουν το έργο τους», είπε. «Είναι επίσης σημαντικό ο γενικός εισαγγελέας να δεσμευτεί να εξασφαλίσει πραγματική λογοδοσία για όσους παραβιάζουν το νόμο. Αυτό είναι που χρειάζεται πραγματικά η Ουκρανία».

• Διαβάστε επίσης: Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν / Ζητά εξηγήσεις από Ζελένσκι για τον νέο νόμο κατά της διαφθοράς

Ουκρανία: Διαδηλώσεις για την έγκριση του νομοσχεδίου από τον Ζελένσκι

Νωρίτερα, περίπου 1.500 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν δίπλα στο συγκρότημα της προεδρικής διοίκησης του Ζελένσκι, φωνάζοντας συνθήματα έξω από το παράθυρό του, όπως «Ντροπή» και «Βέτο στο νόμο».

Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες μεγάλες πόλεις, όπως το Ντνίπρο, το Λβιβ και η Οδησσός.

Το πλήθος αποτελείτο από φοιτητές, νέους ακτιβιστές και βετεράνους του στρατού, μερικοί από τους οποίους ήταν τυλιγμένοι με μπλε και κίτρινες ουκρανικές σημαίες.

Η καλλιτέχνιδα Βερόνικα Μολ είπε ότι ανησυχεί ότι η Ουκρανία επιστρέφει στην εποχή του Βίκτορ Γιανουκόβιτς, του διεφθαρμένου φιλορώσου προέδρου που κατέφυγε στη Μόσχα το 2014 μετά από μήνες διαδηλώσεων στους δρόμους.

«Είμαι έκπληκτη που συνέβη αυτό. Μοιάζει με τρέλα. Δεν ξέρω ποια είναι τα κίνητρά τους», είπε.

«Ο λαός είναι η δύναμη στην Ουκρανία. Όχι ο πρόεδρος ή η κυβέρνηση. Είναι τρομερό που πρέπει ακόμα να τους το υπενθυμίζουμε», τόνισε.

«Είναι εξωφρενικό. Ο πόλεμος μας έφερε τόσες πολλές τραγωδίες, αλλά ήταν επίσης ένα μήνυμα ότι η χώρα μας αγωνίζεται για ένα καλύτερο μέλλον. Δεν μπορούμε να υποχωρήσουμε. Δεν θέλουμε διαφθορά και θέλουμε μια έντιμη κυβέρνηση. Και θέλω να ζήσω στην Ουκρανία», δήλωσε στο Politico η Αναστασία, μια 21χρονη φοιτήτρια βιολογίας που ζήτησε να κατονομαστεί μόνο με το μικρό της όνομα.

Ουκρανία: Το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο για την διαφθορά και η ένταξη στην ΕΕ

Αρκετοί από τους γνωστούς διεθνείς υποστηρικτές της Ουκρανίας εξέφρασαν επίσης την ανησυχία τους. Μεταξύ αυτών ήταν ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Μόσχα Mike McFaul και ο πρώην πρόεδρος της Εσθονίας Toomas Hendrik Ilves.

Η αίτηση της Ουκρανίας για ένταξη στην ΕΕ εξαρτάται από την πρόοδο που θα σημειώσει στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Από το 2022, οι χώρες της ΕΕ έχουν παράσχει στο Κίεβο σημαντική στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η ευρωπαία επίτροπος για τη διεύρυνση, Μάρτα Κος, επέκρινε την ψήφιση του νομοσχεδίου.

«Η κατάργηση βασικών εγγυήσεων που προστατεύουν την ανεξαρτησία της [υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς] Nabu αποτελεί σοβαρό βήμα πίσω», έγραψε η Κος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφέροντας ότι οι δύο φορείς είναι «ουσιώδεις» για την πορεία της Ουκρανίας προς την ΕΕ.