Σε άμεση τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την Tετάρτη (23/7), εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες για τον νέο νόμο κατά της διαφθοράς που θεσπίστηκε με διαδικασίες fast-track.

Η νέα νομοθεσία, που ψηφίστηκε με εξαιρετικά ταχείες διαδικασίες από το ουκρανικό κοινοβούλιο την Τρίτη και υπογράφηκε άμεσα από τον Πρόεδρο Ζελένσκι, επιφέρει ριζικές αλλαγές στη λειτουργία δύο κρίσιμων θεσμών: του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) και της Ειδικής Εισαγγελίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς (SAPO).

Η ουσιαστική μεταβολή έγκειται στην υπαγωγή των δύο αυτών υπηρεσιών υπό την άμεση εποπτεία του γενικού εισαγγελέα, ένα πολιτικά διορισμένο πρόσωπο.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, ο γενικός εισαγγελέας αποκτά εκτεταμένες εξουσίες, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να επιλέγει και να ανακατανέμει υποθέσεις σε διάφορους κρατικούς φορείς, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος εξέφρασε την έντονη αποδοκιμασία της, προσπαθώντας να αποτρέψει την εφαρμογή του νομοσχεδίου. Η ταχύτητα με την οποία ψηφίστηκε και υπογράφηκε ο νόμος φαίνεται να αιφνιδίασε τις Βρυξέλλες, όπως τονίζει το Euronews.

Εκπρόσωπος της Επιτροπής τόνισε ότι τόσο το NABU όσο και το SAPO αποτελούν θεμελιώδεις θεσμούς για το κράτος δικαίου στην Ουκρανία. Η ανεξάρτητη λειτουργία τους θεωρείται ζωτικής σημασίας για το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της χώρας και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Η αντίδραση του Προέδρου Ζελένσκι ήρθε μέσω της βραδινής του ομιλίας, όπου επιχείρησε να δικαιολογήσει τις αλλαγές επικαλούμενος την ανάγκη απομάκρυνσης της ρωσικής επιρροής από τους θεσμούς, αναφερόμενος σε πρόσφατες επιδρομές στα γραφεία της NABU για υποψίες κατασκοπείας.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί την πρώτη σοβαρή διαφωνία μεταξύ Βρυξελλών και Κιέβου από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, θέτοντας σε δοκιμασία τις σχέσεις των δύο πλευρών σε μια κρίσιμη περίοδο για την ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας στην ΕΕ.