Στην Ιταλία, οι στρατιωτικές αστυνομικές αρχές (καραμπινιέροι) συνέλαβαν τον Ουκρανό υπήκοο Serhii K, με την κατηγορία ότι συμμετείχε στις εκρήξεις που κατέστρεψαν τους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream 1 και Nord Stream 2 στη Βαλτική Θάλασσα, τον Σεπτέμβριο του 2022.

Οι εισαγγελικές αρχές τον θεωρούν έναν από τους καθοδηγητές της επιχείρησης σαμποτάζ, η οποία περιλάμβανε την τοποθέτηση εκρηκτικών από ομάδα που έπλευσε στη Βαλτική με ναυλωμένο γιοτ από το γερμανικό λιμάνι του Ρόστοκ προς το νησί Bornholm της Δανίας.

Οι εκρήξεις έπληξαν τρεις από τους τέσσερις κλάδους των δύο αγωγών — υποθαλάσσιων υποδομών μήκους 1.200 χλμ. που μετέφεραν ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία. Παρότι ο Nord Stream 2 δεν λειτούργησε ποτέ, ο Nord Stream 1 αποτελούσε βασική πηγή ενέργειας για την Ευρώπη.

Η επίθεση συνέπεσε με την κορύφωση της ενεργειακής κρίσης, που προκλήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις κυρώσεις της Δύσης.

Ο προφήτης πρόεδρος Μπάιντεν

Λίγο πριν από την εισβολή, η Γερμανία ακύρωσε τη διαδικασία πιστοποίησης του Nord Stream 2, συμφερόντων Gazprom, λόγω γεωπολιτικών εντάσεων. Μήνες αργότερα, η Μόσχα διέκοψε τη ροή φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream 1, επικαλούμενη τεχνικά ζητήματα.

Η καταστροφή των αγωγών στις 26 Σεπτεμβρίου 2022 αλλά την ενεργειακή ισορροπία της Ευρώπης, που στράφηκε προς το αμερικανικό φυσικό αέριο.

Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε προειδοποιήσει, λίγες εβδομάδες πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, ότι αν η Μόσχα προχωρούσε σε επίθεση, ο αγωγός Nord Stream 2 «δεν θα λειτουργούσε πλέον» και θα φροντιζόταν να «τερματιστεί» η λειτουργία του.

Οι δηλώσεις αυτές, που έγιναν σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς, ερμηνεύτηκαν ως σαφής ένδειξη ότι οι ΗΠΑ θα επιδίωκαν την παύση ή καταστροφή του έργου σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης.

Η ταυτότητα των δραστών παραμένει ανεπιβεβαίωτη. Δυτικές χώρες έχουν αφήσει υπόνοιες για ρωσική εμπλοκή, ενώ η Μόσχα κατηγορεί ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο. Η Ουκρανία, από την πλευρά της, έχει αρνηθεί κάθε συμμετοχή.

Υπάρχουν, ωστόσο, αναφορές από γερμανικές πηγές που συνδέουν την ενέργεια με ομάδα Ουκρανών δυτών, που ναύλωσε σκάφος και κινήθηκε προς το σημείο των εκρήξεων .

Μυστήριο και διεθνείς προεκτάσεις

Πέραν του Serhii K, οι γερμανικές αρχές έχουν εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον Volodymyr Z, επίσης Ουκρανό δύτη, ήδη από τον Αύγουστο του προηγούμενου έτους. Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι ο Serhii K θεωρείται «βάσιμα ύποπτος για πρόκληση έκρηξης και σαμποτάζ». Η έκδοσή του στην Γερμανία για ανάκριση ίσως φέρει νέες αποκαλύψεις.

Η απουσία άμεσων αποδεικτικών στοιχείων που να συνδέουν κάποιο κράτος με την επίθεση αφήνει ανοιχτό το πεδίο για εικασίες για την ενεργειακή ασφάλεια, τις διεθνείς σχέσεις και την εικόνα της Ουκρανίας στην παγκόσμια σκηνή.

Οι αγωγοί Nord Stream, από την κατασκευή τους τη δεκαετία του 2010, θεωρούνταν κομβικής σημασίας για τη στρατηγική ενεργειακή συνεργασία Ρωσίας–Ευρώπης. Η υπόθεση Serhii K εντάσσεται  σε έναν ευρύτερο γεωπολιτικό καμβά, όπου τα ποινικά ευρήματα μπορεί να έχουν απρόβλεπτες διεθνείς προεκτάσεις.