Η απομάκρυνση των επικεφαλής της διεύθυνσης πληροφοριών και του τμήματος Ιράν της Μοσάντ, γνωστών μόνο ως «Κ» και «Υ», αποτελεί σαφή ένδειξη της εσωτερικής κρίσης στο ισραηλινό σύστημα ασφαλείας.

Οι απολύσεις έγιναν λίγο μετά την ανάληψη της ηγεσίας της υπηρεσίας από τον Ρόμαν Γκόφμαν και θεωρήθηκαν εξαιρετικά ασυνήθιστες. Η Μοσάντ προστατεύει παραδοσιακά την ανωνυμία και τη λειτουργία της από τη δημόσια έκθεση.

Το τελευταίο γνωστό προηγούμενο αποπομπής για ανεπάρκεια ανάγεται στο 1997, όταν η αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του Χαλίντ Μασάλ, ηγετικού στελέχους της Χαμάς στην Ιορδανία, οδήγησε στη σύλληψη πρακτόρων, σε διπλωματικό εξευτελισμό και στην απομάκρυνση του διευθυντή και του επικεφαλής επιχειρήσεων της υπηρεσίας.

Η νέα αποτυχία είναι πολύ μεγαλύτερη: ο πόλεμος κατά του Ιράν δεν πέτυχε σχεδόν κανέναν από τους βασικούς ισραηλινούς στόχους. Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ δεν προκάλεσε την αναμενόμενη κατάρρευση του καθεστώτος ή λαϊκή εξέγερση, τονίζει το TheIntercept.

Αντίθετα, οδήγησε στην επιλογή του νεότερου γιου του ως νέου ανώτατου ηγέτη, εξέλιξη που παρουσιάζεται ως πιθανώς ακόμη πιο εχθρική προς το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η υπόθεση αυτή ανέτρεψε την ισραηλινή προσδοκία ότι η εξουδετέρωση της κορυφής θα προκαλούσε χάος στην κρατική διοίκηση.

• Διαβάστε επίσης: Ολο το σχέδιο / Πώς η Μοσάντ πήγε να στρατολογήσει τον πρώην Ιρανό πρόεδρο Αχμαντινετζάντ

Παράλληλα, το Ισραήλ είχε υποβαθμίσει τη δυνατότητα του Ιράν να κλείσει ή να ελέγξει αποτελεσματικά τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η ιρανική ικανότητα να απειλεί τη ροή της παγκόσμιας οικονομίας παρουσιάζεται πλέον ως το σημαντικότερο στρατηγικό της όπλο, παρά τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις ότι η θαλάσσια οδός παραμένει «ανοιχτή».

Η αποτυχία αυτή μετατρέπει έναν πόλεμο που είχε στόχο μία γρήγορη νίκη σε κρίση με διεθνείς οικονομικές και ενεργειακές συνέπειες.

Κεντρικό ρόλο στην επιχείρηση είχε η Μοσάντ. Στόχος της ήταν να αποδυναμώσει τον μηχανισμό ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, να εξοπλίσει κουρδικές ένοπλες οργανώσεις που θα εισέρχονταν από το Ιράκ και να ενισχύσει μαζικές διαδηλώσεις για την ανατροπή του καθεστώτος.

Τίποτε από αυτά δεν πραγματοποιήθηκε: η ιρανική κρατική δομή παρέμεινε λειτουργική, οι κουρδικές δυνάμεις δέχθηκαν συνεχείς επιθέσεις από το Ιράν και δεν ξέσπασαν σημαντικές εξεγέρσεις στις πόλεις.

Η προσπάθεια επηρεασμού της κοινής γνώμης μέσω περσόφωνων λογαριασμών σε «Χ» και Telegram, σαρκαστικών αναρτήσεων, υποσχέσεων για δώρα και ακόμη και απομακρυσμένων ιατρικών υπηρεσιών μέσω WhatsApp απέφερε ελάχιστα αποτελέσματα.

Η Μοσάντ επιχείρησε να εμφανιστεί ως πανίσχυρη δύναμη που μπορούσε να βοηθήσει άμεσα τους Ιρανούς.

Χρησιμοποίησε βίντεο από τεχνητή νοημοσύνη, τα οποία υποτίθεται ότι έδειχναν κρατούμενους να δραπετεύουν από φυλακές και πολίτες να προσχωρούν στο Ισραήλ. Ιρανοί αξιωματούχοι, όμως, χλεύασαν δημόσια την εκστρατεία, ενώ η απουσία μαζικών διαδηλώσεων την έκανε να μοιάζει ολοένα πιο απελπισμένη.

Ακόμη και οι κατηγορίες για διείσδυση πρακτόρων στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου δεν οδήγησαν σε ανατροπή του καθεστώτος· το αντίθετο, περισσότεροι από 7.000 διαδηλωτές και εκατοντάδες αστυνομικοί φέρεται να σκοτώθηκαν.

Μετά την κατάρρευση του σχεδίου για τον εξοπλισμό των Κούρδων – είτε εξαιτίας βέτο του Ντόναλντ Τραμπ είτε επειδή, όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος, οι Κούρδοι κράτησαν τα όπλα – η Μοσάντ στράφηκε σε ένα πρόχειρο «Σχέδιο Β».

Οι αεροπορικές επιδρομές εναντίον αστυνομικών σταθμών και σημείων ελέγχου δεν προκάλεσαν την πολυπόθητη εξέγερση. Κατόπιν, οι επιθέσεις επεκτάθηκαν σε σιδηροδρομικές γραμμές και βιομηχανικές υποδομές, ενώ ο Τραμπ ζήτησε την καταστροφή ενεργειακών εγκαταστάσεων και γεφυρών, με στόχο την οικονομική ασφυξία του Ιράν.

Η αποτυχία επηρέασε και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται υπερεκτεθειμένη, με δυσκολίες στην αναπλήρωση των πυραύλων αναχαίτισης για τις βάσεις της στη Μέση Ανατολή και με μειωμένη ικανότητα να προστατεύσει το Ισραήλ σε μια νέα ανοικτή σύγκρουση.

Την ίδια στιγμή, Ισραηλινοί αναλυτές κατηγόρησαν τον Γκόφμαν ότι, απομακρύνοντας δύο υφισταμένους, μεταφέρει την ευθύνη για τη στρατηγική αποτυχία σε κατώτερα στελέχη και προστατεύει τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας.

Η κριτική δεν περιορίστηκε στη Μοσάντ. Ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού γενικού επιτελείου Γκάντι Άιζενκοτ δήλωσε ότι η ανατροπή ολόκληρου του ιρανικού συστήματος είναι απίθανη και υποστήριξε τη συνέχιση μυστικών επιχειρήσεων αποσταθεροποίησης.

Ρεπορτάζ σε ισραηλινά ΜΜΕ αναφέρουν ότι πολλά στελέχη της Μοσάντ αντιτάχθηκαν στην επιλογή της αλλαγής καθεστώτος, θεωρώντας την τεράστιο ρίσκο. Ο πρώην επικεφαλής επιχειρήσεων, γνωστός ως «Ο», παραδέχθηκε ότι χρειάστηκε να «πουλήσει» την επιχείρηση στο εσωτερικό της υπηρεσίας, επειδή «κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά πώς ανατρέπεται ένα καθεστώς ή ποιες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας».

Ο πρώην γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, είχε προειδοποιήσει ότι ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου πίστευε πως οι επιθέσεις θα δημιουργούσαν κίνημα στο εσωτερικό του Ιράν.

Ωστόσο, μέσα σε λιγότερο από μία ημέρα, το καθεστώς αντικατέστησε τους νεκρούς διοικητές, απευθύνθηκε στον πληθυσμό και διέταξε πυραυλικές επιθέσεις. Η ταχύτητα αυτή αποκάλυψε ότι οι ισραηλινοί υπολογισμοί για διάλυση της ιρανικής διοίκησης ήταν λανθασμένοι.

Παρά την αποτυχία, ο Νετανιάχου συνεχίζει να υποστηρίζει ότι πρέπει να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αναγνωρίζοντας μόνο ότι αυτό μπορεί να «μη συμβεί σε μία ημέρα».

Η ισραηλινή κυβέρνηση φέρεται να έχει διατάξει τον στρατό και τη Μοσάντ να προετοιμαστούν για ευρύτερη εκστρατεία το φθινόπωρο.