Μέσα σε ένα εξαιρετικά ρευστό γεωπολιτικό σκηνικό, η ανακοίνωση 10ήμερης εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου σηματοδοτεί μια σημαντική – αλλά εύθραυστη – ανάπαυλα στις συγκρούσεις, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν αρνήθηκε να συνομιλήσει απευθείας με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Την ίδια στιγμή, στο παράλληλο μέτωπο, οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, καθώς η ισχύουσα εκεχειρία παραμένει, με έμμεσες διαπραγματεύσεις σε εξέλιξη και συγκρατημένη αισιοδοξία για συμφωνία, αλλά υπό τη βαριά σκιά στρατιωτικών απειλών και οικονομικής πίεσης.

• Διαβάστε επίσης: Τραμπ / Το Ιράν συμφώνησε να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο – «Δεν είμαι σίγουρος αν πρέπει να συνεχιστεί η εκεχειρία»

Εκεχειρία Ισραήλ–Λιβάνου: Συμφωνία υπό όρους και πολιτικές εντάσεις

Η πρωτοβουλία για την κατάπαυση του πυρός αποδίδεται στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε 10ήμερη εκεχειρία με στόχο τη δημιουργία συνθηκών για μια ευρύτερη ειρηνευτική διαδικασία.

Μάλιστα, γνωστοποίησε την πρόθεσή του να προσκαλέσει τον Νετανιάχου και τον Αούν στον Λευκό Οίκο για τις πρώτες ουσιαστικές συνομιλίες εδώ και δεκαετίες.

Ωστόσο, η εικόνα κάθε άλλο παρά ενιαία είναι. Ο Αούν ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να συνομιλήσει με τον Ισραηλινό ηγέτη, επιμένοντας ότι προϋπόθεση για οποιαδήποτε διαπραγμάτευση είναι η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός – κάτι που τελικά επήλθε, χωρίς όμως να είναι σαφές αν θα ανοίξει άμεσα δίαυλο επικοινωνίας.

Από την πλευρά του Ισραήλ, ο Νετανιάχου φέρεται να αποδέχθηκε την εκεχειρία κατόπιν αμερικανικής πίεσης, διαμηνύοντας ωστόσο ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα διατηρήσουν τις θέσεις τους σε «στρατηγικά σημεία» στον νότιο Λίβανο καθ’ όλη τη διάρκειά της.

Χεζμπολάχ: Συμμόρφωση υπό αυστηρές προϋποθέσεις

Η Χεζμπολάχ εμφανίζεται διατεθειμένη να τηρήσει την εκεχειρία, θέτοντας όμως σαφείς όρους.

Ο βουλευτής της οργάνωσης Ιμπραχίμ αλ-Μουσαουί δήλωσε ότι η συμμόρφωση εξαρτάται από την πλήρη παύση των ισραηλινών επιθέσεων και την αποφυγή στοχευμένων δολοφονιών.

Παράλληλα, αναγνώρισε καθοριστικό ρόλο του Ιράν στην επίτευξη της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι η πίεση της Τεχεράνης – ακόμη και μέσω της απειλής για τα Στενά του Ορμούζ – υπήρξε καταλυτική.

Στρατιωτική πραγματικότητα: Εκεχειρία με παρουσία δυνάμεων και συνεχιζόμενη ένταση

Παρά τη συμφωνία, το πεδίο παραμένει εύθραυστο. Το Ισραήλ δεν προτίθεται να αποσύρει τα στρατεύματά του από τον νότιο Λίβανο, ενώ μέχρι και σήμερα Πέμπτη (16/4) συνέχιζε ακάθεκτα τις επιχειρήσεις εναντίον θέσεων της Χεζμπολάχ, επεκτείνοντας τη λεγόμενη «ζώνη ασφαλείας».

Η διπλωματική κινητικότητα συνυπάρχει έτσι με μια πραγματικότητα στρατιωτικής πίεσης, που διατηρεί υψηλό τον κίνδυνο επανέναρξης των συγκρούσεων.

ΗΠΑ–Ιράν: Διαπραγματεύσεις με «καρότο και μαστίγιο»

Στο άλλο μεγάλο μέτωπο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν συνεχίζουν έμμεσες επαφές με στόχο την παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας και την επίτευξη συμφωνίας.

Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αισιόδοξη για τις προοπτικές, με τον Λευκό Οίκο να εκτιμά ότι υπάρχει βάση για συμφωνία, ενώ ένας νέος γύρος συνομιλιών θεωρείται πιθανό να πραγματοποιηθεί εκ νέου στο Πακιστάν.

Την ίδια ώρα, η διπλωματία συνοδεύεται από έντονη στρατιωτική και οικονομική πίεση. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια, ανακόπτοντας πλοία και απειλώντας με κυρώσεις ή ακόμη και χρήση βίας σε όσους επιχειρήσουν να τον παραβιάσουν.

Ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ προειδοποίησε ανοιχτά ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι έτοιμες να πλήξουν κρίσιμες ενεργειακές και βιομηχανικές υποδομές του Ιράν, «εάν δοθεί εντολή», τονίζοντας ότι η χώρα «παρακολουθείται στενά».

• Διαβάστε επίσης: Γκάφα του Πιτ Χέγκσεθ / Εκφώνησε συγκινημένος απόσπασμα από το Pulp Fiction νομίζοντας ότι είναι η Βίβλος [Βίντεο]

Στενά του Ορμούζ: Το γεωοικονομικό «όπλο»

Κεντρικό σημείο πίεσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας ενέργειας.

Το Ιράν έχει απειλήσει με πλήρη διακοπή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή εάν συνεχιστεί ο αποκλεισμός, ενώ η Ουάσινγκτον επιδιώκει την επαναλειτουργία τους ως βασικό όρο για τη διατήρηση της εκεχειρίας.

Η αντιπαράθεση αυτή έχει ήδη προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στις αγορές ενέργειας και ενισχύει τη διεθνή ανησυχία για πιθανή κλιμάκωση.

Περιφερειακή διπλωματία: Πακιστάν στο επίκεντρο

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει το Πακιστάν, το οποίο λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής.

Υψηλόβαθμες αντιπροσωπείες, με επικεφαλής τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, πραγματοποιούν επαφές με την Τεχεράνη, ενώ παράλληλα αναπτύσσεται διπλωματικός συντονισμός με χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Τουρκία.

Η κινητικότητα αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία ευρύτερης περιφερειακής στήριξης για μια ενδεχόμενη συμφωνία.

Το μεγάλο ερώτημα

Παρά τις παράλληλες διπλωματικές πρωτοβουλίες και τις προσωρινές εκεχειρίες, το τοπίο παραμένει εξαιρετικά ασταθές. Οι συμφωνίες τελούν υπό αυστηρούς όρους, οι στρατιωτικές δυνάμεις παραμένουν σε επιφυλακή και οι βασικές διαφωνίες, τόσο στο μέτωπο Ισραήλ–Λιβάνου όσο και στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν,  παραμένουν άλυτες.

Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να κρίνουν αν πρόκειται για την αρχή μιας αποκλιμάκωσης ή για μια προσωρινή ανάπαυλα πριν από νέα φάση έντασης.