Σε μια εποχή που ο Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί απελπισμένα να επανατοποθετήσει την Αμερική στην κορυφή της παγκόσμιας οικονομικής πυραμίδας, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ καινοτομεί σε όλους σχεδόν τους τεχνολογικούς τομείς με αλματώδη επιτυχία του κινεζικού μοντέλου «κρατικού καπιταλισμού» και κατασκευής hardware, η συνάντηση των προέδρων ΗΠΑ – Κίνας στην Κορέα μετά από μήνες εμπορικού πολέμου σηματοδοτεί την ανάγκη «αλλαγής πλεύσης» για την Αμερική – τουλάχιστον όσον αφορά στις καινοτόμες τεχνολογίες.

Με αφορμή την συνάντηση των δύο ηγετών, στην οποία ουσιαστικά υποσχέθηκαν να διατηρήσουν μια διπλωματική ισορροπία αμοιβαίας ανοχής, το περιοδικό The Atlantic γράφει πως τώρα είναι ακριβώς η συγκυρία κατά την οποία οι ΗΠΑ έχουν την ευκαιρία να αναλογιστούν, για το δικό τους όφελος, πώς η Κίνα βγήκε από το τεχνολογικό της «τέλμα» και μεταμορφώθηκε σε τεχνολογική υπερδύναμη μέσα σε λιγότερο από μισό αιώνα.

Το διακύβευμα για τις ΗΠΑ είναι η ικανότητά τους να διατηρήσουν την καινοτομία και την ηγεσία στις βιομηχανίες του μέλλοντος, ενώ πρέπει ταυτόχρονα να αποδεχθούν ότι μπορούν να βελτιωθούν και να παραμείνουν υγιώς ανταγωνιστικές – αν και αυτό είναι μάλλον κυρίως πολιτικό ζήτημα και όχι αμιγώς βιομηχανικό.

Εάν η Αμερική εστιάσει μόνο στην υπονόμευση του αντιπάλου της, κινδυνεύει να «λιμνάσει» ανεπιστρεπτί, με αποτέλεσμα η Κίνα να καταλήξει να προσφέρει ένα πιο ελκυστικό όραμα του μέλλοντος στον υπόλοιπο κόσμο, υπογραμμίζει το Atlantic.

• Διαβάστε επίσης: Κίνα / Λειτουργεί περισσότερα ρομπότ, από όσο όλες οι άλλες χώρες μαζί

Από το «future shock» στην καινοτομία

Η πορεία της Κίνας από την υστέρηση στην πρωτοπορία είναι δραματική, αν σκεφτεί κανείς ότι το 1896, ο διπλωμάτης Λι Χονγκζάνγκ δήλωνε κατά την επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη ότι οι Αμερικανοί ήταν «οι πιο ευρηματικοί άνθρωποι στον κόσμο».

Το 1988, ο καθηγητής και σημερινό τέταρτο ισχυρότερο πρόσωπο στο Πολιτμπίρο της Κίνας, Γουάνγκ Χουνίνγκ, επίσης θαύμαζε τις ΗΠΑ, αλλά συνειδητοποίησε ότι για να ξεπεράσουν οι Κινέζοι τους Αμερικανούς, έπρεπε να «τους υπερβούν στην επιστήμη και την τεχνολογία».

Σήμερα, είναι οι ξένοι επισκέπτες στην Κίνα που βιώνουν «σοκ μέλλοντος», μένοντας έκπληκτοι από τους υπερσύγχρονους ουρανοξύστες, τους σιδηροδρόμους υψηλής ταχύτητας, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τις υπερεφαρμογές (super-apps).

Η Κίνα ως υπερδύναμη καινοτομίας

Η Κίνα κατέχει το 70% των παγκόσμιων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στον τομέα της AI και το 75% των παγκόσμιων αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην καθαρή ενέργεια.

Επιπλέον, οκτώ από τα 10 κορυφαία ιδρύματα παγκοσμίως σε ερευνητικό έργο βρίσκονται στην Κίνα, σύμφωνα με τον ιστότοπο εκτίμησης καινοτομίας σε παγκόσμιο επίπεδο Nature Index.

Η οικονομική επιτυχία της Κίνας δεν συνοδεύτηκε από πολιτική φιλελευθεροποίηση, τονίζει το The Atlantic.

Η Κίνα υιοθέτησε ένα σύστημα «κρατικού καπιταλισμού» που θέτει τη σταθερότητα πάνω από τις ατομικές ελευθερίες, δίνοντας στο Κομμουνιστικό Κόμμα οικονομικό έλεγχο.

Αυτό οδήγησε σε υπερρύθμιση των αγορών, η οποία τώρα μάχεται με την υπερπροσφορά, τη συσσώρευση χρεών και την υψηλή ανεργία των νέων.

Παρά τις αντιξοότητες, η Κίνα παραμένει ανθεκτική ως η κορυφαία κατασκευάστρια και εξαγωγική δύναμη στον κόσμο: Παράγει πάνω από τα 2/3 των ηλεκτρικών οχημάτων παγκοσμίως και 4 στα 5 ηλιακά πάνελ και μπαταρίες, ενώ επεξεργάζεται τη μεγάλη πλειονότητα των σπάνιων ορυκτών (rare-earth minerals), κρίσιμων για την τεχνολογία και τις κατασκευαστικές της απαιτήσεις.

Η επιτυχία της Xiaomi

Η επιτυχία εταιρειών όπως η Xiaomi – με χρηματιστηριακή αξία 150 δισ. και ένα εργοστάσιο που παράγει ένα αυτοκίνητο SU7 κάθε 76 δευτερόλεπτα – βασίζεται σε ένα διακριτό χαρακτηριστικό των κινεζικών τεχνολογικών κολοσσών: Κατασκευάζουν το δικό τους hardware.

Η Xiaomi μπορεί και εφευρίσκει νέα προϊόντα, επειδή μπορεί να τα πρωτοτυποποιήσει και να τα παραγάγει μαζικά και γρήγορα, εκμεταλλευόμενη την υπάρχουσα υποδομή – φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, γρήγορες κατασκευές.

Η κινεζική στρατηγική στην τεχνητή νοημοσύνη και το «open source»

Η Κίνα, λόγω και των αμερικανικών περιορισμών στους προηγμένους επεξεργαστές, υιοθετεί μια διαφοροποιημένη προσέγγιση στην τεχνητή νοημοσύνη.

Εταιρείες όπως η DeepSeek εστιάζουν στη βελτίωση της αρχιτεκτονικής των μοντέλων AI, μειώνοντας δραματικά το κόστος.

Επικεντρώνονται σε ΑΙ που είναι «ενσωματωμένη» στην καθημερηνότητα, δηλαδή συστήματα AI  που αλληλεπιδρούν με τον πραγματικό κόσμο – φροντίδα ηλικιωμένων, αστυνομική περιπολία.

Όσον αφορά στον λεγόμενο «Ανοιχτό Κώδικα», το γνωστό «Open Source», κινεζικές εταιρείες όπως η Alibaba, η ByteDance και η Baidu, δημοσιεύουν τακτικά πληροφορίες σχετικά με τις μεθόδους εκπαίδευσης των μοντέλων εκμάθησης τους αλλά και τα αρνητικά τους σημεία, επιτρέποντας στους χρήστες να τα κατεβάζουν και να τα τροποποιούν δωρεάν.

Αυτή η προσέγγιση μπορεί να καταστήσει σύντομα την κινεζική AI ως τον «παγκόσμιο κανόνα», το μοναδικό μέτρο σύγκρισης όσον αφορά στην εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης.

Τι πρέπει να μάθουν οι ΗΠΑ από την Κίνα

Οι ΗΠΑ πρέπει να απορρίψουν την αλαζονεία και την εχθρότητα έναντι της Κίνας και να αναγνωρίσουν τις επιτυχίες της, και επιπλεόν, να βρουν τρόπους να απορροφήσουν κινεζικό ταλέντο και εταιρείες που επιθυμούν να εισέλθουν στην αμερικανική αγορά, ώστε να ανακτήσουν την τεχνογνωσία στην κατασκευή hardware.

Για να διαφοροποιηθούν όμως και στην τεχνητή νοημοσύνη, πρέπει να ενθαρρύνουν πιο δημιουργικές και πρακτικές χρήσεις της σε παραδοσιακούς τομείς όπως στην υγεία και στην εκπαίδευση, αντί να εστιάζουν μόνο στην εξέλιξη των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Όσον αφορά στο open source, οι αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας πρέπει να δεσμευτούν να παραμείνουν εταιρικά εξωστρεφείς και συνεργαζόμενες, δημοσιοποιώντας περισσότερες έρευνες και στοιχεία, ακολουθώντας την παράδοση των αμερικανικών πανεπιστημίων.

Ο Τραμπ θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε κινεζικές εταιρείες (όπως η κατασκευάστρια μπαταριών CATL) να αδειοδοτήσουν την πνευματική τους ιδιοκτησία σε αμερικανικές επιχειρήσεις, δημιουργώντας κοινοπραξίες για την κατασκευή μπαταριών, ανταλλακτικών αυτοκινήτων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις ΗΠΑ.

Εάν οι ΗΠΑ αποτύχουν να μάθουν από την Κίνα, κινδυνεύουν να γίνουν ένα πιο εσωστρεφές, προστατευτικό έθνος, καθηλωμένο σε ακριβά γκάτζετ «Made-in-USA», με υποβαθμισμένα πανεπιστήμια, πανάκριβη ενέργεια, χάνοντας ενδεχομένως τη θέση τους ως η κυρίαρχη υπερδύναμη – αν δεν την έχουν ήδη απωλέσει.