Στο μικροσκόπιο της ισπανικής Δικαιοσύνης μπαίνουν οι συνθήκες υπό τις οποίες περισσότεροι από 70.000 μετανάστες φέρεται να πέρασαν στα τέλη Ιουλίου στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική.

Η έρευνα ξεκίνησε με απόφαση της δικαστού Μαρίας Ταρντόν του Audiencia Nacional, η οποία εξετάζει το ενδεχόμενο να υπήρξε οργανωμένη διευκόλυνση των μεταναστευτικών ροών από το Μαρόκο. Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, υπάρχουν ενδείξεις για «μια αναμφισβήτητη διαχείριση που ευνοούσε» την είσοδο των μεταναστών από το μαροκινό έδαφος.

Η Ταρντόν επικαλείται έκθεση της ισπανικής αστυνομίας, σύμφωνα με την οποία η μαζική άφιξη στη Θέουτα δεν μπορεί να αποδοθεί σε «ενέργειες τυχαίου, περιστασιακού ή αυθόρμητου χαρακτήρα».

Στην ίδια έκθεση αναφέρεται ότι μέλη των μαροκινών δυνάμεων ασφαλείας δεν περιορίστηκαν σε στάση ανοχής, αλλά φέρεται να παρείχαν «ενεργή υποστήριξη», δίνοντας οδηγίες στους μετανάστες για το πώς θα μπορούσαν να περάσουν τα σύνορα. Παράλληλα, σύμφωνα με τη δικαστή, οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις ως εργαλείο «υβριδικού πολέμου».

Η υπόθεση εξετάζεται υπό το πρίσμα πιθανών αδικημάτων που θα μπορούσαν να αφορούν ακόμη και εγκλήματα κατά της ανεξαρτησίας ή της εδαφικής κυριαρχίας του ισπανικού κράτους. Η δικαστής αφήνει επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να διερευνηθούν παραβάσεις που αφορούν τα δικαιώματα αλλοδαπών, ακόμη και περιπτώσεις «ανθρωποκτονιών από αμέλεια».

Η ισπανική κυβέρνηση, πάντως, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι μέχρι στιγμής δεν διαθέτει «απτές αποδείξεις» πως το Μαρόκο ενθάρρυνε τη μαζική είσοδο μεταναστών στη Θέουτα.

Από την πλευρά του, ο μαροκινός Τύπος έχει αμφισβητήσει την αξιοπιστία της αστυνομικής έκθεσης, χαρακτηρίζοντάς την «πρόχειρη», «στερούμενη αποδεικτικών στοιχείων» και «υποκειμενική», ενώ οι μαροκινές αρχές δεν έχουν προχωρήσει σε επίσημη τοποθέτηση.

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω του ανθρώπινου κόστους. Τουλάχιστον 83 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να φτάσουν στη Θέουτα κολυμπώντας.