Χιλιάδες μετανάστες εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα μετά τη μαζική διέλευση των συνόρων από το Μαρόκο, με τις δομές υποδοχής του ισπανικού θυλάκου να έχουν φτάσει στα όριά τους και εκατοντάδες ανθρώπους να διανυκτερεύουν σε παραλίες.

Ads

Την ίδια ώρα, η κρίση έχει μεταφερθεί πλέον στο πολιτικό και διπλωματικό πεδίο, καθώς η αντιμεταναστευτική ρητορική εντείνεται σε ευρωπαϊκές χώρες, Μαδρίτη και Ρώμη ανταλλάσσουν αιχμές, ενώ νέα στοιχεία από τις ισπανικές υπηρεσίες πληροφοριών στρέφουν εκ νέου το ενδιαφέρον στον ρόλο του Μαρόκου.

Ads

Η ισπανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι περίπου 69.500 μετανάστες επέστρεψαν στο Μαρόκο μέσα σε τέσσερις ημέρες, μετά τη μαζική είσοδο ανθρώπων στη Θέουτα την Πέμπτη (30/8). Οι πρώτες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για περίπου 50.000 αφίξεις.

Ads

Ο απολογισμός είναι βαρύς. Στην ισπανική πλευρά των συνόρων έχουν καταγραφεί 72 θάνατοι, ενώ ακόμη 11 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη μαροκινή πλευρά.

Ads

Παρά τις μαζικές επιστροφές, αρκετές χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να παραμένουν στον μικρό ισπανικό θύλακα της βόρειας Αφρικής.

Εκατοντάδες άνθρωποι κοιμούνται στην παραλία

Εκατοντάδες μετανάστες έχουν στήσει πρόχειρο καταυλισμό στην παραλία Ελ Τραμπολίν, καθώς οι τοπικές αρχές προσπαθούν να διαχειριστούν τον μεγάλο αριθμό ανθρώπων που εξακολουθούν να βρίσκονται στην πόλη.

Βίντεο δείχνουν δεκάδες ανθρώπους, στην πλειονότητά τους από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, να κοιμούνται στην άμμο, πολλοί τυλιγμένοι με πετσέτες για να προστατευθούν από τον άνεμο. Στον δρόμο πίσω από την παραλία περιπολούν στρατιωτικά και αστυνομικά οχήματα.

Ορισμένοι από τους μετανάστες ανέφεραν ότι αποφάσισαν να επιστρέψουν στο Μαρόκο επειδή το κλείσιμο καταστημάτων τούς άφησε χωρίς πρόσβαση σε τρόφιμα. Άλλοι μίλησαν για εχθρική αντιμετώπιση από κατοίκους, ενώ διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την ηπειρωτική Ισπανία.

Η Θέουτα, όπως και η Μελίγια, αποτελεί ισπανικό έδαφος στις μεσογειακές ακτές του Μαρόκου και ένα από τα βασικά σημεία στα οποία καταγράφονται κατά περιόδους απόπειρες εισόδου ανθρώπων που επιδιώκουν να φτάσουν στην Ευρώπη.

Έως 5.000 μετανάστες παραμένουν στη Θέουτα – Στα όριά τους οι δομές

Ο επικεφαλής της τοπικής κυβέρνησης της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, εκτίμησε μιλώντας στο Telecinco ότι από 3.000 έως 5.000 μετανάστες εξακολουθούν να βρίσκονται στον θύλακα.

Όπως είπε, τα δύο κέντρα υποδοχής της πόλης, ένα για ενήλικες και ένα για ανηλίκους, έχουν πλέον «καταρρεύσει» υπό το βάρος των αναγκών.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον τοπικό αξιωματούχο Αλμπέρτο Γκαϊτάν, οι υπηρεσίες της Θέουτα επεξεργάζονται τις υποθέσεις 862 ανήλικων μεταναστών, οι οποίοι καλύπτονται από ειδικό καθεστώς νομικής προστασίας έναντι της απέλασης.

Η κρίση της Θέουτα μεταφέρεται στην Ευρώπη

Οι συνέπειες των γεγονότων έχουν ξεπεράσει τα σύνορα της Ισπανίας, προκαλώντας νέα έξαρση της αντιμεταναστευτικής ρητορικής και έντονη αντιπαράθεση μεταξύ ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συγκαλέσει έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών για την Τρίτη, προκειμένου να εξεταστεί η κατάσταση.

Η Μαδρίτη εμφανίζεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από τη στάση ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, τις οποίες κατηγορεί ότι αντί να επιδείξουν αλληλεγγύη τροφοδοτούν την πόλωση.

Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Άλβαρες υπενθύμισε ότι η χώρα του έχει στηρίξει άλλους εταίρους της ΕΕ όταν αντιμετώπισαν ανάλογες μεταναστευτικές πιέσεις και ξεκαθάρισε ότι τώρα περιμένει την ίδια στάση απέναντι στην Ισπανία.

Νέος γύρος σύγκρουσης Μαδρίτης – Ρώμης

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται κυρίως η Ιταλία.

Μιλώντας στη δημόσια ραδιοτηλεόραση RTVE, ο Άλβαρες δήλωσε ότι αρκετές κυβερνήσεις «δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων», προσθέτοντας ότι μεταξύ αυτών βρίσκεται και η ιταλική.

Ο Ισπανός υπουργός αναφέρθηκε στις προηγούμενες μεταναστευτικές κρίσεις που αντιμετώπισε η Ιταλία και ειδικότερα στη Λαμπεντούζα, υποστηρίζοντας ότι η Μαδρίτη είχε τότε σταθεί στο πλευρό της Ρώμης.

«Η Ισπανία ήταν πάντα αλληλέγγυα, πολιτικά και με συγκεκριμένες πράξεις. Είναι κάτι που απαιτούμε από τους Ευρωπαίους εταίρους», ανέφερε.

Παράλληλα, κατηγόρησε την ιταλική κυβέρνηση ότι συμβάλλει στη διόγκωση της παραπληροφόρησης γύρω από όσα συμβαίνουν στη Θέουτα.

Η απάντηση από τη Ρώμη ήρθε μέσω πηγών του ιταλικού υπουργείου Εσωτερικών, οι οποίες υποστήριξαν ότι από τον Ιανουάριο έως σήμερα οι παράτυπες αφίξεις στην Ιταλία έχουν μειωθεί δραστικά χάρη στην πολιτική της κυβέρνησης Μελόνι.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι αφίξεις έχουν περιοριστεί κατά 55% σε σύγκριση με πέρυσι και κατά 82% έναντι του 2023, της πρώτης χρονιάς κατά την οποία η σημερινή ιταλική κυβέρνηση κλήθηκε, όπως ανέφεραν, να διαχειριστεί «μια κατάσταση εκτός ελέγχου» που είχε κληρονομήσει.

Απαντώντας ειδικά στις ισπανικές αναφορές για τη Λαμπεντούζα, οι ίδιες πηγές σημείωσαν ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο νησί 98 μετανάστες, υποστηρίζοντας ότι δεν υφίσταται κατάσταση έκτακτης ανάγκης.


Στο μικροσκόπιο ο ρόλος του Μαρόκου

Παράλληλα με την ευρωπαϊκή αντιπαράθεση, νέα ερωτήματα εγείρονται για όσα συνέβησαν στη μαροκινή πλευρά των συνόρων πριν από τη μαζική διέλευση.

Σύμφωνα με πληροφορίες της El País και του ραδιοφωνικού σταθμού Cadena SER, οι οποίες επικαλούνται αξιωματούχους με γνώση της υπόθεσης, οι ισπανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Μαρόκο δεν οργάνωσε τη μαζική είσοδο, αλλά επέτρεψε να εξελιχθεί.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι συνοριακοί έλεγχοι από τη μαροκινή πλευρά είχαν αρχίσει να χαλαρώνουν σταδιακά μέσα στον Ιούλιο και φέρεται να σταμάτησαν όταν μεγάλα πλήθη κατευθύνθηκαν προς το συνοριακό πέρασμα Ταρατζάλ, την περίοδο της αργίας για την Ημέρα του Θρόνου στο Μαρόκο.

Ο Χουάν Χεσούς Βίβας εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στο Ραμπάτ, υποστηρίζοντας ότι στη Θέουτα είναι ευρέως διαδεδομένη η πεποίθηση πως το Μαρόκο τουλάχιστον επέτρεψε, εάν δεν ενορχήστρωσε, την κρίση.

«Το Μαρόκο μάς έδειξε ότι δεν είναι αξιόπιστο. Δεν υπάρχει εναλλακτική από το να θέσεις σε εφαρμογή ό,τι μέσα χρειάζονται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν μπορεί να το κάνει ξανά», δήλωσε στην El País.

Μαδρίτη και Ραμπάτ αποδίδουν την κρίση στην παραπληροφόρηση

Διαφορετική είναι η επίσημη θέση των δύο κυβερνήσεων.

Ο Άλβαρες υποστήριξε ότι το Μαρόκο προσέφερε άμεσα αστυνομική συνδρομή, χωρίς να θέσει όρους στη συνεργασία με την Ισπανία, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, επέτρεψε την ταχεία επιστροφή της πλειονότητας όσων είχαν περάσει τα σύνορα.

Το υπουργείο Εσωτερικών του Μαρόκου αποδίδει τη μαζική κινητοποίηση κυρίως στην παραπληροφόρηση που διαδόθηκε μέσω κοινωνικών δικτύων, στη δραστηριότητα κυκλωμάτων διακίνησης ανθρώπων και στην εσφαλμένη ερμηνεία πρόσφατης απόφασης ισπανικού δικαστηρίου για τις άμεσες επιστροφές μεταναστών που ανακόπτονται στη θάλασσα.

Η συγκεκριμένη εκδοχή συμπίπτει σε μεγάλο βαθμό με την επίσημη θέση της Μαδρίτης.

Σε ανακοίνωσή του, το Ραμπάτ επανέλαβε ότι το Μαρόκο παραμένει «δεσμευμένο στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας και του συντονισμού στην καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και της διακίνησης ανθρώπων».

Ερωτήματα και για τις ισπανικές υπηρεσίες πληροφοριών

Η κρίση έχει προκαλέσει, ωστόσο, συζήτηση και στο εσωτερικό της ισπανικής κυβέρνησης σχετικά με το εάν υπήρξαν έγκαιρες προειδοποιήσεις για όσα επρόκειτο να συμβούν.

Ο υπουργός Εσωτερικών Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα δήλωσε ότι το Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών (CNI), το οποίο υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, δεν τον είχε ενημερώσει για επικείμενη απότομη αύξηση των μεταναστευτικών ροών.

Η El País έκανε λόγο για ένταση μεταξύ των υπουργείων Εσωτερικών και Άμυνας, πληροφορία που εκπρόσωπος του πρώτου επιχείρησε να υποβαθμίσει.

Από την πλευρά της, η υπουργός Άμυνας Μαργκαρίτα Ρόμπλες απέφυγε να διευκρινίσει εάν το CNI διέθετε πληροφορίες πριν από τη μαζική διέλευση, σημειώνοντας ότι το έργο των υπηρεσιών πληροφοριών είναι απόρρητο. Παράλληλα, υπερασπίστηκε το προσωπικό τους, κάνοντας λόγο για «εξαιρετική» δουλειά.