H Τεχεράνη προειδοποιεί ότι θα εγκαταλείψει την αμυντική στάση και θα περάσει σε «πλήρως επιθετική» στρατιωτική τακτική, εάν καταρρεύσουν οριστικά οι προσπάθειες για διπλωματική διευθέτηση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και πάλι το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, όπου η επανέναρξη της κανονικής διέλευσης των πετρελαιοφόρων παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια στις διαπραγματεύσεις.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα στο Reuters ότι οι αρμόδιοι φορείς της χώρας έχουν λάβει εντολή να προετοιμαστούν για περαιτέρω κλιμάκωση τόσο στα Στενά όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

«Οι ιρανικοί φορείς πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για κλιμάκωση της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, καθώς το Ιράν θα είναι έτοιμο να λάβει δύσκολες αποφάσεις και να προχωρήσει στις ανάλογες ενέργειες», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν η διπλωματική οδός δεν αποδώσει, η Τεχεράνη είναι έτοιμη να πραγματοποιήσει μια «έγκαιρη και ακριβή» στρατιωτική επίθεση με στόχο να σπάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.

• Διαβάστε επίσης: Ιράν / Απειλεί τον Τραμπ και επικηρύσσει Αμερικανούς στρατιώτες – «Θα σου σπάσουμε τα πόδια»

Εξέπνευσε η προθεσμία των 60 ημερών

Η Δευτέρα αποτελούσε το χρονικό ορόσημο μέχρι το οποίο ΗΠΑ και Ιράν αναμενόταν να έχουν καταλήξει σε οριστική ειρηνευτική συμφωνία, βάσει του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψαν στις 17 Ιουνίου.

Η συμφωνία προέβλεπε χρονικό περιθώριο 60 ημερών προκειμένου οι δύο πλευρές να διαμορφώσουν ένα ευρύτερο πλαίσιο για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και τις αμερικανικές κυρώσεις.

Παράλληλα, προέβλεπε την «άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα».

Στην πράξη, ωστόσο, η συμφωνία άρχισε να καταρρέει πολύ γρήγορα, κυρίως εξαιτίας της σύγκρουσης για τον έλεγχο του Ορμούζ.

Πριν από την έναρξη του πολέμου, από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι το πέμπτο σημείο του μνημονίου της αναγνωρίζει δικαίωμα διαχείρισης των Στενών, τα οποία μοιράζεται γεωγραφικά με το Ομάν. Η Ουάσινγκτον απέρριψε αυτή την ερμηνεία.

• Διαβάστε επίσης: Τραμπ / «Θα κηρύξω τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος» – Στα ύψη η ένταση με το Ιράν

Οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν όταν το Ιράν άρχισε να ανοίγει πυρ εναντίον πλοίων τα οποία, σύμφωνα με την Τεχεράνη, επιχειρούσαν να περάσουν από μη εγκεκριμένες διαδρομές.

Στις 7 Ιουλίου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι η συμφωνία ήταν πλέον «τελειωμένη».

Ερωτηθείς τη Δευτέρα εάν οι ΗΠΑ επιδιώκουν παράταση της προσωρινής συμφωνίας του Ιουνίου, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε αρνητικά.

Ο Ιρανός αξιωματούχος έθεσε πλέον και νέα προθεσμία προς την Ουάσινγκτον:

«Μέσα στο σύντομο χρονικό διάστημα των λίγων εβδομάδων που έχει ορίσει το Ιράν, όλες οι προβλέψεις της συμφωνίας πρέπει να εφαρμοστούν από τις ΗΠΑ. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε περαιτέρω διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Όπως πρόσθεσε, οι μεσολαβητές θα γνωστοποιήσουν την ιρανική προθεσμία τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στις χώρες της περιοχής.

Παράλληλες διαπραγματεύσεις με το Ομάν και πρωτοφανής απειλή Τραμπ

Την ίδια στιγμή, το Ιράν βρίσκεται σε ξεχωριστές συνομιλίες με το γειτονικό Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, αν και οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται με αργούς ρυθμούς.

Ο Τραμπ, ωστόσο, εξαπέλυσε μια εξαιρετικά σκληρή απειλή ακόμη και εναντίον του Ομάν, δηλώνοντας στο Fox News:

«Αν το Ομάν μπει στη μέση, θα το βομβαρδίσουμε ανελέητα».

Χιλιάδες νεκροί και φόβοι για γενίκευση του πολέμου

Η σύγκρουση βρίσκεται σε εξέλιξη από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Έκτοτε έχουν σκοτωθεί χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.

Η Τεχεράνη έχει απαντήσει με πλήγματα εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων και υποδομών σε σειρά χωρών της Μέσης Ανατολής, μεταξύ των οποίων το Ομάν, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.

Ο Τραμπ προειδοποίησε μάλιστα τους Αμερικανούς, σε ομιλία του την Παρασκευή, ότι θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για παρατεταμένα υψηλές τιμές στα καύσιμα εξαιτίας του πολέμου.

Παράλληλα, προχώρησε σε μια ακόμη ιδιαίτερα προκλητική δήλωση:

«Αφού τελειώσουμε με την ήττα του Ιράν…πολύ σύντομα θα ανακηρύξω τα Στενά του Ορμούζ έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών».

Τη Δευτέρα επανέλαβε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι βασική προτεραιότητά του παραμένει να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικά όπλα.

Στα ύψη το πετρέλαιο

Η πολεμική σύγκρουση και η αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ έχουν προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου Brent εκτοξεύθηκαν κάποια στιγμή στα 126 δολάρια το βαρέλι, περίπου 75% υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.

Οι τιμές παρουσιάζουν έκτοτε έντονες διακυμάνσεις, καθώς οι αγορές αντιδρούν τόσο στον φόβο διακοπής των εξαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο όσο και στα αντικρουόμενα μηνύματα για την πορεία των ειρηνευτικών συνομιλιών.

Τη Δευτέρα, το Brent κινούνταν ελαφρώς ανοδικά, κοντά στα 89 δολάρια το βαρέλι.

Νέα επίθεση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα

Τους φόβους για περαιτέρω εξάπλωση της σύγκρουσης εντείνουν και οι νέες επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι της Υεμένης.

Ο στρατιωτικός εκπρόσωπός τους, Γιαχία Σαρί, ανακοίνωσε μέσω Telegram ότι οι Χούθι εξαπέλυσαν πυραυλική επίθεση εναντίον ενός σαουδαραβικού στρατιωτικού πλοίου και τεσσάρων συνοδευτικών σκαφών στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Πρόκειται για μία ακόμη εξαιρετικά κρίσιμη θαλάσσια δίοδο, η οποία συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και αποτελεί βασική αρτηρία του παγκόσμιου εμπορίου.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαίωση της επίθεσης από τις αρχές της Σαουδικής Αραβίας.

Η εξέλιξη, ωστόσο, ενισχύει τις ανησυχίες ότι ένας πόλεμος που ήδη επηρεάζει τις σημαντικότερες ενεργειακές και εμπορικές οδούς της περιοχής μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση και βαρύτερες οικονομικές συνέπειες.