Εντείνεται και ταυτόχρονα περιπλέκεται η αντιπαράθεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να εκτοξεύει πρωτοφανή απειλή ακόμη και εναντίον του Ομάν, την ώρα που η Μουσκάτ επιχειρεί να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο στην κρίση με το Ιράν.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι έχει καταλήξει σε συνεννόηση με το Ομάν για τη δημιουργία διαδρομών διέλευσης των πλοίων από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, ενώ παράλληλα εξέπνευσε χωρίς συμφωνία η προθεσμία των 60 ημερών που είχε προβλεφθεί στο μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι η αποτροπή της απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν αποτελεί την υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα της Ουάσιγκτον, διαφοροποιούμενος από πρόσφατες δηλώσεις του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.

Η ένταση επεκτείνεται και στο Ιράκ, όπου επιθέσεις με drones είχαν στόχο το γραφείο του πρωθυπουργού του Ιρακινού Κουρδιστάν και την κατοικία κορυφαίου αξιωματούχου των υπηρεσιών πληροφοριών.

• Διαβάστε επίσης: Ιράν / Απειλεί τον Τραμπ και επικηρύσσει Αμερικανούς στρατιώτες – «Θα σου σπάσουμε τα πόδια»

Τραμπ προς Ιράν: «Υψώστε τη λευκή σημαία της παράδοσης»

Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο Fox News τη Δευτέρα, ο Αμερικανός πρόεδρος κάλεσε ευθέως το Ιράν να παραδοθεί, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι δεν θέτει συγκεκριμένο χρονικό όριο για την ολοκλήρωση της σύγκρουσης.

«Υψώστε τη λευκή σημαία της παράδοσης», είπε απευθυνόμενος στην Τεχεράνη.

Όταν ρωτήθηκε για το χρονοδιάγραμμα, απάντησε: «Δεν βιάζομαι. Οι ενδιάμεσες εκλογές [στις ΗΠΑ] δεν έχουν καμία σχέση με τον τρόπο που σκέφτομαι».

Αναφερόμενος στις προσπάθειες για συμφωνία που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ο Τραμπ χαρακτήρισε τους Ιρανούς «καλούς παίκτες του πόκερ», προσθέτοντας ωστόσο ότι «πεθαίνουν», σε μια αναφορά στην πίεση που, κατά τον ίδιο, ασκεί στο ιρανικό καθεστώς ο συνεχιζόμενος ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ.

Ουάσιγκτον και Τεχεράνη παραμένουν σε αδιέξοδο τόσο για τον έλεγχο του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος όσο και για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Το Ιράν έχει ουσιαστικά επιβάλει περιορισμούς στη διέλευση από τα Στενά, ενώ οι ΗΠΑ έχουν αποκλείσει ιρανικά λιμάνια, επιχειρώντας να εξαναγκάσουν την Ισλαμική Δημοκρατία να αποδεχθεί μια συμφωνία για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.

• Διαβάστε επίσης: Τραμπ / «Θα κηρύξω τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος» – Στα ύψη η ένταση με το Ιράν

Η πρωτοφανής απειλή κατά του Ομάν

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του Τραμπ στις παράλληλες συνομιλίες που διεξάγουν Ιράν και Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι, «αν το Ομάν μπει στη μέση» των διαπραγματεύσεων της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη, «θα τους βομβαρδίσουμε μέχρι τελικής πτώσεως», χρησιμοποιώντας στην πρωτότυπη δήλωσή του ιδιαίτερα χυδαία έκφραση.

Η απειλή διατυπώθηκε αφότου ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ανακοίνωσε στην Τεχεράνη ότι «έχει επιτευχθεί συνεννόηση σχετικά με τον χάρτη της διαδρομής διέλευσης» με το Ομάν.

Ο Μπαγαΐ δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες. Πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές στο παρελθόν αναφέρουν ότι το σχέδιο προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών, με τα πλοία να εισέρχονται μέσω διαδρομής κοντά στις ιρανικές ακτές και να εξέρχονται από άλλη διαδρομή κοντά στο Ομάν. Κατά τη μεταβατική περίοδο, η διέλευση θα πραγματοποιείται χωρίς τέλη ή διόδια.

Ο Ιρανός αξιωματούχος παραδέχθηκε ότι οι συνομιλίες με τη Μουσκάτ προχωρούν αργά, σημειώνοντας όμως ότι στόχος παραμένει η οριστικοποίηση μιας συνολικής συμφωνίας.

«Είχαμε σχεδιάσει, και εξακολουθούμε να σχεδιάζουμε, να οριστικοποιήσουμε τη συνεννόηση με τη μορφή ενός πακέτου – και τον χάρτη, μαζί με μια κοινή δήλωση», ανέφερε.

Εξέπνευσε η προθεσμία των 60 ημερών

Οι εξελίξεις σημειώνονται ενώ έληξε η προθεσμία των 60 ημερών που είχε τεθεί για την εξεύρεση συμφωνίας τερματισμού του πολέμου, βάσει του μνημονίου κατανόησης που είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο.

Το Ισραήλ δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος στο συγκεκριμένο μνημόνιο, το οποίο, πάντως, άρχισε ουσιαστικά να καταρρέει λίγο μετά την ανακοίνωσή του.

Το Ιράν επανέλαβε τις επιθέσεις εναντίον πλοίων που κατηγορεί ότι επιχειρούν να περάσουν από τα Στενά χωρίς την άδειά του, προκαλώντας αμερικανικά αντίποινα.

Με την προθεσμία να έχει πλέον εκπνεύσει, ο Τραμπ επιβεβαίωσε επίσης ότι η Ουάσιγκτον έχει δημιουργήσει μυστικό δίαυλο επικοινωνίας με αξιωματούχους των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν.

Τραμπ: Πρώτος στόχος να μην αποκτήσει πυρηνικά το Ιράν

Μία ημέρα νωρίτερα, ο Τραμπ είχε προσδιορίσει δημόσια ως κορυφαία προτεραιότητα των ΗΠΑ την αποτροπή της δημιουργίας ιρανικού πυρηνικού όπλου.

«Ο υπ’ αριθμόν ένα στόχος είναι, και θα είναι πάντα, το Ιράν να μην μπορεί, με κανέναν τρόπο και υπό καμία μορφή, να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», έγραψε στο Truth Social.

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με όσα είχε δηλώσει την προηγούμενη εβδομάδα ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε θέσει ως πρώτη προτεραιότητα τη μείωση των τιμών της βενζίνης για τους Αμερικανούς και ως δεύτερη την αποτροπή της απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.

Ο Τραμπ είχε υποστηρίξει ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί του Ιουνίου του 2025 εναντίον τριών εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου «εξάλειψαν» τις πυρηνικές δυνατότητες της χώρας και καθυστέρησαν το πρόγραμμά της κατά δεκαετίες.

Ωστόσο, η πραγματική έκταση των ζημιών παραμένει ασαφής.

Πριν από εκείνες τις επιθέσεις, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο σε ποσοστό 60% – επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που απαιτείται για τη λειτουργία πολιτικών πυρηνικών αντιδραστήρων και σχετικά κοντά στο 90% που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Περίπου 440 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού φέρεται να θάφτηκαν κάτω από τα συντρίμμια των εγκαταστάσεων μετά τους βομβαρδισμούς. Σύμφωνα, πάντως, με δημοσιεύματα, το Ισραήλ εκτιμά ότι μέρος του υλικού είχε μεταφερθεί στην κοντινή εγκατάσταση στο όρος Πίκαξ.

Η συγκεκριμένη εγκατάσταση δεν επλήγη ούτε το 2025 ούτε στον τελευταίο πόλεμο, παρά τις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ ότι θα διατάξει τον βομβαρδισμό της.

Το Ιράν κατηγορεί τις ΗΠΑ για περιβαλλοντική καταστροφή

Ο Εσμαΐλ Μπαγαΐ κατηγόρησε παράλληλα τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις για περιβαλλοντική ρύπανση στα ύδατα του Κόλπου, μετά τις αναφορές για σειρά πετρελαιοκηλίδων.

«Αυτή η περιβαλλοντική καταστροφή προέρχεται από την αμερικανική στρατιωτική παρουσία και τους πολέμους που έχουν διεξαγάγει οι ΗΠΑ στην περιοχή τις τελευταίες πέντε δεκαετίες. Η ζημιά που έχει προκληθεί στο περιβάλλον του Περσικού Κόλπου και της Θάλασσας του Ομάν δεν συνδέεται αποκλειστικά με αυτόν τον πόλεμο», δήλωσε.

Η Τεχεράνη ζητά να λογοδοτήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπολογίζοντας τη συνολική περιβαλλοντική ζημιά σε «τρισεκατομμύρια δολάρια».

Την περασμένη εβδομάδα το Ιράν είχε ζητήσει αποζημίωση για πετρελαιοκηλίδα στα Στενά του Ορμούζ, η οποία έφτασε στο νησί Κεσμ και επηρέασε παραλίες αλλά και ένα περιβαλλοντικά ευαίσθητο δάσος μαγκρόβιων. Ο Μπαγαΐ είχε αναφέρει τότε ότι τα πρώτα στοιχεία έδειχναν ως πηγή της διαρροής «ένα ξένο πλοίο μεταφοράς χύδην φορτίου». Οι ιρανικές Αρχές ανακοίνωσαν αργότερα ότι η ρύπανση είχε καθαριστεί πλήρως.

Επιθέσεις με drones στο Ιρακινό Κουρδιστάν

Την ίδια ώρα, η κρίση συνεχίζει να επηρεάζει και το Ιράκ. Δύο επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη είχαν στόχο υψηλόβαθμους αξιωματούχους στο βόρειο τμήμα της χώρας, με την περιφερειακή αντιτρομοκρατική υπηρεσία να αναφέρει ότι τα drones εκτοξεύθηκαν από περιοχή κοντά στα σύνορα με το Ιράν.

Το ένα έπληξε το γραφείο του πρωθυπουργού του Ιρακινού Κουρδιστάν, Μασρούρ Μπαρζανί, ενώ το δεύτερο κατευθύνθηκε προς την κατοικία υψηλόβαθμου στελέχους των περιφερειακών υπηρεσιών πληροφοριών.

Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί, ενώ δεν είχε αποσαφηνιστεί εάν προκλήθηκαν ζημιές στα κτίρια. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ανάληψη ευθύνης.

Από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η Τεχεράνη και φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις στο Ιράκ έχουν εξαπολύσει επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών και διπλωματικών εγκαταστάσεων, καθώς και βάσεων εξόριστων ιρανικών κουρδικών αντιπολιτευόμενων οργανώσεων. Η απευθείας στόχευση κτιρίων της περιφερειακής κυβέρνησης, ωστόσο, θεωρείται ασυνήθιστη κλιμάκωση.

Ο Μασρούρ Μπαρζανί χαρακτήρισε μέσω ανάρτησής του την επίθεση «επικίνδυνη κλιμάκωση και άμεση απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Περιφέρειας του Κουρδιστάν».

Οι επιθέσεις σημειώνονται ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις που εξακολουθούν να βρίσκονται στην κουρδική περιοχή του Ιράκ έχουν ήδη αρχίσει να αποχωρούν.

Η διαδικασία πραγματοποιείται ενόψει της προθεσμίας της 30ής Σεπτεμβρίου, την οποία έχουν συμφωνήσει Ουάσιγκτον και Βαγδάτη για τον τερματισμό της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα.