Στις 17 Απριλίου κάθε έτους τιμάται η Ημέρα των Παλαιστινίων Κρατουμένων για να αναδειχθεί η κατάσταση των κρατουμένων στις ισραηλινές φυλακές και ο αγώνας τους για ελευθερία ενάντια στη συνεχιζόμενη κατοχή της γης τους από το Ισραήλ.

Η ημέρα σηματοδοτεί την απελευθέρωση του Μαχμούντ Μπακρ Χιτζάζι το 1974, του πρώτου Παλαιστίνιου που απελευθερώθηκε σε ανταλλαγή κρατουμένων με το Ισραήλ. Αργότερα ορίστηκε για να τιμήσει όλους τους Παλαιστίνιους κρατούμενους και να επισημάνει τη συνεχιζόμενη κράτηση των Παλαιστινίων από το Ισραήλ και την παραβίαση των δικαιωμάτων τους.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν σχεδόν 10.000 Παλαιστίνιοι που κρατούνται σε ισραηλινές φυλακές στο Ισραήλ και στα κατεχόμενα εδάφη, σύμφωνα με την οργάνωση για τα δικαιώματα των κρατουμένων Addameer. Για τους Παλαιστίνιους, είναι πολιτικοί κρατούμενοι που πρέπει να απελευθερωθούν.

Από αυτούς που βρίσκονται υπό κράτηση:

• 3.498 κρατούνται χωρίς κατηγορία ή δίκη.
• 400 είναι παιδιά
• 27 είναι γυναίκες
• 299 εκτίουν ποινή ισόβιας κάθειρξης

Οι διοικητικοί κρατούμενοι, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των παιδιών, μπορούν να κρατούνται από τον στρατό για ανανεώσιμες εξάμηνες περιόδους με βάση «μυστικά στοιχεία» που δεν επιτρέπεται να δουν ούτε ο κρατούμενος ούτε ο δικηγόρος του.

Το Ισραήλ είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που δικάζει παιδιά σε στρατιωτικά δικαστήρια, στερώντας τους συχνά τα βασικά τους δικαιώματα.

Σύμφωνα με την οργάνωση Defense for Children Palestine, περίπου 500 έως 700 Παλαιστίνια παιδιά κρατούνται και διώκονται στο ισραηλινό στρατιωτικό δικαστικό σύστημα κάθε χρόνο – ορισμένα από αυτά είναι μόλις 12 ετών.

Η πιο συνηθισμένη κατηγορία είναι η ρίψη πέτρας, ένα «έγκλημα» που τιμωρείται σύμφωνα με το ισραηλινό στρατιωτικό δίκαιο με έως και 20 χρόνια φυλάκισης.

Επί του παρόντος, 400 Παλαιστίνια παιδιά παραμένουν στις ισραηλινές φυλακές, τα περισσότερα βρίσκονται σε προδικαστική κράτηση και δεν έχουν καταδικαστεί για κανένα αδίκημα.

Μια από τις πιο οδυνηρές περιπτώσεις παιδιών κρατουμένων είναι αυτή του Αχμάντ Μανάσρα, ο οποίος συνελήφθη σε ηλικία 13 ετών, ανακρίθηκε βάναυσα και στη συνέχεια καταδικάστηκε.

Ο Αχμάντ ήταν μαζί με τον ξάδελφό του Χασάν, ο οποίος φέρεται να μαχαίρωσε δύο Ισραηλινούς εποίκους κοντά σε παράνομο ισραηλινό οικισμό στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ το 2015.

Ο Χασάν, που ήταν 15 ετών τότε, πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε από ισραηλινό πολίτη, ενώ ο Αχμάντ ξυλοκοπήθηκε σοβαρά από ισραηλινό όχλο και πατήθηκε από αυτοκίνητο. Υπέστη κατάγματα στο κρανίο του και εσωτερική αιμορραγία. Εκείνη την εποχή, ο ισραηλινός νόμος όριζε ότι τα παιδιά κάτω των 14 ετών δεν μπορούσαν να θεωρηθούν ποινικά υπεύθυνα. Για να το παρακάμψουν αυτό, οι ισραηλινές αρχές περίμεναν μέχρι ο Μανάσρα να γίνει 14 ετών για να τον καταδικάσουν. Ο νόμος άλλαξε τον Αύγουστο του 2016 για να επιτρέψει τη δίωξη μικρότερων παιδιών.

Ο Αχμάντ κατηγορήθηκε για απόπειρα δολοφονίας και καταδικάστηκε σε 12 χρόνια φυλάκισης. Η ποινή μειώθηκε αργότερα σε 9,5 χρόνια. Ο Αχμάντ υπέφερε επί μακρόν από προβλήματα ψυχικής υγείας. Στα τέλη του 2021, ένας ψυχίατρος από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα (MSF) είχε τη δυνατότητα να τον επισκεφθεί και διέγνωσε σχιζοφρένεια. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που επετράπη σε εξωτερικό γιατρό να τον δει.

Στις 10 Απριλίου 2025, αφού πέρασε περισσότερα από εννέα χρόνια πίσω από τα κάγκελα, ο Αχμάντ απελευθερώθηκε τελικά.

Οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι διπλασιάστηκαν από τις 7 Οκτωβρίου 2023

Από τον Οκτώβριο του 2023, όταν η Χαμάς ηγήθηκε μιας επίθεσης στο νότιο Ισραήλ και το Ισραήλ άρχισε στη συνέχεια τον πόλεμο στη Γάζα, και μέχρι τον Απρίλιο του 2025, ο αριθμός των Παλαιστινίων πολιτικών κρατουμένων διπλασιάστηκε, αυξάνοντας από 5.250 σε σχεδόν 10.000.

Από τις 7 Οκτωβρίου, το Ισραήλ έχει θέσει υπό κράτηση περίπου 30.000 Παλαιστίνιους. Κατά τη διάρκεια των ανταλλαγών αιχμαλώτων με τη Χαμάς, το Ισραήλ έχει απελευθερώσει μόλις περισσότερους από 2.000 Παλαιστίνιους κρατούμενους.

Αυτό σημαίνει ότι, για κάθε άτομο που απελευθερώνεται, συλλαμβάνονται άλλοι 15.

Κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης ανταλλαγής κατάπαυσης του πυρός νωρίτερα φέτος, απελευθερώθηκαν 739 Παλαιστίνιοι από τη Γάζα, δηλαδή από τους 15.000 που είχαν συλληφθεί. Ενώ στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, 652 απελευθερώθηκαν, αλλά σχεδόν 14.500 έχουν συλληφθεί.

Ανταλλαγή αιχμαλώτων και ομήρων κατά την κατάπαυση του πυρός

Κατά τη διάρκεια της σχεδόν δίμηνης κατάπαυσης του πυρός νωρίτερα εφέτος, το Ισραήλ απελευθέρωσε 1.793 Παλαιστίνιους πολιτικούς κρατούμενους, ενώ η Χαμάς απελευθέρωσε 38 Ισραηλινούς αιχμαλώτους, μεταξύ των οποίων και 8 πτώματα.

Η πλειοψηφία αυτών που απελευθερώθηκαν ήταν από τη Γάζα, με 739 απελευθερωμένους – 337 από τη Βόρεια Γάζα, 227 από την πόλη της Γάζας και 151 από το Χαν Γιουνίς, μερικές από τις πιο σκληρά πληγείσες περιοχές του πολέμου. Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, απελευθερώθηκαν τουλάχιστον 652 κρατούμενοι, με τους περισσότερους να προέρχονται από τη Ραμάλα (118), τη Χεβρώνα (111) και τη Ναμπλούς (79).

Ένα εκατομμύριο Παλαιστίνιοι κρατούνται από το 1967

Οι πολιτικές κράτησης του Ισραήλ έχουν επηρεάσει βαθιά τη ζωή των Παλαιστινίων εδώ και δεκαετίες. Σύμφωνα με την Παλαιστινιακή Επιτροπή Υποθέσεων Κρατουμένων και Πρώην Κρατουμένων, από το 1967, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν συλλάβει περίπου ένα εκατομμύριο Παλαιστίνιους, δηλαδή περίπου το 20% του παλαιστινιακού πληθυσμού.

Στατιστικά, αυτό σημαίνει ότι ένας στους πέντε Παλαιστίνιους έχει φυλακιστεί κάποια στιγμή στη ζωή του.

Για πολλές οικογένειες, η σύλληψη έχει γίνει αναπόφευκτη. Αυτή η συστημική πρακτική έχει κατακερματίσει τις κοινότητες, έχει διαιωνίσει κύκλους τραυμάτων και έχει δημιουργήσει εκτεταμένη δυσαρέσκεια.

Καθώς η εκστρατεία συλλήψεων του Ισραήλ συνεχίζεται, πολλοί Παλαιστίνιοι φοβούνται ότι η μαζική φυλάκιση δεν είναι απλώς ένα υποπροϊόν της κατοχής, αλλά ένα σκόπιμο εργαλείο ελέγχου. Για τις χιλιάδες που βρίσκονται σήμερα πίσω από τα κάγκελα, η ελευθερία παραμένει αβέβαιη, όπως ακριβώς συνέβαινε και για τις γενιές πριν από αυτούς.

Δήλωση του Πρέσβη του Κράτους της Παλαιστίνης στην Ελλάδα

Ο Πρέσβης του Κράτους της Παλαιστίνης στην Ελλάδα Yussef Dorkhom δηλώνει: «Στις 17 Απριλίου κάθε χρόνο, η Ημέρα των Παλαιστινίων Kρατουμένων είναι αφιερωμένη στους Παλαιστίνιους κρατούμενους που κρατούνται στις ισραηλινές φυλακές και στην κεντρική σημασία των αναφαίρετων δικαιωμάτων των Παλαιστινίων για δικαιοσύνη, ελευθερία και αυτοδιάθεση».

Και προσθέτει: «Το Ισραήλ, η κατοχική δύναμη έχει συλλάβει πάνω από 1 εκατομμύριο Παλαιστινίους από το 1967 και τους έχει μεταφέρει βίαια σε φυλακές έξω από τα κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, παραβιάζοντας κατάφωρα το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο».

Ο Πρέσβης Dorkhom ζητά την άνευ όρων απελευθέρωση όλων των Παλαιστινίων κρατουμένων από τις Ισραηλινές φυλακές: «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάνω από 9.900 Παλαιστίνιοι κρατούμενοι στις Ισραηλινές φυλακές, συμπεριλαμβανομένων 400 παιδιών κρατουμένων, 29 γυναικών κρατουμένων και 51 δημοσιογράφων και 63 κρατουμένων που έχασαν τη ζωή τους στις Ισραηλινές φυλακές, χωρίς να λογοδοτήσουν, και πάνω από 3498 σε διοικητική κράτηση που κρατούνται χωρίς κατηγορία ή δίκη και χωρίς κανένα «στοιχείο» εναντίον τους. Η διοικητική κράτηση είναι ένα από τα βασικά εργαλεία με τα οποία το Ισραήλ επιβάλλει το σύστημα απαρτχάιντ εναντίων των Παλαιστινίων από το 1948.»

Επιπλέον, ο Παλαιστίνιος πρέσβης «καλεί τη διεθνή κοινότητα να σπάσει το τείχος της σιωπής, να αναλάβει άμεση δράση για την προστασία των Παλαιστινίων κρατουμένων και να καταστήσει το Ισραήλ, την παράνομη κατοχική δύναμη, υπεύθυνο για τα συνεχιζόμενα εγκλήματά του και τονίζει ότι πρέπει να τερματιστεί η πολιτική της διοικητικής κράτησης και να επιτραπεί στη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού να έχει άμεση και τακτική πρόσβαση στις φυλακές για να επιθεωρήσει τις συνθήκες κράτησης των Παλαιστινίων κρατουμένων.»