Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εξέδωσε μια ιδιαίτερα ανησυχητική προειδοποίηση σχετικά με την επικείμενη έλλειψη χαλκού, ενός μετάλλου ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια μετάβαση στην λεγόμενη «καθαρή» ενέργεια.

Σύμφωνα με την εμπεριστατωμένη ανάλυση του οργανισμού, η ζήτηση για χαλκό αναμένεται να υπερβεί σημαντικά την προσφορά μέσα στην επόμενη δεκαετία, δημιουργώντας ένα κρίσιμο έλλειμμα της τάξης του 30% έως το 2035, εάν δεν ληφθούν άμεσα διορθωτικά μέτρα.

Ο Φατίχ Μπιρόλ, Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, τόνισε με έμφαση την κρισιμότητα της κατάστασης, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Αυτό θα αποτελέσει μια μεγάλη πρόκληση. Είναι ώρα να σημάνει συναγερμός.» Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης και την επείγουσα ανάγκη για συντονισμένη διεθνή δράση.

Ο χαλκός αποτελεί θεμελιώδες συστατικό κάθε συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας στην παρούσα φάση, και η σημασία του για την πράσινη μετάβαση είναι τεράστιας σημασίας. Η διαδικασία από την ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων μέχρι την παραγωγή του μετάλλου απαιτεί κατά μέσο όρο 17 χρόνια, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για άμεση δράση.

Η Κίνα κατέχει δεσπόζουσα θέση στην επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών, ελέγχοντας περισσότερο από το 70% της επεξεργασίας των 20 σημαντικότερων ορυκτών που απαιτούνται στη βιομηχανία ενέργειας. Αυτή η συγκέντρωση ισχύος εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας και την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, όπως τονίζει η βρετανική εφημερίδα The Guardian.

Ο Μπιρόλ υπογράμμισε την ανάγκη για διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και επεξεργασίας κρίσιμων ορυκτών. Προτείνει τη δημιουργία διεθνών συνεργασιών μεταξύ αναπτυγμένων χωρών που διαθέτουν την τεχνολογία (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ευρώπη, η Ιαπωνία, οι ΗΠΑ και η Νότια Κορέα) και των χωρών που διαθέτουν τους φυσικούς πόρους (όπως χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής).

Η έκθεση του IEA τονίζει ότι οι δυνάμεις της αγοράς από μόνες τους δεν επαρκούν για την επίλυση του προβλήματος. Απαιτείται ενεργός κυβερνητική παρέμβαση και πολιτικές που θα υποστηρίξουν νέους παίκτες στην αγορά και θα ενθαρρύνουν την ανάπτυξη νέων πηγών προμήθειας.

Η ζήτηση για κρίσιμα ορυκτά έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το λίθιο, η ζήτηση του οποίου αυξήθηκε κατά σχεδόν 30% μόνο το προηγούμενο έτος. Η Κίνα, με την επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και την παραγωγή εξαρτημάτων καθαρής τεχνολογίας, αποτελεί τον κύριο παράγοντα πίσω από την αυξημένη ζήτηση χαλκού.

Ο IEA προειδοποιεί ότι τυχόν διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στην πράσινη ενεργειακή μετάβαση αλλά και στην ευρύτερη παγκόσμια οικονομία. Μια παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά μετάλλων για μπαταρίες θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των μπαταριών κατά 40-50%.

Ωστόσο, ο Μπιρόλ τονίζει ότι η κρίση δεν είναι αναπόφευκτη. Προτείνει μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση της επικείμενης έλλειψης, συμπεριλαμβανομένης της επιτάχυνσης νέων έργων εξόρυξης, της ενίσχυσης της ανακύκλωσης χαλκού και της υποκατάστασης του χαλκού με άλλα μέταλλα όπως το αλουμίνιο.