Ο Γάλλος ιστορικός Κλοντ Κετέλ, πρώην επιστημονικός διευθυντής του Μνημείου της Καέν, στο βιβλίο του «Χίτλερ, αλήθειες και μύθοι» επιχειρεί να απαντήσει σε 20 συγκεκριμένα ερωτήματα για την προσωπικότητα του Αδόλφου Χίτλερ, καταρρίπτοντας διαδεδομένους μύθους και ερμηνεύοντας κρίσιμες πτυχές της ζωής του .

Ads

Βασισμένος σε πρωτογενείς πηγές – απομνημονεύματα και ημερολόγια των Άλμπερτ Σπέερ, Γιόζεφ Γκέμπελς, Τράουντλ Γιούνγκε, φον Μανστάιν, φον Πάπεν και Λένι Ρίφενσταλ – ο Κετέλ εντοπίζει την αντίφαση ενός «μέτριου ανθρώπου, χρόνια τεμπέλη» και «λίγο πάνω από το μέσο όρο νοημοσύνης» που κατόρθωσε να γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος του Τρίτου Ράιχ .

Ads

Στα παιδικά χρόνια του Χίτλερ, ο πατέρας Αλόις, 62 ετών, παρουσιάζεται ως αυστηρός αλλά όχι περισσότερο αυταρχικός από τα δεδομένα της εποχής, ενώ η μητέρα Κλάρα – πρώην γκουβερνάντα και ερωμένη του – αντιστάθμιζε την έλλειψη πατρικής στοργής . Ο Χίτλερ ήταν ταλαντούχος αλλά πεισματάρης στο σχολείο, με δυσκολία αυτοελέγχου. Η αποτυχία του να εισαχθεί στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Βιέννης και ο θάνατος της μητέρας του ήταν ορόσημα που σηματοδότησαν το τέλος της παιδικής του ηλικίας. Ο Κετέλ καταλήγει ότι η παιδική του ζωή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί δυστυχισμένη .

Ads

Η εμπλοκή του με τον αντισημιτισμό ξεκινά στη Βιέννη, όπου εντάχθηκε στο εθνικιστικό και ρατσιστικό κίνημα völkisch. Εκεί, ένας άνθρωπος «άδειος από κουλτούρα και γνώση» αφομοίωσε τη «δηλητηριώδη φαντασμαγορία» του αντισημιτισμού . Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με την έρευνα του ιστορικού Τόμας Βέμπερ, ο Χίτλερ, ως λοχίας, είχε προνομιακή θέση ως αγγελιοφόρος του επιτελείου και απέφυγε τις σφοδρότερες μάχες. Δεν προήχθη, καθώς η προαγωγή θα απαιτούσε να εγκαταλείψει αυτήν την ασφαλή θέση .

Ads
EPA PHOTO PA/TIM OCKENDEN/TJO/mr

Η άνοδός του στην εξουσία χαρακτηρίζεται από τον Κετέλ, όπως αναφέρει το σχετικό θέμα της El Pais, ως διαδικασία «ακαταμάχητη», σαν την πορεία του μαφιόζου Αρτούρο Ούι από το έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ. Ωστόσο, η γοητεία του δεν ήταν καθολική. Ο συγγραφέας και ιστορικός Σεμπάστιαν Χάφνερ, για παράδειγμα, τον αντιμετώπιζε ως «μηδαμινό» άνθρωπο .

Σε ό,τι αφορά τη μόρφωσή του, ο Κετέλ θεωρεί ότι ήταν επιφανειακή. Η εμμονή του με τον μονόλογο αποδίδεται σε ανασφάλεια και αδυναμία διεξαγωγής φυσιολογικής συζήτησης. Αμφισβητεί τους ισχυρισμούς του Τίμοθι Ράιμπακ ότι ο Χίτλερ ήταν άπληστος αναγνώστης . Για το Ολοκαύτωμα, ο Κετέλ υποστηρίζει πως η «Τελική Λύση» ήταν πλήρως εναρμονισμένη με τον μακροχρόνιο προγραμματισμό του Χίτλερ για την εξόντωση των Εβραίων .

Στην ιδιωτική του ζωή, ο Κετέλ συμφωνεί με τον Ίαν Κέρσοου: «αν αφαιρέσεις ό,τι ήταν πολιτικό σε αυτόν, δεν μένει τίποτα». Οι βραδιές στο Μπεργκχόφ περιλάμβαναν άφθονα κέικ, καθόλου αλκοόλ και ήταν, κατά γενική ομολογία, βαρετές. Ο Χίτλερ αγαπούσε τον κινηματογράφο και τους σκύλους, αντιπαθούσε τις γάτες και παρουσιάζεται ως πιθανόν ανίκανος, καθώς είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν είχε σεξουαλικές επαφές στη νεότητα του .

EPA/S4C

Ο Κετέλ απορρίπτει τον μύθο του καλλιτέχνη, λέγοντας ότι δεν διέθετε αληθινό καλλιτεχνικό ταλέντο και -ένας ακόμη μύθος- δεν βελτίωσε ουσιαστικά τις συνθήκες εργασίας στη Γερμανία. Επίσης, υποχρεώθηκε να συμβιβαστεί με τις εκκλησίες, παρά την απέχθειά του . Στο ερώτημα εάν ήταν τρελός, η απάντηση είναι αρνητική. Ο ιστορικός αναγνωρίζει ότι ο Χίτλερ ζούσε σε «παράλληλη πραγματικότητα», με «παρανοϊκή προσωπικότητα», αλλά είχε απόλυτη επίγνωση των πράξεών του .


Οι αναλύσεις του Κετέλ επηρεάζουν την κατανόηση της ιστορικής μνήμης, καθώς φωτίζουν τα κενά και τις παραποιήσεις των προηγούμενων βιογραφιών. Η χρήση μαρτυριών από κορυφαία πρόσωπα του ναζιστικού καθεστώτος προσφέρει στους αναγνώστες μια πολυεπίπεδη εικόνα, που αποδομεί τόσο τις εικόνες του «δαιμόνιου ηγέτη» όσο και τις απλουστεύσεις περί «παρανοϊκού τέρατος». Μέσα από αυτό το πρίσμα, ο Χίτλερ εμφανίζεται ως προϊόν των κοινωνικοπολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών συνθηκών της εποχής του, αλλά και των προσωπικών του αδυναμιών και εμμονών.