Εκπαιδευτικοί σε κάμπινγκ, airbnb με βαλίτσες που παραμένουν κλειστές. Μιλούν στα κινητά με τα παιδιά τους, τους συντρόφους τους, συγγενείς και φίλους. Σαν εξόριστοι στον Έβρο, μετρούν τα χρήματα τους. Θα βρουν στέγη; Θα μπορέσουν να πληρώσουν τη μετακόμιση; Θα βγάλουν το σχολική έτος ή θα τους πετάξουν έξω τον Μάιο που θα ανοίξουν οι πύλες του τουρισμού;

Ο Célestin Freinet, που εισήγαγε την έννοια της συνεργατικής μάθησης, υπογράμμιζε ότι οι εκπαιδευτικοί πρέπει να αποτελούν ζωντανό παράδειγμα δημοκρατικής ζωής. Στην Ελλάδα του 2025, το παράδειγμα που δίνεται στα παιδιά είναι ότι οι δάσκαλοι ζουν στο όριο της φτώχειας και της εξουθένωσης, ότι  πολιτεία αδιαφορεί για την αξιοπρέπεια όσων καλούνται να  διαμορφώσουν την εκπαίδευση τους.

Η απαξίωση αυτή στοχεύει απευθείας στους μαθητές  και το μέλλον τους και τα παιδιά το νιώθουν. Ξέρουν τι σημαίνει να τους στέλνει η πολιτεία στην τάξη ανθρώπους εξαντλημένους από την εντατικοποίηση και τη γραφειοκρατία, ανθρώπους που αγωνιούν για την επιβίωση, που έχουν αποχωριστεί τις οικογένειες τους και παλεύουν για ελάχιστα χρήματα σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της επικράτειας.

Η αβεβαιότητα ως κανονικότητα

Τα παιδιά δεν εισπράττουν όμως μόνο την απαξίωση αυτή. Έχουν κάνει μια μοιραία σύνδεση, πως η αβεβαιότητα στη χώρα αυτή  είναι κανονικότητα, αφού χρόνια τώρα, 23.000 αναπληρωτές καλύπτουν πάγιες ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Όμως, αντί να μονιμοποιούνται, παραμένουν εγκλωβισμένοι σε μια μόνιμη προσωρινότητα.

Τα παιδιά παραμένουν έως τα Χριστούγεννα συχνά με κενά, τα οποία αναπληρώνει ένας – μία εκπαιδευτικός τον οποίο σε λίγο θα κληθούν να αποχωριστούν ξανά γιατί δεν βγαίνουν τα κουτάκια. Κανείς δεν σκέφτεται πως το παν στην εκπαίδευση είναι η ίδια η σχέση του εκπαιδευτικού με τον κάθε μαθητή την κάθε μαθήτρια. Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται χώρο, χρόνο και ασφάλεια για να δημιουργήσει σχέσεις διαλόγου με τους μαθητές.

Πως θα εμπνεύσει εμπιστοσύνη και σεβασμό ένας εκπαιδευτικός – κομήτης; Οι εκπαιδευτικοί είναι αναλώσιμοι, επομένως και οι ίδιοι οι μαθητές οι οποίοι εφόσον γνωρίζουν πως δεν θα προλάβουν να χτίσουν σχέση με τους εκπαιδευτικούς τους, δεν εμπλέκονται, διατελούν εν αμύνει. Και σε ειδικές περιπτώσεις, οι μαθητές αυτοί θα απαξιώσουν και θα χλευάσουν τους δασκάλους τους. Αυτό τους έμαθε η ίδια η πολιτεία.

Ο John Dewey, θεμελιωτής της προοδευτικής εκπαίδευσης, τόνιζε ότι «η εκπαίδευση δεν είναι προετοιμασία για τη ζωή· είναι η ίδια η ζωή». Ας φανταστούμε λοιπόν πως είναι η ζωή στη σχολική κοινότητα όταν η πολιτεία στερεί συστηματικά από τους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να σταθούν απέναντι από τους μαθητές τους με πάθος για το λειτούργημα τους και αξιοπρέπεια.