Αγαπητέ Γιάνη,

Η επιστολή αυτή αποτελεί συνέχεια της ανοιχτής επιστολής που σου απηύθυνα από τις σελίδες του TVXS στις 4 Ιουνίου και γράφεται με αφορμή το άρθρο σου «Πώς βλέπω την ενότητα της Αριστεράς», που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών δύο ημέρες αργότερα.

Πριν προχωρήσω στην ουσία, αισθάνομαι την ανάγκη να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν σου γράφω ως πολιτικός, ούτε ως άνθρωπος που διεκδικεί οποιονδήποτε ρόλο στον χώρο για τον οποίο συζητάμε. Είμαι σκηνοθέτης και συγγραφέας. Αν παρεμβαίνω δημόσια, είναι γιατί εξακολουθώ να νοιάζομαι για έναν ιδεολογικό και πολιτικό χώρο με τον οποίο συνδέθηκα από τα νεανικά μου χρόνια και ο οποίος σημάδεψε τη δική μου οικογένεια, όπως και χιλιάδες άλλες οικογένειες σε αυτή τη χώρα.

Διαβάστε: Βασίλης Μαζωμένος / Ανοιχτή επιστολή στον Γιάνη Βαρουφάκη

Δεν με ενδιαφέρει ποιος θα ηγηθεί. Δεν ανήκω σε κανέναν μηχανισμό και δεν προσδοκώ τίποτε από κανέναν φορέα. Με ενδιαφέρει μόνο αν αυτός ο χώρος θα βρει ξανά τη δυνατότητα να συνομιλήσει με την κοινωνία και, πριν από αυτό, με τον ίδιο του τον εαυτό.

Διάβασα, λοιπόν, με προσοχή το άρθρο σου που δημοσιεύθηκε δύο ημέρες μετά την ανοιχτή επιστολή που σου απηύθυνα μέσω του TVXS και φαίνεται να συνομιλεί με αρκετά από τα ζητήματα που εκείνη έθετε.

Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία το μέσο στο οποίο επιλέγει κανείς να τοποθετηθεί. Εκείνο που έχει σημασία είναι αν οι απόψεις συναντιούνται σε έναν πραγματικό διάλογο ή αν απλώς κινούνται παράλληλα χωρίς να αγγίζονται. Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα βαθύτερα προβλήματα της Αριστεράς εδώ και χρόνια: όλοι μιλάμε για την ενότητα, αλλά πολύ συχνά αποφεύγουμε την ισότιμη συζήτηση που θα μπορούσε να την καταστήσει εφικτή.

Στο άρθρο σου συμφωνώ με πολλά. Συμφωνώ ότι η ολιγαρχία ενισχύεται από τον κατακερματισμό των «προοδευτικών» δυνάμεων. Συμφωνώ ότι οι τράπεζες, τα ενεργειακά καρτέλ και η συγκέντρωση οικονομικής ισχύος αποτελούν κεντρικά προβλήματα της εποχής μας. Συμφωνώ επίσης ότι η πολιτική συζήτηση δεν μπορεί να παραμένει αιχμάλωτη του 2015.

Εκεί που διαφωνώ είναι στον ορισμό της ίδιας της ενότητας. Διότι ενώ το άρθρο σου φέρει ως τίτλο την ενότητα της Αριστεράς, στην πραγματικότητα περιγράφει κάτι διαφορετικό: τη συνάντηση των υπολοίπων στο ήδη υπάρχον πολιτικό πλαίσιο του ΜέΡΑ25.

Όταν αναρωτιέσαι ποιος αριστερός δεν θα ήθελε να δει τον Σακελλαρίδη, τη Βαλαβάνη, τον Καμπαγιάννη, την Κούρτοβικ και άλλους στα ψηφοδέλτια της Ενωτικής Αριστεράς, στην ουσία περιγράφεις τη διεύρυνση του ΜέΡΑ25 και όχι τη συγκρότηση ενός νέου κοινού πολιτικού χώρου.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η ουσία της διαφωνίας μας. Γιατί η ενότητα δεν μπορεί να είναι μια πρόσκληση με αποστολέα και παραλήπτες. Δεν μπορεί να είναι το κάλεσμα ενός φορέα προς όλους τους υπόλοιπους να προσέλθουν στο ήδη διαμορφωμένο σχέδιό του. Αυτό δεν είναι ενότητα. Είναι διεύρυνση. Ενότητα υπάρχει μόνο όταν κανείς δεν ζητά από τους άλλους να μπουν στο δικό του σπίτι, αλλά όλοι συμφωνούν να βγουν από τα σπίτια τους για να χτίσουν κάτι κοινό. Έναν νέο χώρο στον οποίο όλοι προσέρχονται ως ισότιμοι. Χωρίς ιδιοκτησιακή σχέση. Χωρίς προνομιακή θέση. Χωρίς προαποφασισμένες ηγεσίες.

Γράφεις επίσης ότι δεν πρέπει να μείνουμε στο 2015. Συμφωνώ απολύτως. Αλλά αν πράγματι δεν πρέπει να μείνουμε στο 2015, τότε δεν μπορεί η προϋπόθεση μιας νέας συνάντησης να είναι η έμμεση αποδοχή της μίας ή της άλλης εκδοχής εκείνης της ιστορίας. Ούτε της δικής σου. Ούτε του Τσίπρα. Ούτε κανενός. Η κοινωνία δεν ζητά ιστορικούς δικαστές. Και οι πολιτικές λύσεις δεν προκύπτουν από το ποιος δικαιώθηκε περισσότερο πριν από έντεκα χρόνια. Προκύπτουν από το ποιος είναι διατεθειμένος σήμερα να κάνει ένα βήμα πίσω ώστε να μπορέσουν πολλοί να κάνουν ένα βήμα μπροστά. Η ιστορία της Αριστεράς είναι γεμάτη ανθρώπους που διεκδίκησαν να ηγηθούν. Είναι πολύ φτωχότερη σε ανθρώπους που ήταν πρόθυμοι να μοιραστούν την ηγεσία.

Αναρωτιέμαι λοιπόν: υπάρχει σήμερα έστω ένας πολιτικός φορέας ή μία πολιτική προσωπικότητα που να είναι έτοιμη να καθίσει σε ένα κοινό τραπέζι χωρίς να θεωρεί αυτονόητο ότι θα αποτελέσει τον πυρήνα γύρω από τον οποίο θα περιστραφούν οι υπόλοιποι; Υπάρχει κάποιος που να είναι διατεθειμένος να συμμετάσχει σε μια διαδικασία της οποίας δεν θα γνωρίζει εκ των προτέρων ούτε το αποτέλεσμα ούτε τη δική του θέση μέσα σε αυτήν; Γιατί εκεί ακριβώς αρχίζει η πραγματική συνάντηση. Όλα τα υπόλοιπα είναι διαπραγμάτευση όρων προσχώρησης. Το ερώτημα δεν είναι ποιος καλεί. Το ερώτημα είναι ποιος είναι έτοιμος να μετακινηθεί.

Αυτό ήταν το πνεύμα τόσο της πρώτης όσο και της δεύτερης αυτής επιστολής.

Με εκτίμηση,

Βασίλης Μαζωμένος

Σκηνοθέτης –  Συγγραφέας