Είκοσι δύο Ευρωπαίοι ηγέτες, ανάμεσά τους και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αποφάσισαν να απευθυνθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας ουσιαστικά να παρέμβει στη νομοθεσία μιας κυρίαρχης χώρας, της Ισπανίας, σε σχέση με το μεταναστευτικό. Αφορμή αποτέλεσαν τα γεγονότα της Θέουτα για την επίθεση στην πολιτική της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ σχετικά με τη νομιμοποίηση μεταναστών που ήδη ζουν και εργάζονται στη χώρα.

Οι συνυπογράφοντες παρουσιάζουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως απειλή για την Ευρώπη, μετατρέποντας ανθρώπους που είτε εγκατέλειψαν πόλεμο, είτε αντιμετώπισαν διώξεις, είτε έφυγαν από ακραία φτώχεια και πολιτική αστάθεια, σε εξιλαστήρια θύματα μιας ηπείρου που δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει τις πραγματικές της κρίσεις.

Έχει χυθεί πολύ μελάνι για να εξηγηθεί πόσο βαθιά πολιτική είναι η στάση αυτή και πόσο η κλίση του άξονα προς την άκρα δεξιά και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, εξυπηρετεί τα μεγάλα συμφέροντα και την πολιτική επιβίωση ηγετών και κομμάτων που έχουν ευθύνη για την φτωχοποίηση και τα αδιέξοδα των πολιτών.

Ωστόσο η επίθεση των 22 στον Πέδρο Σάντσεθ ο οποίος δεν κάνει κάτι επαναστατικό, απλά τηρεί στοιχειώδη σεβασμό στη δημοκρατία υπενθυμίζοντας το διεθνές δίκαιο αλλά και τις ευρωπαϊκές αξίες -και στο προσφυγικό και στο Παλαιστινιακό – γίνεται άλλη μια αφορμή να φανεί ότι η ακροδεξιά ατζέντα έχει ήδη επιβληθεί και εκφράζεται και από κυβερνήσεις από το φάσμα του κέντρου έως της άκρας δεξιάς.

Ο Πέδρο Σάντσεθ δέχθηκε επίθεση και από τον Τραμπ ακριβώς επειδή η στάση του εμποδίζει τις βλέψεις του προέδρου της Αμερικής. Ο Ισπανός πρωθυπουργός επιμένει ξανά και ξανά, ότι η ένταξη ανθρώπων που ήδη βρίσκονται στην Ισπανία είναι αποτελεσματικότερη από τη διαρκή ποινικοποίηση της μετανάστευσης. Στάση που κρατά, όχι απαραίτητα μόνο χάρη στις ανθρωπιστικές του αξίες, αλλά και γιατί θεωρεί όπως έχει επισημάνει πως η μετανάστευση είναι απαραίτητη για τη χώρα του, προκειμένου να στηριχθεί η οικονομική ανάπτυξη, να αντιμετωπιστεί η δημογραφική κρίση και να διατηρηθεί η χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους, όπως ο ίδιος έχει δηλώσει.

Για αυτή την πολιτική του θέση, βρίσκεται αντιμέτωπος και με τους 22 Ευρωπαίους ηγέτες που επιδιώκουν ολοένα πιο περιοριστικές πολιτικές, ψαλιδίζοντας με τη στάση τους το δικαίωμα της Ισπανίας να αποφασίζει για τον εαυτό της ως κυρίαρχη χώρα.

Η σύνθεση του μετώπου των 22

Η σύνθεση αυτού του μετώπου δεν είναι τυχαία. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης (για να ξεκινήσουμε με τα του οίκου μας), του οποίου η κυβέρνηση έχει δεχθεί επανειλημμένα διεθνή κριτική για τα δεκάδες σκάνδαλα και για τις επαναπροωθήσεις προσφύγων με αποκορύφωμα τη διαχείριση του πιο πολύνεκρου ναυαγίου, αυτού της Πύλου. Συνυπογράφει και η Τζόρτζια Μελόνι, επικεφαλής του μεταφασιστικού κόμματος Αδέλφια της Ιταλίας.

Ο Φρίντριχ Μερτς, του οποίου η μεταναστευτική ατζέντα βρήκε κοινοβουλευτική στήριξη ακόμη και από την AfD, προκαλώντας πολιτικό σεισμό στη Γερμανία. Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, προερχόμενος από το εθνικιστικό N-VA. Ο Αντρέι Πλένκοβιτς στην Κροατία, ο οποίος σχημάτισε κυβέρνηση με τη στήριξη του ακροδεξιού Πατριωτικού Κινήματος.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικές είναι περιπτώσεις ηγετών που αυτοτοποθετούνται στον φιλελεύθερο ή κεντρώο χώρο, αλλά στο μεταναστευτικό υιοθετούν όλο και πιο ακροδεξιά ρητορική και πρακτική. Ο Ολλανδός φιλελεύθερος Ρομπ Γέτεν έχει δηλώσει για τους πρόσφυγες που δεν δικαιούνται άσυλο ότι «τα σάπια μήλα πρέπει να απομακρύνονται από το σύστημα και να απελαύνονται» (φράση που θα ζήλευε ο ακροδεξιός προκάτοχος του), ενώ η Λιθουανία διατήρησε πολιτικές επαναπροωθήσεων που οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισαν αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο. Μάλιστα ο πρωθυπουργός τους το 2021 αντέγραψε τα ακραία επιχειρήματα του Κ. Μητσοτάκη ταυτίζοντας τους πρόσφυγες με «υβδριδική απειλή».

Με την Ευρώπη του Σάντσεθ ή των 22;

Οι 22 δεν θα κριθούν σε ένα μακρινό μέλλον, κρίνονται ήδη στη συνείδηση εκατομμυρίων ανθρώπων, οι οποίοι παρακολουθούν την Ευρώπη να διολισθαίνει σε έναν ακροδεξιό κατήφορο.

Ο ίδιος ο Σάντσεθ απάντησε ότι όσοι στηρίζουν αυτές τις πρωτοβουλίες κινούνται από «προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις, άγνοια ή πολιτικό συμφέρον», προειδοποιώντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αντέξει μια τόσο εγωιστική, διχαστική και αντίθετη προς τις θεμελιώδεις αρχές της πορεία.

Η οργανωμένη επίθεση ωστόσο απέναντι στον Ισπανό πρωθυπουργό στην πραγματικότητα κάνει πιο σαφή τα μέτωπα εντός της Ευρώπης. Παρά τις αντιφάσεις στην πολιτική σκακιέρα της Ευρώπης, τελευταία κυριαρχεί η εικόνα που δείχνει τον Σάντσεθ μόνο να υπερασπίζεται το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, απέναντι σε ευρωπαίους ηγέτες που χωρίς ντροπή ζητούν την κεφαλή του – και εκείνη των προσφύγων – επί πίνακι.

Όπως έχει δείξει η ιστορία, δεν αργούν οι πολιτικές που προορίζονται για μια κοινωνική ομάδα να απλωθούν και στους υπόλοιπους πολίτες. Έτσι λειτούργησαν τα φασιστικά καθεστώτα του 20ού αιώνα. Η κατάργηση των ελευθεριών δεν ήρθαν απότομα, αλλά μέσα από μια σταδιακή κανονικοποίηση του αποκλεισμού της στοχοποίησης και της δολοφονίας των «άλλων». Οι 22 αυτή την εγκληματική πορεία έχουν χαράξει για την Ευρώπη και δεν φαίνεται να υπάρχει ηχηρό αντίβαρο.

Το «η σιωπή είναι συνενοχή» ακούγεται κοινότοπο, ωστόσο αφορά όλες και όλους με πρώτα από όλα τα πολιτικά κόμματα που διεκδικούν την υπεράσπιση της δημοκρατίας αλλά «για το φονικό δεν είπανε κουβέντα». Η είδηση της επιστολής των 22, θα έπρεπε να είχε προκαλέσει όχι μόνο την ταχεία μετάδοση της από κόμματα της Αριστεράς και ΜΜΕ, αλλά και μια ηχηρή καταδίκη, απόλυτη και καθαρή. Ακούσατε εσείς τίποτα;