Ας μην αναλύουμε κάθε μέρα με ενθουσιασμό την πορεία των πυραύλων και τις δυνατότητες των αεροπλάνων. Ας δούμε και μία άλλη πτυχή των γεγονότων.

Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να καταδείξει ότι η βασική αιτία αλλά και ο βασικός άξονας γύρω από τον οποίο αναπτύσσονται και διαπράττονται πολλά και μεγάλα πολεμικά εγκλήματα, ο λόγος για τον οποίο ξεκινούν πόλεμοι με όρους εξολόθρευσης και γενοκτονίας, οι μεγαλύτερες και οι πιο τραγικές περιπτώσεις μαζικής βίας, η αιτία για όλα τα παραπάνω μαζί, είναι ο ρατσισμός, η γενική παραδοχή ότι οι ζωές κάποιων άλλων αξίζουν λιγότερο.

Αν πάμε πίσω στα χρόνια του δουλεμπορίου, στον 17ο και 18ο αιώνα, σαφώς οι Ευρωπαίοι πίστευαν ότι είναι ανώτεροι των Αφρικανών και είχαν το θεϊκό δικαίωμα να τους στιβάζουν σε πλοία, να τους εκμεταλλεύονται, να τους σκοτώνουν κατά βούληση, να τους μεταφέρουν μακριά από τις πατρίδες τους και να ορίζουν τη ζωή τους.

Αν έρθουμε σε πιο πρόσφατα χρόνια, θα δούμε ότι η ακραία ρατσιστική ιδεολογία της ναζιστικής Γερμανίας οδήγησε στην τεράστια ανθρώπινη καταστροφή για την οποία όλοι γνωρίζουμε. Οι Γερμανοί θεωρούσαν ως “υπανθρώπους” αυτούς που ανήκαν σε διάφορες κατηγορίες : Εβραίους, κομμουνιστές, Σλάβους, Ρομά, ομοφυλόφιλους, Μασόνους και τους οδηγούσαν σε μαζικό θάνατο. Φυσικά σήμερα ακόμα και η δική μας συλλογική μνήμη σε αυτό το θέμα παραμένει επιλεκτική και μάλλον ρατσιστική. Μνημονεύουμε κυρίως τους Εβραίους, αλλά δεν υπάρχει σχεδόν καμία αναφορά και κανένα μνημόσυνο για όλους τους υπολοίπους.

Ακραίο παράδειγμα ρατσιστικής προσέγγισης των πολεμικών θεμάτων ήταν τόσο η γενικευμένη σφαγή των Ιαπώνων έναντι των Κινέζων το 1937 στην Ναντζίνγκ, όσο, φυσικά και η ρίψη των ατομικών βομβών σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι. Η αμερικανική κοινή γνώμη δεν είχε κανένα πρόβλημα, της ήταν πιο εύκολα αποδεκτό, να χαθούν μέσα σε μια στιγμή εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι επειδή ήταν Ασιάτες, ήταν κατώτεροι, ήταν αναλώσιμοι. Δεν θα μπορούσε να γίνει το ίδιο σε μια χώρα ή σε μια πόλη της Ευρώπης. Αλλά εκεί στην Ασία, είναι αλλιώς…

Αν έρθουμε σε νεότερα χρόνια, θα δούμε ότι ο πόλεμος του Βιετνάμ είχε επίσης τέτοια χαρακτηριστικά. Οι μαζικές δολοφονίες και η “φωτιά από τον αέρα” που εξαπέλυαν τα αμερικανικά βομβαρδιστικά είχαν σκοπό να εξαλείψουν μια ολόκληρη φυλή, έναν ολόκληρο λαό, μέσα στα πλαίσια του ότι αυτοί ήταν αναλώσιμοι και μπορούσαν να χάνονται μαζικά. Χωρίς τύψεις, χωρίς συνέπειες, χωρίς σοβαρή διεθνή αντίδραση. Οι ζωές τους δεν είχαν την ίδια αξία με τις ζωές των Αμερικανών στρατιωτών. Αυτό επίσης είναι μια ακραία αλλά σαφής εκδοχή ρατσισμού.

Αν φτάσουμε χρονικά στη δεκαετία του ’70 και στους πολέμους που γίνονταν στην Αφρική, κυρίως στον πόλεμο της Ροδεσίας, στον πόλεμο της Αγκόλας και αλλού, θα βρούμε τα ίδια περίπου στοιχεία ανθρώπινης αντίληψης.

Οι λευκοί εγκαταστάθηκαν στην Αφρική πολλά χρόνια πριν. Αν είχαν κρατήσει μια μικρή περιοχή στην οποία θα ζούσαν αποκλειστικά λευκοί, την οποία θα διοικούσαν λευκοί ως πλειοψηφία και την οποία θα καθόριζαν όπως ήθελαν, ίσως τα πράγματα να ήταν λίγο πιο αποδεκτά από τους γείτονές τους. Ήθελαν όμως να έχουν μια μεγάλη περιοχή στην οποία ζούσε μια πλειοψηφία μαύρων.

Ήθελαν να έχουν όλη τη γη και όλη την εξουσία. Ήθελαν οι μαύροι να μην συμμετέχουν στην εξουσία, να μην λαμβάνουν κεντρικές αποφάσεις και να μην ορίζουν τις τύχες τους, να μην έχουν δικαίωμα στην εκπαίδευση όπως οι ίδιοι. Όταν υπήρξε αντίδραση, ήρθε και ο πόλεμος. Αν αυτό δεν είναι ρατσισμός, τότε τι είναι; Μάλιστα τότε, στην περίπτωση της Νότιας Αφρικής και της Ροδεσίας (μετέπειτα Ζιμπάμπουε) η διεθνής πολιτική σκηνή και η κοινή γνώμη καταδίκασαν και πίεσαν τα ρατσιστικά καθεστώτα με αποκλεισμούς κι εμπάργκο.

Εκεί που αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε το απαρτχάιντ, ο κοινωνικός και πολιτικός διαχωρισμός με βάση τη φυλή, η διεθνής ελίτ, ο ΟΗΕ, αλλά και όλες οι χώρες (και οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ) αντέδρασαν και πίεσαν για πολλά χρόνια. Κάτι που τελικά απέδωσε.

Δεν έγινε φυσικά το ίδιο στον Αμερικάνικο Νότο, ή στη Γαλλική Αλγερία ή παλιότερα στο Βελγικό Κονγκό και στις αγγλικές αποικίες. Δεν επιβλήθηκε εμπάργκο σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν υπήρξε διεθνής πίεση. Ακόμα δηλαδή και σε αυτό το θέμα, έγινε παραδεκτό και αποδεκτό από τους “ανώτερους” Ευρωπαίους ότι δεν μπορεί να ασκεί ρατσισμό ο λευκός της Ζιμπάμπουε ή της Μοζαμβίκης, αλλά μπορεί να τον ασκεί ανεμπόδιστα ο λευκός της Αλγερίας, ή ο Εβραίος του Ισραήλ. “Ρατσισμός” στον… ρατσισμό!

Η ιστορία έδειξε ότι όλα αυτά και όλοι αυτοί κατέρρευσαν. Οι Ναζί, το απαρτχάιντ… Αδίκησαν τον εαυτό τους μέσα από αυτές τις απόψεις μίσους, αδίκησαν πολλούς άλλους, αλλά τελικά ηττήθηκαν. Ακριβώς γιατί όλη τους η πορεία και η ιδεολογία στηριζόταν σε αυτή τη στρεβλή παραδοχή περί ανωτερότητας της μιας ή της άλλης φυλής. Συμβολικά, μερικοί μόνο ηττήθηκαν και κατέρρευσαν. Όχι όλοι. Όχι αυτοί που εξακολουθούν να ασκούν ρατσισμό σε κάθε επίπεδο με κάθε τους απόφαση. Η λογική τους ζει και βασιλεύει!

Αντίστοιχα, κατά τη δεκαετία του ’80, ο Σαντάμ Χουσεΐν είχε εξολοθρεύσει μαζικά τους Κούρδους της χώρας του, χρησιμοποιώντας μάλιστα χημικά όπλα, ακριβώς γιατί τους θεωρούσε αναλώσιμους. Το θεοκρατικό και κατά τα άλλα θεολογικό και πνευματικό καθεστώς του Ιράν έκανε το ίδιο πράγμα κατά των Κούρδων το 1980 και προχώρησε σε μαζικές σφαγές κατά των πολιτικών κρατουμένων το 1988.

Ήταν και αυτοί αναλώσιμοι, άρα η ζωή τους είχε μικρότερη αξία από των άλλων. Και αυτό είναι μια μορφή ρατσισμού. Οι σφαγές των Παλαιστινίων στο Λίβανο το 1982, οι σφαγές στη Βοσνία…όλα αυτά τα γεγονότα είναι εκδοχές του ίδιου πλάνου εξολόθρευσης ενός “κατώτερου εχθρού”.

Στο σήμερα και στα πολύ πιο πρόσφατα, όλες οι παρεμβάσεις και όλες οι στρατιωτικές επεμβάσεις που έχει κάνει ο άξονας της Δύσης και της Αμερικής τις τελευταίες δεκαετίες βασίζονται σε αυτή την παραδοχή. Δεν μας ενδιαφέρουν οι ζωές στην Γιουγκοσλαβία, στη Λιβύη, στη Συρία, στην Παλαιστίνη και τώρα στο Ιράν, γιατί “αυτές οι ζωές έχουν μικρότερη αξία από τη δική μας”. Αφήνουμε να σκοτώνονται χιλιάδες Ουκρανοί και στέλνουμε όπλα εκεί συνεχώς για να διαιωνιστεί ο πόλεμος γιατί οι ζωές των Ουκρανών έχουν μικρότερη αξία από αυτές των Βρετανών ή Γάλλων.

Αν τελικά ψάξουμε βαθιά μέσα μας, θα δούμε ότι έχουμε διδαχθεί και συνηθίσει να ζυγίζουμε διαφορετικά τις ζωές των ανθρώπων γύρω μας. Όλοι μας το έχουμε κάνει σαν σκέψη. Όλοι μας έχουμε μάθει να χωρίζουμε “καλούς και κακούς”, από το σινεμά, από τα ΜΜΕ… Έχουμε μια ριζωμένη αντίληψη, από μικρά παιδιά, ότι κάποιοι λαοί έχουν περισσότερα δικαιώματα από τους άλλους. Έχουν μεγαλύτερη αξία και δύναμη.

Εμείς λοιπόν, οι “Δυτικοί” – Ευρωπαίοι, οι αυτόκλητοι τιμητές και τιμωροί, έχουμε το θεϊκό δικαίωμα να ορίζουμε τις ζωές και τις τύχες των άλλων και αυτοί δεν έχουν κανένα δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, στην απόφαση για την ίδια τους τη ζωή και την ίδια τους την κοινωνία. Δεν έχουν δικαίωμα να κάνουν τις συμμαχίες που θέλουν, δεν έχουν δικαίωμα να έχουν πατρίδα και μέλλον, δεν έχουν δικαίωμα να πωλούν το πετρέλαιό τους όπου θέλουν, δεν έχουν δικαίωμα στα τάδε ή στα δείνα όπλα. Εμείς αποφασίζουμε ποιοι έχουν δημοκρατία και ποιοι όχι, ποιοι θα βομβαρδιστούν και ποιοι θα ζήσουν.

Ο ορισμός του ρατσισμού. Η ιερή αποστολή, “το χρέος του λευκού ανθρώπου”, όπως έγραφε ένας Βρετανός συγγραφέας πριν από 130 χρόνια. Πόσο απέχουμε από αυτές τις αντιλήψεις; Μάλλον ελάχιστα.

Και έτσι τα πράγματα παίρνουν το δρόμο τους, αυτό τον ολισθηρό και κατηφορικό δρόμο που παίρνουν συνήθως.

Μέσα σε όλα αυτά, με βάση μια ρατσιστική αντίληψη του κόσμου, έχοντας φτάσει στον 21ο αιώνα και ουσιαστικά επαναλαμβάνοντας την ίδια ρατσιστική λογική που υπήρχε και πριν από τρεις αιώνες στα δουλεμπορικά καράβια, μέσα σε μια κοινωνία της τεχνολογίας, φτάνουμε να βλέπουμε και τι ρόλο παίζει και η θρησκεία και μάλιστα η φανατική και οπισθοδρομική εκδοχή της.

Στους δρόμους της Τεχεράνης είναι εντυπωσιακά τα πανό, οι τοιχογραφίες, ξεχωρίζουν επίσης οι αναπαραστάσεις στους τοίχους των πολυκατοικιών, στις πλατείες και σχεδόν παντού. Βλέπουμε μάρτυρες του πολέμου Ιράν – Ιράκ, πολεμιστές που χάθηκαν τότε μαζικά και άδικα. Παραδίπλα εικόνες των ανωτάτων θρησκευτικών ηγετών που τους έστειλαν στον πόλεμο και πολλές θρησκευτικές φράσεις. Ας σκεφτούμε ότι είμαστε σε μια πόλη και υπάρχει ένα μεγάλο πανό σε κεντρική λεωφόρο που γράφει “δόξα τω Θεώ” ή “να ζήση ο μεγάλος μας δεσπότης”, “με τη βοήθεια του Θεού να νικήσουμε τους εχθρούς μας”.

Πώς θα μας φαινόταν; Σίγουρα περίεργο. Πόσο απέχει όμως από αυτό ο φανατικός υπερορθόδοξος Ραβίνος, ο οποίος θέλει να εξολοθρεύσει όλους τους Άραβες γείτονές του και μοιράζει κατάρες παντού; Πόσο απέχει από αυτό ο φανατικός (και μοντέρνος) ευαγγελιστής Αμερικανός, ο οποίος δεν παραδέχεται καν ότι υπάρχει ιστορία προ Χριστού και ότι όλα ήρθαν εξ ουρανού και θέλει να σβήσει από το χάρτη μια άλλη χώρα; Πόσο απέχει από αυτό τέλος ο ορθόδοξος ιερέας, ο οποίος μαστιγώνει με βασιλικό και αγιασμό ένα ατσαλένιο υπερσύγχρονο αεροπλάνο;

Αυτοί οι παράγοντες, οι θρησκευτικοί παράγοντες, είναι που κατοχυρώνουν, αποδέχονται και ευλογούν στα μάτια και στα αυτιά του κόσμου την συνέχιση του ελαττώματος. Ο ρατσισμός και η εξάπλωσή του “ευλογείται”. Υπάρχει και αυτή η πτυχή που καλό είναι να βλέπουμε. Δεν θα έπρεπε οι πνευματικοί ταγοί να πουν έστω μια λέξη προς την άλλη κατεύθυνση; Δεν το κάνουν βέβαια. Αφήνουν τον διεφθαρμένο πολιτικό “να τους φιλά το χέρι” και να τους χρησιμοποιεί ως συνενόχους σε όλα τα παραπάνω.

Εν κατακλείδι, ο ρατσισμός και ο διαχωρισμός των ανθρώπων είναι η βάση όλων των βίαιων αυτών αποκλίσεων και αν δεν εξαλειφθεί αυτή η αρρώστια από την ψυχή του ανθρώπου, αν δεν περάσουμε σε έναν πιο ευγενή δρόμο σεβασμού και αποδοχής του διπλανού και του απέναντι, τότε τα ίδια λάθη και η ίδια βία θα επαναλαμβάνονται για πάντα. Όταν ξαναδιαβάσουμε στο κινητό μας τις ειδήσεις, ας κάνουμε την απλή ερώτηση στον εαυτό μας : γιατί θεωρούμε ότι αυτοί είναι οι καλοί και οι άλλοι οι κακοί; Γιατί αυτοί έχουν το δικαίωμα και οι άλλοι όχι;