Αναταραχή προκαλεί στην Ευρώπη η αιφνιδιαστική, όπως χαρακτηρίστηκε κίνηση του Έλληνα πρωθυπουργού, Γιώργου Παπανδρέου, να προαναγγείλει δημοψήφισμα για τη νέα συμφωνία που επιτεύχθηκε στις 26 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες για το ελληνικό χρέος. Η κίνηση του Έλληνα πρωθυπουργού έγινε πρώτο θέμα στον ξένο τύπο που στη μεγάλη του πλειοψηφία χαρακτήρισε «αβέβαιο» το εγχείρημα, ενώ σύσσωμη η ελληνική αντιπολίτευση απέρριψε το δημοψήφισμα και ζήτησε εκλογές. Την ίδια ώρα, Παρίσι και Βερολίνο, αντιδρούν μουδιασμένα, τονίζοντας πως το ευρωπαϊκό σχέδιο ο «μόνος δυνατός δρόμος» για την Ελλάδα, η Κομισιόν αναμένει επίσημη ενημέρωση από την Αθήνα, ενώ από κυβερνητικής πλευράς γίνεται λόγος για «προϊδεασμό» των Μέρκελ-Σαρκοζί εκ μέρους του Έλληνα πρωθυπουργού.

Guardian, η δήλωση του Γιώργου Παπανδρέου στη Βουλή

Ενόχληση Σαρκοζί

Την ενόχληση του Νικολά Σαρκοζί για την κίνηση Παπανδρέου να ανακοινώσει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος αναφορικά με τη δανειακή σύμβαση, μετέφερε στενός του συνεργάτης στην εφημερίδα Le Monde. Παράλληλα το δημοσίευμα της εφημερίδα αναφέρει ότι το Παρίσι εκτιμά ότι όλα πλέον πρέπει να γίνουν εξ αρχής για την αντιμετώπιση της χρήσης χρέους στην ευρωζώνη. Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα είναι ορατό το ενδεχόμενο κατάρρευσης του συνόλου των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής.

Ο Νικολά Σαρκοζί αναμενόταν να συζητήσει το μεσημέρι με την καγκελάριο της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ, ενώ συγκάλεσε έκτακτη σύνοδο του υπουργικού συμβουλίου με τον πρωθυπουργό Φρανσουά Φιγιόν σε στενή σύνθεση, με τη συμμετοχή υπουργών-κλειδιά, όπως του υπουργού Οικονομικών Φρανσουά Μπαρουέν και του υπουργού Εξωτερικών Αλέν Ζιπέ. «Γνωρίζοντας τα προβλήματα που αντιμετώπισαν ο Νικολά Σαρκοζί και η Άγκελα Μέρκελ για την υιοθέτηση της θαρραλέας συμφωνίας, καταδικάζω αυτή την απόφαση η οποία μοιάζει εντελώς ανεύθυνη από μέρους του Έλληνα πρωθυπουργού|, δήλωσε το μέλος της βουλής Κριστιάν Εστροσί μιλώντας στο δημόσιο ραδιόφωνο France Info.

Η αρχηγός του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου Μαρίν Λεπέν -η οποία υποστηρίζει ότι η Γαλλία πρέπει να εγκαταλείψει την ευρωζώνη- είπε ότι εγκρίνει την διοργάνωση δημοψηφίσματος στην Ελλάδα. «Εναπόκειται στους λαούς να αποφασίζουν το μέλλον τους, όχι σε μερικούς τεχνοκράτες», επισήμανε.

Στο μεταξύ, σε επίπεδο ρεκόρ έφτασε διαφορά του επιτοκίου μεταξύ του γαλλικού δεκαετούς ομολόγου και του αντίστοιχου γερμανικού.

Al Jazeera, πρώτες αντιδράσεις για τις εξελίξεις

Αιφνιδιασμένη η γερμανική κυβέρνηση

Την ίδια ώρα, αιφνιδιασμένη είναι η γερμανική κυβέρνηση από την απόφαση του Έλληνα πρωθυπουργού να προαναγγείλει δημοψήφισμα. «Πρόκειται για μια εσωτερική εξέλιξη» ήταν η πρώτη αντίδραση του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών. Εν τω μεταξύ, ο γερμανικός και ο αυστριακός Τύπος χαρακτηρίζουν ριψοκίνδυνη την απόφαση του Πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου για τη διενέργεια δημοψηφίσματος υπενθυμίζοντας ότι σε πρόσφατη δημοσκόπηση το 60% των Ελλήνων τάσσεται κατά της συμφωνίας.

Η Die Zeit παρατηρεί ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός είναι αντιμέτωπος στο ίδιο του το κόμμα  «Ο Παπανδρέου το ρισκάρει με την απόφαση του για δημοψήφισμα», επισημαίνει η αυστριακή WienerZeitung. Η Deutsche Welle μεταδίδει ότι η γερμανική κυβέρνηση αιφνιδιάστηκε από την απόφαση του  Γιώργου Παπανδρέου ενώ η Handelsblatt φιλοξενεί σχόλιο με τίτλο "Η χρεοκοπία πλησιάζει".

Ως «παράξενο τρόπο για να ενεργήσει κανείς» χαρακτήρισε εν τω μεταξύ, την εξαγγελία του Έλληνα πρωθυπουργού περί δημοψηφίσματος, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Φιλελευθέρων και πρώην υπουργός Οικονομίας, Ράιναρ Μπρούντερλε, ο οποίος δήλωσε ότι είναι ενοχλημένος από αυτή την εξέλιξη. Τόνισε δε, ότι αν η Ελλάδα δεν τηρήσει τα συμφωνηθέντα αυτό θα οδηγήσει στον τερματισμό της οικονομικής βοήθειας.

Euronews: «οι περισσότεροι πολίτες είναι αρνητικοί στο δημοψήφισμα»

«Αποφασισμένοι» για την εφαρμογή της συμφωνίας οι Σαρκοζί-Μέρκελ
 
Σε τηλεφωνική τους συνομιλία το μεσημέρι της Τρίτης, ο πρόεδρος της Γαλλίας και η καγκελάριος της Γερμανίας δήλωσαν σήμερα «αποφασισμένοι» να εφαρμόσουν το σχέδιο «σωτηρίας» της Ελλάδας, κάτι το οποίο τέθηκε σε αμφισβήτηση μετά την ανακοίνωση του Γιώργου Παπανδρέου για το δημοψήφισμα, ανακοίνωσε η γαλλική προεδρία. Οι Μέρκελ και Σαρκοζί ευχήθηκαν να υπάρξει «ταχεία» υιοθέτηση ενός «οδικού χάρτη» για να διασφαλιστεί η εφαρμογή του σχεδίου.

Μετά το τέλος διυπουργικής συνόδου, ο Γάλλος πρόεδρος επανέλαβε ότι το σχέδιο διάσωσης της ευρωζώνης είναι «ο μόνος τρόπος για να λυθεί το πρόβλημα του ελληνικού χρέους. Το να δίδεται ο λόγος στους ανθρώπους είναι πάντα νόμιμο, αλλά η αλληλεγγύη όλων των χωρών της ζώνης του ευρώ δεν μπορεί να ασκηθεί αν η κάθε μία δεν συναινέσει στις αναγκαίες προσπάθειες».

Η ΕΕ ζητά από την Ελλάδα να τηρήσει τις δεσμεύσεις της

«Πλήρη εμπιστοσύνη» ότι η Ελλάδα θα τιμήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε ενώπιων της ευρωζώνης και της διεθνούς κοινότητας, εκφράζουν σε κοινή ανακοίνωση τύπου που εξέδωσαν οι Πρόεδροι της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρομπάι και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, σχετικά με την πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε δημοψήφισμα. Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, στην ανακοίνωσή τους, τονίζουν ότι είχαν τηλεφωνική συνομιλία με τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου.

Συγκεκριμένα, οι κ.κ. Ρόμπαϊ και Μπαρόζο επισημαίνουν ότι στη Σύνοδο της 27ης Οκτωβρίου, οι ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν σε ένα συνολικό πακέτο, που περιλαμβάνει την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των ευρωπαϊκών τραπεζών, τη σημαντική αύξηση των πόρων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ( EFSF) και την ενίσχυση της διακυβέρνησης στην ευρωζώνη, καθώς επίσης το συντονισμό και τον έλεγχο των οικονομικών και δημοσιονομικών ζητημάτων. «Εργαζόμαστε για την εφαρμογή αυτών των αποφάσεων, οι οποίες είναι περισσότερο αναγκαίες παρά ποτέ, χωρίς καθυστέρηση», τονίζουν οι Χ. Ρομπάι και Μ. Μπαρόζο.

Νωρίτερα, ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δεν απέκλεισε τη χρεοκοπία της Ελλάδας στην περίπτωση που το «όχι» επικρατήσει στο δημοψήφισμα. Επισήμανε ακόμη πως ο Γ. Παπανδρέου έλαβε την απόφαση χωρίς να προηγηθεί συζήτηση με τους εταίρους στην Ε.Ε.

Ψήφος για τη συμμετοχή στο ευρώ το δημοψήφισμα

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με οι πρώτες επίσημες αντιδράσεις καταδεικνύουν ότι ουσιαστικά το ζήτημα που θα τεθεί είναι η συμμετοχή ή όχι της χώρας στην Ευρωζώνη. Σε αυτό το μήκος κύματος ήταν οι δηλώσεις που έκανε την Τρίτη ο Φινλανδός υπουργός, αρμόδιος για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Αλεξάντερ Σταμπ.

«Η κατάσταση είναι τόσο στριμωγμένη που βασικά θα είναι μία ψήφος για τη συμμετοχή τους στο ευρώ» υποστήριξε σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό MTV3. «Η Ελλάδα έχει δεσμευθεί σε ένα νέο πρόγραμμα το οποίο περιλαμβλανει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ξαφνικά, αν ψηφίσουν κατά αυτών των μεταρρυθμίσεων, τότε θα είναι η Ελλάδα αυτή που παραβίασε τη συμφωνία» πρόσθεσε και σημείωσε ότι σε αυτή την περίπτωση δεν θα υπάρξει πακέτο βοήθειας.

Από την πλευρά της η πρωθυπουργός της Δανίας, Χέλεν Θόρνινγκ-Σμιτ, εξέφρασε απορία για τις επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης, λέγοντας πως δεν κατανοεί το σκοπό του δημοψηφίσματος και προσθέτοντας πως η Ελλάδα δεν μπορεί να αρνηθεί το πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αρνητική εξέλιξη των συναλλαγών επηρεάζεται σημαντικά και από την ελληνική απόφαση να οργανωθεί δημοψήφισμα, σχετικά με το σχέδιο διάσωσης, που καθόρισε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για μια απρόσμενη απόφαση που προκαλεί αβεβαιότητα, μετά την πρόσφατη Ευρωπαϊκή Σύνοδο, παραμονές της σημαντικής συνάντησης του G20», ήταν το σχόλιο της ιταλικής κυβέρνησης.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός «φέρει βαριά ευθύνη» για την αβεβαιότητα που προκαλεί με την απόφαση διεξαγωγής δημοψηφίσματος σχετικά με το ευρωπαϊκό σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας, δήλωσε ο πρωθυπουργός του Βελγίου Ιβ Λετέρμ. Εξέφρασε έκπληξη για την ανακοίνωση, επισημαίνοντας ότι ο Γιώργος Παπανδρέου δεν είχε μιλήσει σχετικά ούτε πριν, ούτε κατά τη διάρκεια, ούτε μετά τη Σύνοδο Κορυφής. «Δημιουργήθηκε ξανά ανασφάλεια την ώρα που όλος ο κόσμος έχει ανάγκη από ασφάλεια και εμπιστοσύνη», τόνισε ο Λετέρμ.

Euronews: «αιφνιδιάστηκαν οι αγορές»

«Προϊδεασμένοι» Μέρκελ – Σαρκοζί

Εν τω μεταξύ, από το Μέγαρο Μαξίμου και στελέχη του ΠΑΣΟΚ, διαχέεται ότι ο Γιώργος Παπανδρέου, είχε προϊδεάσει τους ευρωπαίους ηγέτες για τις κινήσεις του. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες, γερμανικές πηγές αναφέρουν ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε αφήσει να εννοηθεί ότι το δημοψήφισμα είναι μέσα στις σκέψεις του, πολύ νωρίτερα από την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής, χωρίς να επαναλάβει την περασμένη Τετάρτη ότι το ενδεχόμενο παραμένει ανοιχτό.

Πάντως, νωρίς το πρωί από την κεντρική κλινική όπου νοσηλεύεται, ο κ. Βενιζέλος μίλησε τηλεφωνικά με τον υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, τον Ευρωπαίο επίτροπο Όλι Ρεν, τον επικεφαλής του ΔΝΤ στην Ελλάδα Πολ Τόμσεν και τον επικεφαλής της Deutsche Bank Γιόζεφ Άκερμαν ο οποίος ηγείται των τραπεζιτών που λαμβάνουν μέρος στη διαδικασία για το «κούρεμα» του χρέους.  Το κλίμα που εισέπραξε ο υπουργός Οικονομικών ήταν εξαιρετικά βαρύ.

Μιλώντας στον ΒΗΜΑ 99,5 ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Χρήστος Πρωτόπαπας δήλωσε πως ήταν το πρώτο πράγμα που ρώτησε τον πρωθυπουργό μετά την αναγγελία του δημοψηφίσματος και πως ο κ. Παπανδρέου του ανέφερε  ότι είχε προϊδεάσει για τις προθέσεις του τόσο την Γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, όσο και τον Γάλλο Πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί.

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Εσωτερικών Πάρις Κουκουλόπουλος δήλωσε πως το θέμα του δημοψηφίσματος είναι «μια εσωτερική πολιτική απόφαση που αφορά τον σκληρό πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας και προφανώς για το θέμα είχε ενημερώσει ο πρωθυπουργός -πιθανώς και ο υπουργός Οικονομικών- τους εταίρους μας».