25 Μαίου 2020, στη Μινεάπολη ο 47χρονος Αφραμερικανός, Τζόρτζ Φλόιντ βρίσκεται με το γόνατο ενός λευκού αστυνομικού στον λαιμό να ικετεύει για τη ζωή του, για 8 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα. Ένα ασύλληπτα φριχτό έγκλημα με αφορμή ένα πλαστό χαρτονόμισμα των 20 δολαρίων και αιτία το σκούρο δέρμα του θύματος.

Την επόμενη χρονιά ο Jason Mott κατορθώνει με τη δική του ευφυέστατη γραφή, γεμάτη χιούμορ και συγκίνηση να κερδίσει το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου των ΗΠΑ με «Το φοβερό βιβλίο». Καταπιάνεται με τη φυλετική αδικία, την αλήθεια που επιβεβαιώνεται μέσα στον χρόνο ξανά και ξανά.

Δύο ιστορίες ξεδιπλώνονται παράλληλα. Στην πρώτη, παρακολουθούμε τις περιπέτειες ενός 40χρονου μαύρου άντρα. Πρόκειται για έναν ταλαντούχο πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα που βρίσκεται περιοδεία για το «ΦΟΒΕΡΟ ΒΙΒΛΙΟ» όπως ονομάζεται το έργο του. Μόνιμα μεθυσμένος στις συνεντεύξεις του μπλέκεται σε απίθανες καταστάσεις που χαρίζουν γέλιο.

Ο ίδιος ξεκινά να υποφέρει όταν όλοι του ζητούν τη γνώμη του για το τελευταίο έγκλημα που έχει αναστατώσει τη χώρα : τη δολοφονία ενός 10χρονου μαύρου αγοριού. Την ίδια απαίτηση έχει και ο μόνιμος μυστηριώδης συνοδός του σ’ αυτό το ταξίδι της δημοσιότητας, ο Μικρός όπως τον αποκαλεί. Ο συγγραφέας περίτεχνα αποφεύγει να τοποθετηθεί μέχρι τη στιγμή που παρά τη θέλησή του φτάνει στην πόλη που γεννήθηκε. Εκεί, ο πανικός του γιγαντώνεται καθώς έρχεται αντιμέτωπος με τη μάνα του δολοφονημένου αγοριού αλλά και με τον δολοφόνο του.

Έναν λευκό αστυνομικό ο οποίος του ζητάει να γράψει και την δική του αλήθεια. Μυστικά, ψέμματα και φαντάσματα από το παρελθόν έρχονται στο φως. Άραγε, θα καταφέρει να έρθει αντιμέτωπος μ’ όλα αυτά που βαραίνουν τις πλάτες του;

Στη δεύτερη ιστορία, πρωταγωνιστής είναι ένα μαύρο αγόρι, ο Μουτζούρης. Από μικρός έχει ένα μόνο όνειρο, να μάθει πώς να γίνεται αόρατος. Οι γονείς του ενισχύουν την παιδική αφέλειά του γιατί γνωρίζουν πως όταν είσαι φτωχός και μαύρος μόνο αν είσαι αόρατος μπορείς να παραμείνεις ασφαλής. Του μαθαίνουν ν’ αγαπά τον εαυτό του, για να βγει αλώβητος από το ανελέητο bulling των συμμαθητών του, που αγριεύει με το πέρασμα των χρόνων.

Λίγο καιρό μετά μπροστά στην πόρτα του σπιτιού τους και μπροστά στα μάτια του, αστυνομικοί δολοφονούν τον πατέρα του για ασήμαντη αφορμή. Από εκείνη τη στιγμή ο Μουτζούρης ζει μια σκληρή πραγματικότητα. Η μαμά του τον τιμωρεί με ξύλο συνεχώς, ο θείος του προσπαθεί να του μάθει να χρησιμοποιεί όπλο και στο σχολείο όλοι τον λυπούνται. Έτσι κι αυτός αρχίζει να σκαρώνει ιστορίες στο μυαλό του γιατί μόνο μ’αυτές μπορεί απαλύνει τον πόνο του.

Σκοπός του να γίνει διάσημος συγγραφέας. Θα μπορέσει να επουλώσει το τραύμα του; Θα καταφέρει να πνίξει την οργή του και να κυνηγήσει τ’ όνειρό του;

Οι δύο ιστορίες διασταυρώνονται πανέξυπνα σ’ αυτό το γεμάτο ανατροπές απολαυστικό ανάγνωσμα. Ο Jason Mott, με ζωντανό λόγο και σφιχτή πλοκή, μιλάει για ένα βαθιά πολιτικό ζήτημα. Μαύροι άνθρωποι με ψυχή διαλυμένη από τον φόβο που για να γιατρευτούν χρειάζεται να παλέψουν οι ίδιοι.

Μόνο αν μπει ένα τέλος στη ροή των πτωμάτων θα μπορέσουν τα δάκρυα και η απόγνωση να δώσουν τη θέση τους στα χαμόγελα και την ελπίδα.

ΤΟ ΦΟΒΕΡΟ ΒΙΒΛΙΟ/ JASON MOTT
Μετάφραση: Δέσποινα Κανελλοπούλου / Εκδόσεις ΔΙΟΠΤΡΑ