Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, οι Ερινύες ήταν θεότητες στις οποίες λογοδοτούσαν για τις πράξεις τους οι κοινοί θνητοί. Όταν ανάρμοστες συμπεριφορές προκαλούσαν την οργή τους, οι τιμωρίες συνοδεύονταν με φρικτά βασανιστήρια. Και, ενώ, σήμερα εξακολουθούμε να πληγώνουμε ή να τραυματίζουμε ανεπανόρθωτα ανθρώπους, πόσο αγγίζει τον ναρκισσισμό ή την εγωπάθειά μας ο πόνος που προκαλούμε; Για παράδειγμα, σε μια αδικία, πόσο εφικτό είναι το αίσθημα της ενοχής να μας κινητοποιήσει ώστε να επανορθώσουμε;

Ο Iσπανός Γιον Μπιλμπάο (Ριμπαντεσέγια, 1972) έχει τιμηθεί με πολυάριθμα βραβεία και, πλέον, θεωρείται από τους πιο ταλαντούχους συγγραφείς της γενιάς του. Σ’ αυτό το σπουδαίο βιβλίο με τον ευφάνταστο τίτλο «Τέκνα, Γονείς και Χιμπατζήδες» σκιαγραφεί το πορτρέτο ενός άνδρα που πιστεύει ότι αδικήθηκε. Ένα γεγονός που τον σημάδεψε σαν κατάρα στη ζωή του.

Ο Γιοάνες, ιδιοκτήτης εταιρείας με κλιματιστικά, βρίσκεται μαζί με τη γυναίκα και την έφηβη κόρη του στο Μεξικό. Αιτία ο δεύτερος γάμος του πεθερού του, ενός ανθρώπου που δεν συμπαθεί ιδιαίτερα αλλά συχνά ζητάει την οικονομική του στήριξη. Η βραδιά του γάμου κλείνει με την είδηση για έναν επικείμενο τροπικό τυφώνα, αναγκάζοντας τους πάντες να μετακινηθούν κάπου ασφαλέστερα. Μέσα στην αναστάτωση που προκαλείται, ο Γιοάνες υπόσχεται να συναντήσει αργότερα το υπόλοιπο γκρουπ και βγαίνει μια βόλτα με το αμάξι. Ξαφνικά, βρίσκεται στις ρόδες του ένας χιμπατζής τον οποίον τραυματίζει θανάσιμα και αναλαμβάνει την ταφή του. Την επόμενη μέρα, ξεκινά μόνος να βρει την οικογένειά του όταν στο χάος που επικρατεί στους δρόμους προσέχει ένα περίεργο ζευγάρι, έναν άντρα που δίπλα του έχει μια γυναίκα σε αναπηρικό αμαξίδιο. Προσφέρεται και τους τακτοποιεί στο αυτοκίνητό του καθώς του εξηγούν την περιπέτεια που τους άφησε χωρίς μεταφορικό μέσο. Στη διαδρομή, ο Γιοάνες σιγουρεύεται πως γνωρίζει τον άντρα. Ήταν, ίσως, ο πιο αυστηρός καθηγητής του στο πανεπιστήμιο, αυτός που ο Γιοάνες θαύμαζε περισσότερο απ’ όλους αλλά κι αυτός που στιγμάτισε με έναν ιδιαίτερο τρόπο τη ζωή του.

Όταν χάνουν τον προσανατολισμό τους, αναγκάζονται να βρούνε στέγη στο ξενοδοχείο του πρώτου χωριού που συναντούν στον δρόμο τους και να στριμωχτούν μαζί οι τρεις στο ίδιο δωμάτιο. Ένας απίστευτος καβγάς ανάμεσα στον Γιοάνες και τον καθηγητή γίνεται αντιληπτός απ’ όλους όσοι βρίσκονται στο ξενοδοχείο δίνοντας έτσι την αφορμή στον ιδιοκτήτη να τους ζητήσει να φύγουν. Ο τυφώνας έχει αρχίσει να δίνει τα πρώτα σημάδια και οι τρεις τους ψάχνουν μέσα στη νύχτα ένα κοντινό παράπηγμα έχοντας ελάχιστα εφόδια στη διάθεσή τους. Όταν επιτέλους καταφέρνουν να νιώσουν ασφαλείς βρίσκοντας καταφύγιο, ένας σωματώδης μαύρος άντρας συντροφιά με έναν χιμπατζή μπαίνουν στον χώρο και τότε ξεκινούν όλα. Ή μήπως τελειώνουν;

Άνθρωποι και ζώα με κοινό στόχο την επιβίωση, μέσα στη στενότητα του χώρου και του χρόνου έρχονται αντιμέτωποι με ανοιχτούς λογαριασμούς που τους στοιχειώνουν από το παρελθόν. Προσωπικές αγωνίες, αξεπέραστοι φόβοι, ένστικτα και παρορμήσεις είναι όλα όσα ξεβράζονται από τη δίνη του τυφώνα από την οποία δεν γλυτώνει κανένας. Ούτε καν εμείς οι αναγνώστες.
Αλήθεια, γιατί είναι τόσο δύσκολο να διαχειριστεί κανείς το παρελθόν του; Να ανατρέξει σ’ αυτό για να το κατανοήσει και να απελευθερωθεί απ’ ό,τι τον εξουσιάζει;

Ο Γιον Μπιλμπάο μας καθηλώνει μ’ αυτό το συγκλονιστκό βιβλίο. Για τον ήρωά του το κυνήγι της επιτυχίας μετουσιώνεται σε εμμονή. Βρίσκεται εγκλωβισμένος στον θυμό και τη θλίψη υπομένοντας διάφορες μορφές ταπείνωσης. Όταν, όμως, βρεθεί σε αδιέξοδο, τότε η απελπισία του γιγαντώνεται και ο ίδιος εξαγριώνεται χάνοντας την αίσθηση της κοινής λογικής. Μια εκδικητική μανία τον κυριεύει, τον αποσυντονίζει και τελικά τον καταστρέφει.

«Την πληγή με πληγή την πληρώνεις» διαμηνύει ο Αισχύλος στην Ορέστεια και ο ήρωάς μας μοιάζει να μη διαφέρει και πολύ από έναν πρωταγωνιστή σε αρχαία τραγωδία.
Άραγε, πώς θα τον αντιμετωπίσουν οι Ερινύες του; Θα τον προσπεράσουν ή θα τον καταδικάσουν;

Τέκνα, Γονείς και Χιμπατζήδες/JON BILBAO
Μετάφραση: Ασπασία Καμπύλη /Εκδόσεις CARNIVORA