Αλήθεια, πώς υπερασπιζόμαστε τις επιλογές μας, όταν πλέον μας περιορίζουν; Όταν τα «θέλω» του χθες γίνονται τα «πρέπει» του σήμερα, αξίζει να παραμείνουμε συνεπείς; Συχνά, αυτή η εμμονή μάς αποξενώνει και τότε είναι που, για ν’ αντέξουμε τη μοναξιά που οι ίδιοι δημιουργήσαμε, χρειαζόμαστε μια αυταπάτη που μας επιτρέπει να συνεχίσουμε, προσποιούμενοι πως όλα έχουν, ακόμα, νόημα.

Ο Colm Toibin (Ιρλανδία, 1955), στο απολαυστικό βιβλίο «Λονγκ Άιλαντ», συνεχίζει να είναι «μαγικός» και να μας καθηλώνει. Τοποθετεί τους ήρωες μπροστά σ’ έναν καθρέφτη και τους αναγκάζει ν’ αγγίξουν όσα επιμελώς αποφεύγουν. Οι ίδιοι πιστεύουν πως αν δεν ονομάσουν τις πληγές του παρελθόντος, αυτές θα παραμείνουν κλειστές. Κάτι τέτοιο, όμως, αποδεικνύεται μια ολέθρια ψευδαίσθηση.

Η σαραντάχρονη Έιλις, εγκατεστημένη εδώ και είκοσι χρόνια στο Λονγκ Άιλαντ, είναι παντρεμένη με τον Ιταλό Τόνι Φιορέλο και μητέρα δύο εφήβων, της Ροζέλα και του Λάρι. Η οικογενειακή τους γαλήνη γκρεμίζεται όταν ένας άγνωστος εμφανίζεται στην πόρτα τους με μια σκληρή είδηση: η σύζυγός του περιμένει το παιδί του Τόνι και μετά τη γέννα, ο ίδιος θα το εγκαταλείψει στο σπίτι τους. Η Έιλις συγκλονισμένη δεν μπορεί να κρύψει την ταραχή της. Ενώ ο Τόνι παραδέχεται τα πάντα, βέβαιος για τη στήριξή της, εκείνη ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να αναλάβει τη φροντίδα του μωρού. Λίγες μέρες μετά, ανακοινώνει την πρόθεσή της να ταξιδέψει στην Ιρλανδία για τα 80ά γενέθλια της μητέρας της, αφού πρώτα συζητήσει ανοιχτά το θέμα με τα παιδιά τους.

Επιστρέφοντας στην πατρίδα της, μετά από δύο δεκαετίες, έρχεται αντιμέτωπη με το πιεστικό περιβάλλον που δημιουργεί ο δύσκολος χαρακτήρας της μητέρας της. Από τον αδερφό της, Μάρτιν, μαθαίνει για τον Τζιμ, τον άντρα με τον οποίο έζησε έναν έρωτα που διακόπηκε απότομα πριν εκείνη φύγει για την Αμερική. Στην πόλη συναντά και την παλιά της φίλη, Νάνσυ. Η τελευταία, χήρα πλέον με τρία παιδιά, την προσκαλεί στο γάμο της κόρης της και επειδή αισθάνεται μειονεκτικά δίπλα στην κομψότητα της Έιλις, επιλέγει να μην της αποκαλύψει ούτε τον δεσμό που διατηρεί εδώ και ένα χρόνο με τον Τζιμ, ούτε την απόφασή τους να παντρευτούν.

Όταν η Έιλις έφυγε ξαφνικά, αφήνοντας στον Τζιμ μόνο ένα σημείωμα, μαθεύτηκε πως αιτία της φυγής της ήταν ο κρυφός της γάμος στην Αμερική και το θέμα συζητήθηκε πολύ στην πόλη μέχρι τελικά να ξεχαστεί. Τώρα, η επανεμφάνισή της ανατρέπει ξανά τις ισορροπίες στη ζωή του Τζιμ γιατί του θυμίζει πως οι μεταξύ τους λογαριασμοί παραμένουν ανοιχτοί. Την ίδια στιγμή, η Νάνσυ σίγουρη για το κοινό τους μέλλον, παρασύρεται και οργανώνει τον γάμο τους με κάθε λεπτομέρεια. Η Έιλις εγκλωβισμένη στο αδιέξοδο με τον Τόνι και στην αναποφασιστικότητά της, ταράζεται από τις διαδοχικές συναντήσεις με τον Τζιμ και η επιμονή του να βρεθούν μόνοι καταλήγει σε μια βαθιά εξομολόγηση απωθημένων. Όταν αυτός της προτείνει να περάσουν μια νύχτα μαζί, η Έιλις ζητά χρόνο. Θέλει όσο τίποτα να τον ακολουθήσει αλλά την ίδια στιγμή φοβάται τις συνέπειες.

Το παρελθόν επιστρέφει, λοιπόν, για τους ήρωες και μαζί του η πρόκληση μιας δεύτερης ευκαιρίας. Θα βρούνε το θάρρος να διεκδικήσουν όσα ποθούν ή θα διστάσουν;
Η ζωή, βέβαια, δεν είναι υποχρεωμένη να προσφέρει συχνά τέτοια δώρα.

Στο Λονγκ Άιλαντ, ο Colm Toibin, με τη χαρακτηριστική του απλότητα μιλάει για την προδοσία, τους ανεκπλήρωτους έρωτες και το κόστος μιας νέας αρχής θυμίζοντάς μας πως, στην πραγματικότητα, τίποτα δεν χαρίζεται χωρίς το ανάλογο τίμημα. Οι ήρωες όσο κι αν το αναβάλλουν φτάνουν τελικά στη στιγμή που βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο.

Ο Καβάφης το λέει καθαρά: «Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο Όχι να πούνε». Αλήθεια, όμως, είμαστε ποτέ έτοιμοι ν’ αντέξουμε το βάρος της απάντησης;

ΛΟΝΓΚ ΑΙΛΑΝΤ/ Colm Tóibin
Μετάφραση: Μυρτώ Καλοφωλιά/Εκδόσεις: ΙΚΑΡΟΣ