Ένας φύλακας μουσείου στη Ρωσία βαριέται στη βάρδια του και αποφασίζει να ζωγραφίσει μάτια σε δύο απρόσωπες φιγούρες ενός πίνακα. Απολύεται και βρίσκεται αντιμέτωπος με αστυνομική έρευνα για βανδαλισμό. Αυτή την πραγματική, σχεδόν παράλογη ιστορία επιλέγει ο Μιχάλης Αλμπάτης όταν του ζητάμε να περιγράψει το νέο του βιβλίο χωρίς να αποκαλύψει την υπόθεσή του.

Η «Νόσος των ουρητηρίων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νήσος, συστήνεται έτσι μέσα από ένα περιστατικό στο οποίο το κωμικό συνυπάρχει με το ανησυχητικό. Ο συγγραφέας δεν προσφέρει εξηγήσεις ούτε κάποιο έτοιμο κλειδί ανάγνωσης. Προτιμά να μας αφήσει με την απορία.

Ανάλογη είναι η στάση του και απέναντι στη συγγραφή. Δεν θα ήθελε να έχει γράψει κανένα από τα βιβλία που θαυμάζει, όσο κι αν τον έχουν εντυπωσιάσει. Επικαλούμενος τον Μπόρχες, εξηγεί ότι γράφει εκείνα που θα ήθελε να διαβάσει αλλά δεν έχουν ακόμη γραφτεί. Βιβλία που, ανεξάρτητα από την αξία τους, θα μπορούσε να έχει γράψει μόνο ο ίδιος.

Στους «Ανθρώπους των Βιβλίων» ο Μιχάλης Αλμπάτης απαντά με συντομία, ειρωνεία και μια διάθεση να ανατρέψει το αναμενόμενο. Επιλέγει ως προσωπικό του μότο το «Έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου» και αρνείται να ορίσει ποιο συναίσθημα οφείλει να αφήνει η λογοτεχνία. Έχει, ωστόσο, μια σαφή επιθυμία για τους αναγνώστες του. Να ανοίγουν τα βιβλία του με ανυπομονησία και ενθουσιασμό και να τα κλείνουν με μια αναστάτωση, διαφορετική κάθε φορά.

Αν έπρεπε να περιγράψετε το τελευταίο σας βιβλίο χωρίς να αναφέρετε την υπόθεσή του, τι θα λέγατε;

Θα μετέφερα την παρακάτω είδηση: Γεκατερίνμπουργκ, Ρωσία, Φεβρουάριος 2022, Κέντρο Μπόρις Γιέλτσιν. Ο 63χρονος φύλακας Αλεξάντρ Βασίλιεφ χρησιμοποίησε ένα στυλό για να προσθέσει μάτια σε δύο από τις φιγούρες ενός πίνακα που δεν είχαν πρόσωπο.

Ο φύλακας απολύθηκε και η αστυνομία ξεκίνησε έρευνα για βανδαλισμό. Όταν ρωτήθηκε από τους ανακριτές του γιατί το έκανε, είπε ότι βαριόταν στη βάρδια του και πίστεψε πως επρόκειτο για παιδική ζωγραφιά.

Ποια ερώτηση δεν σας έχουν κάνει ποτέ σε συνέντευξη και θα θέλατε κάποιος να σας κάνει;

Ποιο είναι το μυστικό για έναν μακρύ και ευτυχισμένο βίο;

Ποιο βιβλίο άλλου συγγραφέα εύχεστε να είχατε γράψει εσείς και γιατί; 

Κανένα, κανενός. Έχω σταθεί με δέος μπροστά σε πολλά γραπτά, αλλά δεν θα ήμουν συγγραφέας αν ευχόμουν να τα έχω γράψει εγώ.

Απηχώντας τον Μπόρχες θα έλεγα ότι γράφω τα βιβλία που θα ήθελα να διαβάσω αλλά δεν έχουν ακόμα γραφτεί, κι ασχέτως του πόσο καλογραμμένα ή κακογραμμένα είναι, πρόκειται για βιβλία που θα μπορούσα να γράψω μόνο εγώ.

Ποια λέξη ή ποια φράση πιστεύετε ότι σας χαρακτηρίζει περισσότερο ως άνθρωπο;

Έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου.

Όταν κάποιος κλείσει ένα βιβλίο δικό σας, ποιο είναι το συναίσθημα που θα θέλατε να του μείνει τελευταίο;

Αλίμονο αν η ανάγνωση όλων των βιβλίων μου άφηνε σε κάθε αναγνώστη την ίδια πάντα συναισθηματική επίγευση.

Δεν θα ήταν άσχημα ωστόσο να ξεκινάνε όλοι οι αναγνώστες των βιβλίων μου το διάβασμα με ανυπομονησία και ενθουσιασμό και να κλείνουν το βιβλίο με μια αναστάτωση επενδυμένη κάθε φορά με μια διαφορετική χροιά.