Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Για ένα φανάρι», από τις εκδόσεις Θεμέλιο, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιάννης Παντελάκης μιλά στο Tvxs για τις ιστορίες που τον συγκινούν, τις εμμονές που μετατρέπονται σε πολύχρονη έρευνα, τα βιβλία που τον σημάδεψαν και τη στάση ζωής που παραμένει αμετακίνητη στον χρόνο.

Μέσα από τις απαντήσεις του ξεδιπλώνεται ένας βαθιά ανθρωποκεντρικός τρόπος σκέψης, όπου η λογοτεχνία γίνεται αφορμή για να αναμετρηθούμε με την αξία της ζωής, τη μνήμη, την αξιοπρέπεια και εκείνες τις μικρές στιγμές που, όταν τις αντιληφθούμε, αποδεικνύονται οι πιο καθοριστικές.

Αν έπρεπε να περιγράψετε το τελευταίο σας βιβλίο χωρίς να αναφέρετε την υπόθεσή του, τι θα λέγατε;

Το τελευταίο βιβλίο έχει τίτλο «Για ένα φανάρι» και αναφέρεται σε μια σύνθετη ιστορία, ένα πολύ δύσκολο θέμα. Σε μια σκηνή ο ήρωάς του θέλει να πηδήξει από τον έκτο όροφο ενός νοσοκομείου και παρότι αυτό δεν παραπέμπει σε κάτι καλό, τελικά με την εξέλιξη της ιστορίας το βιβλίο αποδεικνύεται ιδιαίτερα αισιόδοξο, μιλάει για τα σημαντικά της ζωής, για την αξία των φαινομενικά μικρών πραγμάτων που μοιάζει λες και χρειάζεται να περάσεις πολύ δύσκολα για να ανακαλύψεις την τεράστια σημασία που έχουν, για τις ματαιοδοξίες που όλοι λίγο έως πολύ όλοι έχουμε , για την αδυναμία μας να συνειδητοποιήσουμε πως όλα έχουν ένα τέλος και την αναγκαιότητα να ζούμε με αξιοπρέπεια, το βιβλίο μιλάει ακόμα για μουσικές, βιβλία, ανήσυχους έρωτες, για τη ζωή, για τα ίχνη που θέλουμε να αφήσουμε πίσω, με λίγα λόγια αυτό είναι το τελευταίο βιβλίο μου…

Ποια ερώτηση δεν σας έχουν κάνει ποτέ σε συνέντευξη και θα θέλατε κάποιος να σας κάνει;

Θα ήθελα να με ρωτήσει κάποιος γιατί έδειξα τόσο μεγάλη εμμονή και διέθεσα τόσο μεγάλο χρόνο και ενέργεια για ένα θέμα όπως αυτό των Ελλήνων και Κύπριων εθελοντών του Ισπανικού εμφυλίου, που τελικά έγινε ένα βιβλίο με τίτλο Los Buenos Antifascistas.

Να με ρωτήσει γιατί αφιέρωσα τόσο χρόνο και έδειξα τόσο μεγάλο πάθος με ατέλειωτες ώρες έρευνα και ταξίδια, με βιβλία και αναζήτηση προσωπικών ιστοριών των εθελοντών , γιατί τέλος πάντων θεωρούσα περίπου ως χρέος μου να τελειώσω μια τέτοια έρευνα.

Και αν με ρωτούσαν κάτι τέτοιο, θα είχα να πω ότι αυτοί οι άνθρωποι έκαναν κάτι που φαίνεται αδιανόητο στις ημέρες μας με τεράστιες προσωπικές υπερβάσεις.

Άφησαν τις ζωές που είχαν είτε στην Ελλάδα, είτε στις ΗΠΑ, είτε στην Ευρώπη για να πάνε στην Ισπανία όχι για να κάνουν έναν ανέξοδο εθελοντισμό αλλά για να ρισκάρουν τις ζωές τους προκειμένου να πολεμήσουν τον Ισπανικό φασισμό και μέσα από αυτόν τον  φασισμό, που όπως στις μέρες μας έτσι και τα χρόνια του μεσοπολέμου, είχε κυριαρχήσει σε πολλές χώρες της Ευρώπης.

Δεν υπάρχουν πολλές ζωές σαν και αυτές που είχαν οι περισσότεροι από 400 εθελοντές από την Ελλάδα και την Κύπρο παρότι η ιστορία για πολλούς και διαφορετικούς λόγους τους άφησε στη σκιά της…

Ποιο βιβλίο άλλου συγγραφέα εύχεστε να είχατε γράψει εσείς και γιατί;

Αν χρειάζεται να απαντήσω σε κάτι τέτοιο, δεν θα αρκούσαν εκατοντάδες λέξεις, δεν είναι ένα, είναι πολλά, θαυμάζω άπειρα βιβλία και πολλούς συγγραφείς που συνήθως αλλά όχι απαραίτητα, είναι ξένοι και δεν διανοούμαι να σκεφτώ πως θα μπορούσα εγώ να έχω γράψει κάτι τόσο σπουδαίο.

Έχω ζηλέψει τα βιβλία του Παδούρα και ιδιαίτερα το συγκλονιστικό «Ο άνθρωπος που αγαπούσε τα σκυλιά», το μοναδικό «Περί θανάτου» του Στάινερ, το «Βουνό» του Τόμας Μαν, το «Στο Δρόμο» του Κέρουακ, εκατοντάδες ακόμα.

Ωστόσο, θα ήθελα πολύ να είχα μπει σε ένα καράβι για ταξίδια μακρινά, να συγχρωτιζόμουν με ναυτικούς και τις ζωές τους, με ανθρώπους των λιμανιών, με όλους αυτούς που είχε πάρε δώσε ο Νίκος Καββαδίας και να είχα την πένα του για να γράψω μια «Βάρδια», αυτό το μοναδικό βιβλίο…

Ποια λέξη ή ποια φράση πιστεύετε ότι σας χαρακτηρίζει περισσότερο ως άνθρωπο;

Νομίζω ότι η λέξη αμετακίνητος στη στάση ζωής που έχω, δεν ξέρω αν είναι καλή ή όχι αυτή, αλλά σίγουρα δεν άλλαξε με τα χρόνια…

Όταν κάποιος κλείσει ένα βιβλίο δικό σας, ποιο είναι το συναίσθημα που θα θέλατε να του μείνει τελευταίο;

Θα ήθελα να του έχει προσθέσει κάτι που δεν γνώριζε ή δεν είχε σκεφτεί ως τότε.

Να νιώσει ένα βαθύ συναίσθημα σχεδόν πρωτόγνωρο, να βρει λέξεις που του φάνηκαν γεμάτες με διαφορετικά νοήματα από αυτά που τους έδινε ως τότε, να σκεφτεί πως η ζωή είναι κάτι μεγαλύτερο και πιο σύνθετο από αυτό που βιώνει καθημερινά…