Ο Μάκης Μπαλαούρας αυτοβιογραφείται στο βιβλίο «Ο τελευταίος τεντιμπόης της χούντας» (εκδόσεις Θεμέλιο) που παρουσιάστηκε στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός.

Ads

Τη φιλοδοξία του να αποτελέσει βιογραφία μιας ολόκληρης γενιάς, φαίνεται ότι ασπάστηκαν πλήθος συντρόφων και συντροφισσών του που κατέκλυσαν κυριολεκτικά την αίθουσα και άκουσαν τον ίδιο τον συγγραφέα αλλά και τα όσα είπαν για το πόνημά του ο Δημήτρης Βεριώνης, ο Δημήτρη Γαρρής και ο Δημήτρης Παπαχρήστου.

Ads

Ο «τελευταίος τεντιμπόης» είναι αναφορά στη γνωστή «Δίκη των 11 φοιτητών», όταν ο συγγραφέας δικάστηκε, μαζί με άλλους δέκα συναγωνιστές του, κατά την πρώτη κατάληψη του Πολυτεχνείου, τον Φεβρουάριο του 1973. Το κατηγορητήριο περιλάμβανε πλήθος παραβάσεων του Ποινικού Κώδικα, μεταξύ των οποίων και του νόμου 4000/1958 «περί τεντιμποϊσμού».

Ads

Ο συγγραφέας, ο οποίος αφηγείται με γλαφυρότητα συγκινητικές και ηρωικές ιστορίες σε πρώτο πρόσωπο κάνει  συχνά αναφορά σε ποιήματα και τραγούδια που λειτουργούν ως κυτταρική μνήμη για τον λαό και την Αριστερά. Τόνισε στην εκδήλωση πως ένας από τους στόχους του βιβλίου ήταν να αποτίσει φόρο τιμής στα ονόματα των συντρόφων του που παραμένουν αφανείς.

Ads

Ωστόσο, μια πρώτη ανάγνωση του βιβλίου, καταδεικνύει πως ειδικά σήμερα, η μεγαλύτερη προσφορά της αφήγησης του Μπαλαούρα, είναι η υπενθύμιση μιας Αριστεράς που εκπορευόταν από το «εμείς» όχι από το «εγώ», όπως θα παραδεχθεί κι ο ίδιος παραπέμποντας στον Ερίκ Καντονά, «τα καλύτερά μου γκολ ήταν οι πάσες μου».

«Δεν έχουν αποτιμηθεί όπως θα έπρεπε κομβικοί σταθμοί της ανάπτυξης του φοιτητικού αντιδικτατορικού κινήματος» είπε ο Μάκης Μπαλαούρας και έφερε παραδείγματα, όπως η μελέτη των 12 «….που έβαζε ζητήματα με διεκδικούμενος θέσεις όχι μόνο για την ΑΣΟΕΕ αλλά όλα τα πανεπιστήμια. Είχε καταθέσει τότε η Χούντα τον χάρτη της Παιδείας που ήταν ακραία βάρβαρος. Η δημοσίευση της μελέτης έγινε από όλες τις εφημερίδες. Και μάλιστα το Βήμα το δημοσίευσε δύο φορές. Είναι λοιπόν γεγονότα που δεν έχουν καταγραφεί. Όταν μας περάσανε πειθαρχικό τους 12, έγινε η πρώτη αντιδικτατορική μαζική συγκέντρωση στα πανεπιστήμια με 1.300 άτομα, όλο το προαύλιο της ΑΣΟΕΕ γεμάτο μέχρι την Πατησίων.

Η δίκη των 11 είχε πολλές προεκτάσεις. Στις 14 Φλεβάρη – θυμάμαι τη σύλληψη μου την ημέρα των ερωτευμένων-. Ήταν η πρώτη κατάληψη του πολυτεχνείου… όταν μαζεύονται 1500 φοιτητές κλείνουν τις πόρτες και φωνάζουν αντιχουντικό μηνύματα, είναι κατάληψη. Οι εφημερίδες γράφουν την άλλη μέρα “Κατάληψη του ασύλου, παραιτήθηκε η σύγκλητος και η πρυτανεία”!

Σήμερα η πρυτανεία του πολυτεχνείου και άλλα φρούτα  τι κάνουν;  Ο Λοΐζος που ήταν πρύτανης τότε, έπαθε καρδιακό επεισόδιο από τα γεγονότα. Και σήμερα ο σημερινός πρύτανης απαγορεύει τις εκδηλώσεις για την επέτειο του Πολυτεχνείου στον χώρο» είπε και καταχειροκροτήθηκε.

Ένα από τα αποσπάσματα που διαβάζει η  Χριστίνα Κεφαλογιάννη αφορά τα βασανιστήρια στο ΕΑΤ. «Κάποια στιγμή με πάνε για ανάκριση στο γραφείο του Κουλουμβάκη που με είχε συλλάβει. Το βλέπω γεμάτο με κάτι μεγάλους φακέλους δεξιά και αριστερά που απέξω έγραφαν «Κρέατα Αργεντινή», «Μοσχαράκια Ροδεσίας», «Αρνάκια Ζηλανδίας». Πετάχτηκαν τα μάτια μου έξω, σάστισα! Άρχισα να παθαίνω παραισθήσεις. Μερέλιασα! «Τους μπαγάσηδες, έφαγαν τα παιδιά του Πολυτεχνείου και έβαλαν παραπειστικούς φακέλους με κωδικοποιημένες συνθηματικές ονομασίες όπως «αρνάκια άσπρα και παχιά» σκέφτηκα. Ξέραμε για νεκρούς αλλά δεν ξέραμε τον αριθμό τους. Λεγόταν ότι τους φύλαγαν για μέρες στα ψυγεία και τους έδιναν αργότερα σταδιακά στις οικογένειες τους για να μην ταυτιστούν με την εξέγερση. Την έβαψα σκέφτηκα. Θα γίνω κι εγώ «μοσχαράκι» ή «αρνάκι» σε κάποιο φάκελο» γράφει ο Μπαλαούρας που σε ένα άλλο σημείο του κεφαλαίου γράφει «Στην ΕΣΑ δεν περπατάμε, τρέχουμε. Άρχισα να «τρέχω» σερνάμενος».

Ο Δημήτρης Βεριώνης τόνισε πως η αφήγηση του είναι ειλικρινής όχι ωραιοποιημένη. Πως ο Μπαλαούρας «μας συστήνει τον Μάκη πριν μας συστήσει τον Μπαλαούρα» Από την επαρχιακή ζωή, τους χαφιέδες πανταχού παρόντες στα Λεχαινά που μεγαλώνει». Δεν είναι τυπική αυτοβιογραφία σημειώνει «…είναι η παλλόμενη καρδιά ενός ανθρώπου που δεν μασάει τα λόγια του».

Ο ιστορικός Δημήτρης Γαρρής, απάντησε στο ερώτημα: τι νέο προσφέρει άλλη μια αυτοβιογραφική αφήγηση γύρω από τον αντιδικτατορικό αγώνα. Μία από τις συνεισφορές που ανέφερε ήταν το γεγονός πως αναδεικνύει σε κάθε σελίδα πως «το Πολυτεχνείο δεν έπεσε από τον ουρανό». Υπογράμμισε επίσης τις απαντήσεις του Μπαλαούρα στα συκοφαντικά μυθεύματα που κατά καιρούς έχουν εξαπολύσει εκπρόσωποι της εγχώριας Δεξιάς και Ακροδεξιάς απέναντι στο Πολυτεχνείο και τη γενιά του.

Οι μεγάλες φιλίες, οι συντροφικοί δεσμοί αποτελούν την ραχοκοκαλιά του βιβλίου του Μπαλαούρα. Αυτό επιβεβαιώνεται από μια φράση που είπε ο Δημήτρης Παπαχρήστος στην παρουσίαση: «Πως να μιλήσω για τον Μάκη; Είναι σαν να μιλάω για τον άλλο μου εαυτό».

Ο Δημήτρης Παπαχρήστος, περιέγραψε πως ένιωσε να ταυτίζεται ακόμα και με τα παιδικά χρόνια του Μπαλαούρα ενώ δεν είχαν γνωριστεί ακόμα διαβάζοντας το βιβλίο. Το κλίμα της εποχής του κοινού τους αγώνα κατά της δικτατορίας περιγράφει απαριθμώντας τους τρόπους που αναγνωρίζονταν μεταξύ τους οι φοιτητές σε ένα περιβάλλον απόλυτης καχυποψίας με δεκάδες ρουφιάνους γύρω τους.

«Κοιτάζαμε τι φορούσε ο άλλος, από τα μαλλιά από τα γένια, από το πως θα μιλήσει….τι κρατάει στα χέρια του, τι διαβάζει….Η αναγνώριση γινόταν σαν να κάναμε καμάκι, γιατί είχαμε ρουφιάνους γύρω μας».

Πρόσθεσε πως η αξία του βιβλίου εστιάζεται και στο γεγονός πως αναδεικνύει δύναμη, μνήμη αφύπνιση «….καθώς η απογοήτευση πάει να γίνει κυρίαρχη στον δημόσιο χώρο, όπου ο άγριος καταναλωτικός πολιτισμός, τα ισοπεδώνει και τα εξισώνει όλα οδηγώντας μας στην πολιτική της βαρβαρότητας όπου η σύγχρονη Αριστερά αυτομαστιγώνεται και αυτοκερματίζεται. Ο Μάκης κουβαλάει πολλά και διαχειρίζεται σοφά αυτά που έζησε και βοηθάει να αναστηθεί το κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι με αυτοκριτική και αναστοχασμό». Στον πρόλογο του στο βιβλίο ο Δ. Παπαχρήστος γραφει «Ο Μάκης ήταν αυτό που είναι, δεν χρειάζεται να γίνει».

Την εκδήλωση συντόνισε η Γιάννα Παπαδάκου. Διάβασε αποσπάσματα η Χριστίνα Κεφαλογιάννη και ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα από τη Νατάσα Παπαδοπούλου-Τζαβέλλα με τη συνοδεία του Μουσικού Συνόλου Ρωμιοσύνη. Στον δικό του πρόλογο ο Παύλος Κλαυδιανός, σημειώνει πως στο βιβλίο γίνεται ορατό πως «..δεν υπήρξε ασυνέχεια, κενό ανάμεσα στην παράνομη αντίσταση και το νόμιμο μαζικό κίνημα, που συναντάμε συχνά στις διηγήσεις αυτών ιδίως που αναφέρονται στο Πολυτεχνείο».