Η παράσταση metaδραματικό παρουσιάζεται στο θέατρο στο H.UG art space για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων.

Με αφορμή την παράσταση μιλήσαμε με την δημιουργό Θέκλα Γαΐτη για το βραβευμένο metaδραματικό, για τις επιρροές της, για το σύγχρονο ελληνικό θέατρο και τα μελλοντικά της σχέδια.

Τι σας ενέπνευσε να δημιουργήσετε το metaδραματικό και πώς προέκυψε η ιδέα του «σκηνικού ζάπινγκ»;

Η έμπνευση για τη δημιουργία του metaδραματικού ξεκίνησε από τη φωτογραφική σειρά “Looking for the Sea”, ένα έργο που αναπτύσσουμε από το 2018 μαζί με τον φωτογράφο Δημήτρη Νικολάου. Η σειρά καταγράφει το οδοιπορικό μιας αστικής κολυμβήτριας που αναζητά τη θάλασσα σε απρόσμενα μέρη. Στη συνέχεια, το 2022 έλαβα μέρος σε ένα φεστιβάλ περφόρμανς στην Αθήνα, για το οποίο έπρεπε να δημιουργήσω ένα σύντομο σόλο διάρκειας 12 λεπτών. Θεώρησα πως ήταν το κατάλληλο πλαίσιο για να πειραματιστώ με μια θεατρική εκδοχή αυτού του φωτογραφικού χαρακτήρα.

Καθώς προσπαθούσα να αξιοποιήσω στο έπακρο τον περιορισμένο σκηνικό χρόνο που είχα, δεν ήθελα να περιοριστώ ή να αποκλείσω ιδέες, αλλά να ενσωματώσω όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία. Έτσι, γεννήθηκε η ιδέα του «σκηνικού ζάπινγκ»: δημιούργησα πολλές σύντομες σκηνές, καθεμία με διαφορετική αισθητική και ύφος, αξιοποιώντας ετερόκλητα υλικά και παράδοξους συνδυασμούς. Το αποτέλεσμα ήταν μια παράσταση που κινείται ανάμεσα σε είδη, μορφές και διαθέσεις, παραπέμποντας σε μια διαρκή εναλλαγή, όπως το ζάπινγκ στην τηλεόραση.

Ο τίτλος «ένα εγκάρδιο αφιέρωμα στο Ανολοκλήρωτο» είναι πολύ ιδιαίτερος. Ποιο μήνυμα θέλετε να περάσετε μέσα από αυτή την επιλογή; Tι επιδιώκετε να προκαλέσετε στο κοινό που θα παρακολουθήσει την παράσταση;

Το metaδραματικό προτείνει μία διαφορετική, μωσαϊκή θεατρική εμπειρία, τόσο για μένα όσο και για το κοινό, η οποία βασίζεται στην έννοια του αποσπασματικού. Διαμορφώνεται μέσα από 35 σύντομες, αυτόνομες, φαινομενικά ασύνδετες ως προς το περιεχόμενο σκηνές, διάρκειας ενός έως πέντε λεπτών, οι οποίες εναλλάσσονται διαρκώς χωρίς να ολοκληρώνονται, καθώς ο χρόνος δεν θα είναι ποτέ αρκετός για την ολοκλήρωση των σκηνικών δράσεων. Θεωρώ πως αυτή η δραματουργική ιδέα αποτυπώνει την ένταση που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος λόγω της υπερφόρτωσης των ερεθισμάτων που δέχεται καθημερινά, της γρήγορης ροής της ζωής και της συνεχούς πίεσης του χρόνου – παράμετροι που επηρεάζουν την ικανότητα συγκέντρωσης και προκαλούν ή επιτείνουν μία συνεχή διάσπαση της προσοχής.

Το ονομάζω “εγκάρδιο αφιέρωμα” γιατί δεν θέλω να κρίνω ή να καταδικάσω αυτή την πτυχή του σύγχρονου βίου – αντιθέτως, επιδιώκω να βρω τον τρόπο να την αποδεχτώ και να ζήσω μέσα σε αυτήν και όχι κόντρα σε αυτήν. Μέσα από αυτό το εναλλασσόμενο σκηνικό τοπίο, προσκαλώ το κοινό να διαμορφώσει τη δική του ερμηνεία, να αναγνωρίσει θραύσματα της πραγματικότητάς του και να αναζητήσει το δικό του νόημα μέσα στο χάος και την πολυπλοκότητα της σύγχρονης πραγματικότητας.

Η κεντρική φιγούρα της αστικής κολυμβήτριας είναι μια πολύ δυνατή εικόνα. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς αυτός ο χαρακτήρας;

Για μένα η κολυμβήτρια είναι μια περιπλανώμενη ύπαρξη που αναζητά έναν προορισμό που διαρκώς της ξεφεύγει. Αναζητά τη θάλασσα μέσα στην πόλη, σε ένα περιβάλλον που της είναι ξένο, σε ένα τοπίο που αρνείται να την υποδεχτεί. Κινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό, μετατρέποντας το ξένο σε οικείο. Αναγκάζεται να εισβάλει σε διάφορες ετεροτοπίες, συχνά με βίαιο τρόπο, ή να δημιουργεί τις δικές της: νεκροταφεία, εκκλησίες, κήποι, ερείπια, βουνά και αστικά τοπία αποτελούν τους ενδιάμεσους σταθμούς της διαδρομής της. Αυτή η συνεχής μετακίνηση αναδεικνύει την αέναη αναζήτηση ταυτότητας σε έναν κόσμο που είναι συχνά παράλογος και αποπροσανατολιστικός.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στο να συνδυάσετε τόσα εκφραστικά μέσα χορό, ποίηση, αυτοσχεδιασμό, διάλεξη;

Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να εντοπίσω πού και πώς θα πρέπει να τα τοποθετήσω μέσα στην παράσταση: να διασφαλίσω, δηλαδή, ότι θα μεταφέρουν σωστά την πληροφορία που εμπεριέχουν, θα συμβάλουν στη διατήρηση ενός σφιχτού ρυθμού και, ταυτόχρονα, θα δημιουργήσουν ένα έντονο, δυναμικό και συνεχώς εναλλασσόμενο συναισθηματικό ταξίδι, τόσο για μένα όσο και για το κοινό – κάτι σαν ένα διανοητικό και συναισθηματικό roller coaster.

Πώς έχει εξελιχθεί η παράσταση από την πρώτη της παρουσίαση το 2022 μέχρι σήμερα;

Το metaδραματικό ξεκίνησε το 2022 ως ένα σύντομο πείραμα 12 λεπτών και έχει μεταμορφωθεί σε μια σύνθετη διαδρομή 53 λεπτών — σε μια ολοκληρωμένη παράσταση που πλέον στέκεται αυτόνομα και έχει γνωρίσει θερμή αποδοχή από το κοινό, με αποκορύφωμα το βραβείο OffFest των Βρετανικών Off West End Awards που απέσπασε τον Μάρτιο του 2025 στο Λονδίνο.

Πρόκειται για ένα έργο εν εξελίξει· κάτι που διαστέλλεται και συστέλλεται, όπως η δική μου εμπειρία μέσα στον κόσμο. Η βασική ιδέα παραμένει σταθερή, αλλά κάθε νέο ανέβασμα ενσωματώνει νέα στοιχεία, προσωπικές μετατοπίσεις και συχνά αναφορές στην επικαιρότητα, καθιστώντας την παράσταση κάθε φορά ελαφρώς διαφορετική.

Με τόσο πλούσιο υπόβαθρο στη σκηνική τέχνη, πώς βλέπετε να εξελίσσεται το σύγχρονο ελληνικό θέατρο σήμερα;

Κατά τη γνώμη μου, το σύγχρονο ελληνικό θέατρο κινείται μέσα σε έναν αξιοσημείωτο πλούτο δημιουργικότητας, με νέες φωνές, πειραματισμούς και καλλιτέχν(ιδ)ες που δεν διστάζουν να θίξουν πολιτικά και υπαρξιακά ζητήματα με τόλμη. Υπάρχει πάθος και ανάγκη να ειπωθούν πράγματα, αλλά νομίζω πως το κόστος είναι μεγάλο, καθώς όλη αυτή η αξιέπαινη καλλιτεχνική δραστηριότητα στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην προσωπική θυσία και την οικονομική επιβάρυνση των ίδιων των καλλιτεχν(ιδ)ών. Κι όμως, αυτή η επιμονή —ακόμα και μέσα σε δύσκολες συνθήκες— δείχνει πόσο βαθιά δεμένη είναι η τέχνη με την κοινωνία και τις αγωνίες της.

Ποιες καλλιτεχνικές ή φιλοσοφικές επιρροές θεωρείτε ότι σας έχουν διαμορφώσει πιο έντονα;

Οι επιρροές μου λειτουργούν περισσότερο σαν υπόγεια ρεύματα παρά ως ξεκάθαρες αναφορές. Συχνά δεν τις αναγνωρίζω αμέσως, αλλά εμφανίζονται μέσα στη διαδικασία της δημιουργίας.

Με έχουν επηρεάσει έντονα δημιουργοί όπως οι DV8, ο Romeo Castellucci και ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, κυρίως για τον τρόπο που χρησιμοποιούν το σώμα και τη δύναμη της εικόνας. Από τον Haruki Murakami αντλώ το στοιχείο του μαγικού ρεαλισμού και την ικανότητα να μετατρέπει απλές εικόνες σε γέφυρες προς το ασυνείδητο. Οι ταινίες του David Lynch με εμπνέουν με τον τρόπο που συνδυάζει το καθημερινό με το αλλόκοτο και το χιούμορ με τον εφιάλτη, χωρίς σαφή όρια ανάμεσα στα είδη.

Τέλος, η ψυχοθεραπεία έχει επηρεάσει βαθιά τον τρόπο που βλέπω τον εαυτό μου και τον κόσμο. Με βοηθά να παρατηρώ τις αφανείς πλευρές του ανθρώπου — φόβους, επιθυμίες, αντιφάσεις — που γίνονται βασικό υλικό στη σκηνική μου δουλειά.

Τι σχέδια έχετε για το μέλλον;

Σχετικά με το metaδραματικό, οργανώνω την περιοδεία του στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ήδη έχω κλείσει να το παρουσιάσω στο Μιλάνο και την Κατάνια τον Οκτώβριο. Σκέφτομαι, επίσης, να σταματήσω να εργάζομαι μόνη και να πειραματιστώ με την ιδέα να το σκηνοθετήσει κάποιος/α άλλος/η. Τέλος, με γοητεύει πολύ η ιδέα να μετατραπεί το metaδραματικό σε ντουέτο ή ακόμη και σε παράσταση συνόλου!