Μια συζήτηση μεταξύ της χορογράφου-χορεύτριας Μαρκέλλας Μανωλιάδη και της ψυχιάτρου-performer Ευτυχίας Γιομελά για την performance που βασίζεται στο έργο του Γιώργου Χειμωνά ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ.

Η παράσταση «ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ» παρουσιάζεται από τις 15 Μαΐου για 7 παραστάσεις στο θέατρο ΦΙΑΤ.

Το tvxs εξασφάλισε διπλές προσκλήσεις για την παράσταση το Σάββατο 16 Μαΐου. Στείλτε email στο [email protected], γράφοντας στο «Θέμα» το ονοματεπώνυμο σας, τον τίτλο της παράστασης και στοιχεία επικοινωνίας. Τα στοιχεία τηρούνται για τις ανάγκες της κλήρωσης και διαγράφονται οριστικά μετά από αυτή.

Ακολουθεί η συζήτηση:

Μαρκέλλα Μανωλιάδη: Τι σε ώθησε να διαλέξεις το έργο του Χειμωνά ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ για τη συγκεκριμένη performance;

Ευτυχία Γιομελά: Ο Γ. Χειμωνάς ήταν δάσκαλός μου στην Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική του Αιγινήτειου Νοσοκομείου όταν έκανα την ειδικότητα της Ψυχιατρικής. Ήταν ένας άνθρωπος που θαύμαζα και εκτιμούσα πολύ. Το συγκεκριμένο έργο μιλάει για όλα τα παιδιά – ενήλικες που αγωνίζονται να επιβιώσουν ψυχικά και εν τέλει δεν καταφέρνουν να επενδύσουν στον εαυτό τους, στους άλλους ανθρώπους και κατά συνέπεια στην ίδια τη ζωή, χάνοντας τη μάχη με το χρόνο και τον έρωτα. Και τούτο διότι οι πρώτες συναντήσεις-αγκαλιές με το σώμα της μητέρας ιχνογραφούν πάνω τους τη στέρηση και τη ματαίωση, καθόσον η μητέρα δεν τα αντιλαμβάνεται ως ξεχωριστά άτομα από τη δική της υπόσταση, λαθροβιώντας μάλιστα εις βάρος τους.

Αφορμή για την παράσταση αποτέλεσε η σκέψη πως κάτω από το βάρος τραυμάτων ατομικών ή συλλογικών οι μανάδες τρέφουν εκτός από τη ζωή και με το θάνατο τα παιδιά τους. «Ήταν από τα παιδιά που ποτέ δεν μίλησαν και χάθηκαν φτεροκοπώντας μέσα στη σιωπή», όπως αναφέρεται στο κείμενο. Είναι πολύ οδυνηρή η διαπίστωση ότι συχνά εμείς είμαστε αυτά τα παιδιά ή συχνά επίσης είμαστε οι μανάδες τους ή και τα δύο.

Μαρκέλλα Μανωλιάδη: Πώς σκέφτηκες να αποδώσεις την αφήγηση του κειμένου;

Ευτυχία Γιομελά: Ο Χειμωνάς πιστεύει πως ο λόγος είναι οργανικός, παράγεται δηλαδή από τα σπλάχνα, το σώμα, που είναι και ο τόπος των πρώτων αισθητηριακών βιωμάτων του σώματος του παιδιού στη συνάντησή του με το σώμα της μητέρας. Τα καλά βιώματα μετασχηματίζονται σε λέξεις, τα κακά παραμένουν μαύρες τρύπες, γιατί το παιδί είναι πολύ μικρό για να τα καταλάβει και να τα ονοματίσει. Η παρουσία τους όμως προδίδεται από τον τρόπο που διαβάζεται το κείμενο. Το κακό βίωμα-τραύμα γίνεται ρυθμός και ανάσα, «ακούγεται» στη σκληρότητα των συμφώνων ή στην επαναληπτικότητα που θυμίζει τελετουργικό ή παραλήρημα. Ο Χειμωνάς χρησιμοποιεί τη λέξη ως κρούση. Γι’ αυτό και ο ίδιος μιλά για «παρόντα» και «απόντα» λόγο. Κατά συνέπεια, όταν οι λέξεις αυτές αναπνέονται σωστά αναδύεται, προκύπτει όλο το εύρος των συναισθημάτων και αποδίδεται τελικά το νόημα του κειμένου.

Μαρκέλλα Μανωλιάδη: Πώς ήταν η εμπειρία σου να συμμετέχεις σε παράσταση με performers χορευτές;

Ευτυχία Γιομελά: Στο ΔΙΑΔΡΟΜΟ, που είναι ένας χώρος μετάβασης και αγωνίας, οι χορευτές είναι ομιλούντα σώματα, οδύνες που παίρνουν σχήμα, μια γλώσσα οργανική και κινητική, Η εμπιστοσύνη και η απόλυτη παράδοση του ενός χορευτή στα “χέρια” του άλλου είναι κάτι που με γοητεύει και εντυπωσιάζει πολύ. Νοιώθω πολύ τυχερή που σε κάποια σημεία μπορώ να συμμετέχω σε κάποιες από τις “περιδινήσεις” τους. Η εσωτερική ρυθμολογία του κειμένου, το οποίο αφηγούμαι, πρέπει να συντονιστεί με τον παλμό τους. Η πρόθεσή μου είναι μέσα από αυτή τη σύμπραξη να μετατρέπεται το κείμενο σε μια πολυφωνική, σωματική λειτουργία.

Ευτυχία Γιομελά: Πώς προέκυψε να χορογραφήσεις το ΔΙΑΔΡΟΜΟ του Γ. Χειμωνά;

Μαρκέλλα Μανωλιάδη: Διαβάζοντας το έργο ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ του Γ. Χειμωνά μου δημιουργήθηκε η έντονη επιθυμία να δώσω σάρκα και οστά σε ένα κείμενο, το οποίο δεν έχει γραμμικότητα στην αφήγηση, δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, οδηγεί όμως σε ρυθμούς και ατμόσφαιρες που σχετίζονται με τις πρώτες αισθήσεις του σώματος στη συνάντηση με την πρώτη μητρική αγκαλιά. Κατ’ αυτή την έννοια λοιπόν, δημιούργησα το δικό μου διάδρομο, μεταβαίνοντας εκεί που το σώμα ζει, θυμάται, αφηγείται το ίδιο και συνειδητοποιεί, λειτουργίες που συνάδουν με χαρακτηριστικά στοιχεία του σύγχρονου χορού.

Ευτυχία Γιομελά: Ποια είναι τα στοιχεία που θεώρησες πιο σημαντικά να εντάξεις σε αυτό το έργο;

Μαρκέλλα Μανωλιάδη: Κατ’ αρχάς, τη σχέση λόγου και κίνησης. Εφόσον οι λέξεις και κατ’ επέκταση η γλώσσα προέρχονται από τα σπλάχνα, από το σώμα, το σώμα ως γλώσσα εμπεριέχει ήδη την κίνηση. Το σώμα το ίδιο είναι η γλώσσα του κειμένου.

Κατά δεύτερον, ο χώρος διαμορφώνεται διαφορετικά απ’ ότι σε μια κλασσική σκηνική διάταξη, λόγω του ότι η λέξη ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ δηλώνει μια μεταβατικότητα. Γι’ αυτό το λόγο και διαμορφώνεται έτσι που να δίδεται η αίσθηση μιας κινηματογραφικής εικόνας που μοιάζει να είναι ένας συνεχιζόμενος, αέναος διάδρομος. Παράλληλα, η αίσθηση του χρόνου διαστέλλεται και συμπυκνώνεται.

Ευτυχία Γιομελά: Ποια είναι η σχέση της μουσικής του Γιάννη Αγγελάκη με το λόγο και την κίνηση στο συγκεκριμένο έργο;

Μαρκέλλα Μανωλιάδη: Η μουσική του Γ. Αγγελάκη «στοχεύει» στα σπλάχνα, «διεγείρει» το σώμα έτσι που το ίδιο να μιλά μέσα από τις εντάσεις του, με αποτέλεσμα αυτή η «κρούση» της σωματικότητας να εναρμονίζεται πλήρως με την κίνηση των χορευτών και τη σωματικότητα της αφήγησης.