Για πάνω από τέσσερις δεκαετίες, το θέατρο έχει αποτελέσει αφορμή για να εκφράσει κι άλλες πτυχές της δημιουργίας του ο σημαντικός συνθέτης Χρήστος Λεοντής.

Έχει γράψει μουσική για πάνω από 100 θεατρικά έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, καθώς και για περίπου 30 παραστάσεις αρχαίου δράματος όμως ο Αριστοφάνης έχει ξεχωριστή  θέση στην εργογραφία του συνθέτη.

Έχει πίσω του συνεργασίες με ιερά τέρατα του θεάτρου και περιοδείες με διθυραμβικές κριτικές σε όλο τον κόσμο.

«Όλη αυτή τη μνήμη θέλω να επαναφέρω στο Ηρώδειο με τους νέους συνεργάτες» λέει στο tvxs με αφορμή την παράσταση «Χρήστος Λεοντής – Αριστοφάνεια» που θα απολαύσουμε την 1η Σεπτέμβρη στο Ηρώδειο, με τον Σταμάτη Κραουνάκη στον ρόλο του Αριστοφάνη, τον Τάση Χριστογιαννόπουλο, την  Ιωάννα Φόρτη,  την Αγγελική Τουμπανάκη, τον Πέτρο Δαμουλή και η Klavdia.

Πώς μιλάει σήμερα ο Αριστοφάνης στον κόσμο;

Είναι ένας ποιητής διαχρονικός, ακόμα κι αυτοί που δεν έχουν μεγάλη επαφή με το έργο του -έχουν δει ένα δυο έργα- ξέρουν πως εστίαζε σε ζητήματα που και σήμερα μας απασχολούν.  Πόλεμος, Δημοκρατία,  τα τεκταινόμενα στον πολιτικό βίο. Κλέφτες υπήρχαν τότε, κλέφτες και σήμερα. Υπάρχει επίσης μια σειρά αξιών τις οποίες στηρίζει μέσα από το  έργο του.

Η παραγωγή αυτής της συναυλίας – παράστασης είναι πολύ μεγάλη, δεν ξέρω αν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο. Πως προέκυψε η ιδέα;

Έχω γράψει σε εννέα κωμωδίες του Αριστοφάνη μουσική, σε παραστάσεις που ανέβηκαν στην Επίδαυρο. Μάλιστα αν δεν έγραφα τρεις φορές τον Πλούτο και τρεις φορές τους Σφήκες, θα είχα ξεπεράσει και τα 11 έργα του Αριστοφάνη.

Είχαν τεράστια απήχηση τότε σαν τραγούδια και σαν μουσική -όσα έκανα με τον Κουν αλλά και με το Εθνικό Θέατρο- και στην Ελλάδα και στις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που υπήρξαν διθυραμβικές κριτικές και χάρη στη μουσική.

Αποφάσισα λοιπόν αυτό το υλικό να το οργανώσω σε ένα μουσικό θέατρο προς τιμήν του Αριστοφάνη. Επειδή αν ζούσε ο Αριστοφάνης στην εποχή μας θα τον καλούσα οπωσδήποτε, έβαλα να τον αναπαριστά ο Στ. Κραουνάκης. Όντως δεν έχει ξαναγίνει τέτοια παράσταση, ούτε θα γίνει ξανά γιατί κανείς από τους συναδέλφους μου δεν έχει τόσο υλικό γύρω από τον Αριστοφάνη.

Θα είναι μοναδική παράσταση και από άποψη ερμηνευτών.  χορευτών… θα είναι 100 άτομα οι συντελεστές επί σκηνής.

Έχετε βασιστεί σε κάποιο κείμενο;

Η κ. Ευανθία Στιβανάκη, καθηγήτρια στην Πάτρα και ο Σταμάτη Κραουνάκης, δημιούργησαν κείμενα που αφορούν μεν την εποχή  αλλά με σχόλια  σημερινά για να φαίνεται ο παραλληλισμός των δύο εποχών μέσα από την σάτιρα και την αιχμηρή πένα.

Τι σας καθοδηγούσε όταν γράφατε μουσική για τις παραστάσεις; Πως προσεγγίζατε το κείμενο κάθε φορά; 

Έχω αποκρυσταλλώσει μια άποψη. Στην εποχή των κωμωδιών και των τραγωδιών,  δημιουργήθηκαν θέατρα των 20 – 30 χιλιάδων θέσεων. Αυτό σημαίνει ότι πήγαινε ο κόσμος, ήταν αναγκαία. Και μάλιστα σε δύσκολες συνθήκες, ξεκινούσε σήμερα και μετά από τρεις  μέρες έφταναν με στάσεις και κολατσιό με ντομάτες κάτω από τα πεύκα. Αυτά που διαδραματίζονταν μες το θέατρο τα καταλάβαινε όλος ο κόσμος.

Αν διαβάσεις τα κείμενα με προσοχή σε κάθε σειρά ανακαλύπτεις έναν νέο κόσμο που είναι παλιός,σημερινός και μελλούμενος.

«Πάνω από όλα η ανάγκη» λέει ο Ευριπίδης στην Άλκηστη. Για σκεφτείτε το αυτό. Από ανάγκη ερωτευόμαστε, από ανάγκη τρώμε και δημιουργούμε. Απλές κουβέντες και κατανοητές. Αυτό το θέατρο στηρίχθηκε σε λαϊκούς μύθους, γι’αυτό είναι λαϊκό θέατρο γιατί στηρίχθηκε σε λαϊκούς μύθους όπως ο Όμηρος, ο οποίος επίσης σε μύθους βασίστηκε.

Εκεί συμπίπτει και η δική μου ιδεολογία. Έχω στο νου μου πάντα ότι προσπαθώ μέσα από το κείμενο το θεατρικό να επικοινωνήσω με τον κόσμο. Δεν με ενδιαφέρει να λύσω το οποιοδήποτε μουσικό πρόβλημα. Τραγούδια γράφανε σε εκείνη την εποχή. Δεν σπουδάζανε μουσική. Μια λύρα κι έναν αυλό είχαν. Απλά πράγματα και άμεσα.

Παράδειγμα,  έκανα με τον Κουν τους «Αχαρνείς» με κάλεσε όταν με κάλεσε το ’76. Ήταν η πρώτη μου κωμωδία. Σκέφτηκα λοιπόν :οι Αχαρνιώτες τι ήταν; Καρβουνιάρηδες, βρομούσαν σκόρδο και κρεμμύδι. Δεν έγραψα λοιπόν με φλάουτο αλλά με νταούλι. Μου ήταν αδιανόητο να πιάσω άρπα και φλάουτο. Ζήτησα ήχους λαϊκούς.

Πώς βλέπετε την σύνθεση και την τραγουδοποιία σήμερα; Η εποχή γεννά τα μεγάλα τραγούδια ή οι εμπνευσμένοι δημιουργοί; 

Κάθε τι στον καιρό του. Είναι δύο οι πόλοι: δημιουργός και αποδέκτης. Πρέπει να συμπέσουν η δημιουργία του ενός με τις προσδοκίες του άλλου. Κάθε εποχή καθρεφτίζει τις κοινωνικοοικονομικές,  πολιτικές και άλλες συνθήκες που ζει η κοινωνία.

Το αποτέλεσμα δείχνει εκ των υστέρων την αποτελεσματικότητα της δημιουργίας,  αν «έφτασε» ή όχι στον κόσμο. Φαίνεται ότι τα τραγούδια που κάναμε στην εποχή μου ακόμα και σήμερα τα στηρίζει ο κόσμος. Άρα εξέφρασαν τις τότε αξίες και κάποιες πιο διαχρονικές.

Τι θυμάστε από τη συνεργασία  με  τους μεγάλους σκηνοθέτες;

Ήταν τέτοια η προσφορά τους που θυμάμαι πως όλα ήταν για μένα μια όαση, από τις πιο ευτυχισμένες μέρες μου. Αισθάνομαι τυχερός που εργάστηκα στο θέατρο και το ανταπέδωσα γιατί έγραψα πολλά έργα. Στο αρχαίο δράμα έκανα 30  κομμάτια και καμιά 100 από ελεύθερο θέατρο, ξένο και ελληνικό.

Ήταν  μεγάλη ευτυχία να είσαι ομοτράπεζος και να κουβεντιάζεις με τον Κουν, τον Καμπανέλλη τη Συνοδινού, τον Φωτόπουλο κείμενα που σου ανοίγουν διάπλατο ορίζοντα.

Στον Αριστοφάνη είχα την τύχη να έχω τις πιο σπουδαίες επιτυχίες με το Θέατρο Τέχνης. Η μεγάλη του επιτυχία ήταν οι «Όρνιθες»  με τον  Χατζιδάκι και μετά οι «Αχαρνείς», η «Ειρήνη» και ο «Πλούτος»  με τον  Κουγιουμτζή.

Όλη αυτή τη μνήμη θέλω να επαναφέρω στο Ηρώδειο με τους νέους συνεργάτες.

Είναι ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος ο πιο γνωστός βαρυτονος όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Είναι η Ιωάννα Φόρτη η γνωστή κλασική τραγουδίστρια. Η Αγγελική Τουμπανάκη και η Κλαυδία που διακρίθηκε στη Eurovision. Επίσης είναι ο χορός από σπουδαστές του Θεάτρου Τέχνης, μαθητικές χορωδίες. Και φυσικά ο Στ. Κραουνάκης που έχει τον βασικό λόγο που θα εισάγει τον θεατή και στην ιστορία και στα κομμάτια.