Το δίδυμο Charlotte Devillers και Arnaud Dufeys κατάφεραν με ελάχιστα μέσα, να κάνουν μια εξαιρετική ταινία που θίγει μια τεράστια πληγή της εποχής: την παντελή έλλειψη προστασίας των ανηλίκων που έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία και βιασμό, από μια δικαιοσύνη που όχι απλά δεν βοηθά, δημιουργεί νέες χαρακιές στον ψυχισμό τους.

Ο λόγος για την ταινία «Σας πιστεύουμε» (We believe you) που παρακολουθήσαμε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Τίτλος ειρωνικός όπως σημείωσε μετά την προβολή ο σκηνοθέτης Arnaud Dufeys, αφού η προστασία των παιδιών περνάει από χρονοβόρες κι επώδυνες διαδικασίες.

Ακόμα κι αν δεν είχα μιλήσει με δεκάδες γυναίκες -θύματα και οι ίδιες όπως τα παιδιά τους του νόμου Τσιάρα για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια- θα έβγαινα από την αίθουσα του κινηματογράφου συγκλονισμένη, γι’αυτό αξίζει κανείς να πει πως υπάρχει πλέον μια ταινία – απάντηση στους Τσιάρες του κόσμου, όλων των νομοθετών και δικαστών που κάνουν πως δεν βλέπουν το έγκλημα που συντελείται.

Η ταινία ξεκινά με την μάνα σε εξαιρετική ένταση να προσπαθεί να σηκώσει τον Ετιέν, τον 9χρονο γιο της με το ζόρι από το πεζοδρόμιο για να παραστούν στη δίκη. Ενώ εκκρεμεί η μήνυση εναντίον του πατέρα για κακοποίηση του γιου του κι ενώ τα παιδιά αρνούνται να τον δουν, το δικαστήριο τους επιβάλλει ακρόαση γιατί ο πατέρας διεκδικεί σχέση με τα παιδιά και δεν αφορά καθόλου τη δικαιοσύνη αν εκκρεμεί απόφαση σχετική με κακοποίηση του παιδιού.

Παρά τις παρακλήσεις μητέρας και δικηγόρου ώστε να γίνει σεβαστό το αίτημα των παιδιών να μην τον δουν, το δικαστήριο δεν το κάνει δεκτό.

Όλη η ταινία είναι αυτή η μέρα της δικαστικής ακρόασης. Τα γυρίσματα  σε μια κλειστή αίθουσα, μόνο με συνηγόρους για την κηδεμονία δυο παιδιών της 17χρονης Λιλά και του 11χρονου Ετιέν.Οι σκηνοθέτες επέλεξαν δικηγόρους στο επάγγελμα κι όχι ηθοποιούς, γεγονός που λειτούργησε εξαιρετικά, αφού οι θεατές αισθάνθηκαν πως παρακολουθούν όντως μια ακροαματική διαδικασία με κομμένη την ανάσα.

Η μητέρα, η Αλίς , προσπαθεί να συγκρατήσει την οργή της κατά του πατέρα (οργή που δίνει λαβή στην άλλη πλευρά να προσπαθήσει να την βγάλει ψυχικά ασταθή), ενώ βρίσκεται μια ανάσα πριν την κατάρρευση, η κάμερα σχεδόν δεν εγκαταλείπει το πρόσωπό της. Στο τέλος παραδέχεται πως ναι, χάνει και την ψυχραιμία της και την υπομονή της και ποια μάνα θα ήταν ψύχραιμη αν ήξερε πως ο πατέρας βίαζε το παιδί τους!

Η ταινία είναι γυμνή από τρικ, τεχνάσματα, δεν έχει ανάγκη τα εξωτερικά γυρίσματα είναι ωμή, ρεαλιστική, ένα άγριο σασπένς στόρι χωρίς κανένα «εύρημα», μόνο αμείλικτη ειλικρίνεια και μια συγκλονιστική ερμηνεία από τη Μιριέμ Ακεντιού, σταθερή συνεργάτιδα των αδελφών Νταρντέν, βραβευμένη πρόσφατα σε άλλο φεστιβάλ για την εξαιρετική της ερμηνεία όπως μας είπε στο τέλος ένας από τους σκηνοθέτες.

Στο επίκεντρο της ταινίας είναι διαρκώς η ευθύνη των θεσμών: «Ποιος θέλει να δει τον βιαστή του; Γιατί να θέλουν τα παιδιά μου;» λέει η μητέρα κάποια στιγμή στη δικαστή η οποία δεν μπορεί να εμποδίσει την παρουσία του πατέρα στον χώρο. Ο δε δικαστής που έχει αναλάβει την υπεράσπιση των παιδιών από τη μεριά του δημοσίου, επιλέγει την μέση οδό της συντηρητικής πατριαρχικής δομής: «Τα παιδιά χρειάζονται και τους δύο γονείς για να είναι ισορροπημένα».

Οι Charlotte Devillers, Arnaud Dufeys, περνούν κυριολεκτικά από κόσκινο τη νομοθετική και δικαστική εξουσία δείχνοντας με το δάχτυλο πόσο δύσκολο είναι να δικαιωθεί ένα κακοποιημένο παιδί στο δικαστήριο.

«Ένα 20% των παιδιών υπόκειται βιασμό, ένα 10% καταγγέλει, ένα 2% δικαιώνεται» λέει στο τέλος της ταινίας ο σκηνοθέτης Arnaud Dufeys. Στην ερώτηση του tvxs αν αυτά είναι αποτελέσματα των νόμων περί υποχρεωτικής συνεπιμέλειας, απαντά θετικά.

«Είναι οι νόμοι, είναι η δικαστική εξουσία, είναι μια νοοτροπία που λέει ότι δεν μπορούμε να διαλύσουμε το κύτταρο της οικογένειας παρά την κακοποίηση. Αυτό εκφράζει στην ταινία ο συνήγορος των παιδιών».