Η επιτυχημένη σειρά του Netflix «Χάος» (Fauda) επανέρχεται με την 5η σεζόν να είναι αφιερωμένη στην επίθεση της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου. Το τρέιλερ προειδοποιεί για τις σκληρές εικόνες που ήδη έχει παρακολουθήσει στους δέκτες του το κοινό του Ισραήλ.

Η σειρά εστιάζει στην τραγική δολοφονία των 1200, το πιο νωπό συλλογικό τραύμα της κοινωνίας του Ισραήλ. Μην περιμένετε να δείτε τη συνέχεια, το ότι δηλαδή η επίθεση αυτή έγινε αφορμή για την γενοκτονία του Παλαιστινιακού λαού όπως γνωρίζουμε.

Η συγκεκριμένη σειρά, παρά το γεγονός ότι στην πλειοψηφία του ελληνικού και διεθνούς Τύπου εμφανίζεται ως η σειρά που περιγράφει το δράμα Παλαιστινίων και Ισραηλινών, είναι σαφές πως προβάλει τα γεγονότα μέσα από το βλέμμα του Ισραήλ.

Εξάλλου, οι δημιουργοί της δεν θα μπορούσαν να το πουν πιο ξεκάθαρα όταν ρωτήθηκαν σχετικά σε συνέντευξη που έδωσαν. «Είμαστε σιωνιστές. Αν οι Παλαιστίνιοι θέλουν να κάνουν μια σειρά, ας κάνουν μια σειρά».

Το «Χάος» είναι μέρος της ισραηλινής «hasbara». Ο όρος αυτός που σημαίνει «εξήγηση» αποτελεί αντικείμενο έντονου διαλόγου στον διεθνή Τύπο, σε ακαδημαϊκά περιοδικά και σε αναλύσεις think tanks, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του πρόσφατου πολέμου στη Μέση Ανατολή. Περιγράφει μεταξύ άλλων πως πολιτισμός αντιμετωπίζεται και ως πεδίο διαμόρφωσης διεθνών εντυπώσεων και αφηγήσεων. Εκατομμύρια θεατές σε όλο τον κόσμο για παράδειγμα, αποκτούν άποψη για το τι συμβαίνει στην περιοχή σχεδόν αποκλειστικά μέσα από σειρές όπως το «Χάος».

Η «στρατηγική επικοινωνιακή υπεροχή» του Ισραήλ δεν είναι απλώς ένα σύστημα προπαγάνδας, αλλά ένα σύνθετο σύστημα δημόσιας διπλωματίας που συνδυάζει την πολιτική, την επικοινωνία και την τεχνολογία. Το πως καταφέρνει το Ισραήλ να επηρεάζει την κοινή γνώμη υπέρ του μέσα και από τον πολιτισμό και τι λένε αυτοί που μιλούν για «ασύμμετρη επιρροή στο παγκόσμιο αφήγημα» μπορείτε να διαβάσετε σε παλιότερο άρθρο του tvxs εδώ.

Επιστροφή στη σειρά λοιπόν. Οι ίδιοι οι δημιουργοί του «Χάους» δεν έκρυψαν ποτέ τις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Ο Λιόρ Ραζ, πρωταγωνιστής και συνδημιουργός της σειράς, υπηρέτησε στις ειδικές δυνάμεις του ισραηλινού στρατού, ενώ μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου συμμετείχε δημόσια σε αποστολές διάσωσης στο νότιο Ισραήλ και υπερασπίστηκε επανειλημμένα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας του. Ο Άβι Ισαχαρόφ, επί χρόνια δημοσιογράφος που κάλυπτε το Παλαιστινιακό, έχει επίσης εκφράσει δημόσια τη στήριξή του στον σιωνισμό και στο δικαίωμα ύπαρξης και άμυνας του ισραηλινού κράτους.

Σε όλες σχεδόν τις σεζόν, οι θεατές παρακολουθούν με εντυπωσιακά καταιγιστικό κινηματογραφικό ρυθμό τις επιχειρήσεις των ισραηλινών ειδικών δυνάμεων, τις εσωτερικές συγκρούσεις της Χαμάς, τις προσωπικές τραγωδίες των πρακτόρων και τη διαρκή απειλή της τρομοκρατίας. Αντίθετα, ελάχιστος χώρος αφιερώνεται στη δομική πραγματικότητα της ισραηλινής κατοχής: στους εποικισμούς, στα checkpoints, στις κατεδαφίσεις παλαιστινιακών κατοικιών, στις απαλλοτριώσεις γης, στο τείχος διαχωρισμού, στις στρατιωτικές επιχειρήσεις μέσα στους προσφυγικούς καταυλισμούς ή στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν χωρίς κυρίαρχο κράτος.

Η απουσία αυτή δεν είναι τυχαία φυσικά. Διαμορφώνει το ηθικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αντιλαμβάνεται ο θεατής τη σύγκρουση. Η βία εμφανίζεται κυρίως ως απάντηση στη βία και όχι ως στοιχείο μιας ιστορικής σχέσης κατοχής, την οποία το διεθνές δίκαιο, ο ΟΗΕ και σειρά διεθνών οργανισμών έχουν καταγράψει και καταδικάσει επί δεκαετίες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Παλαιστίνιοι εμφανίζονται συχνά στη σειρά ως άνθρωποι εγκλωβισμένοι ανάμεσα στον φανατισμό, στις οικογενειακές βεντέτες και στις ένοπλες οργανώσεις, ενώ η κατοχή λειτουργεί σχεδόν σαν μια αόριστη συνθήκη που υπάρχει, αλλά δεν εξηγείται ποτέ, δεν υπογραμμίζεται, συχνά δεν την αντιλαμβάνεται καν ο θεατής.

Αν έχει παρακολουθήσει κανείς τη σειρά έως τώρα δεν είναι δύσκολο να μαντέψει πως η πέμπτη σεζόν, η αφιερωμένη στην 7η Οκτωβρίου, έρχεται να ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή τη μονομέρεια. Είναι απολύτως θεμιτό να αφηγηθεί κανείς αυτή την τρομακτική και τραυματική εμπειρία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν το θέμα σταματά εκεί. Η Γάζα που ακολούθησε —με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς, μαζικούς εκτοπισμούς, καταστροφή νοσοκομείων, πανεπιστημίων και ολόκληρων συνοικιών— προφανώς δεν θα χωρέσει στη σειρά των «ίσων αποστάσεων» όπως την παρουσιάζουν στην καλύτερη περίπτωση τα ελληνικά mainstream MME. Γιατί υπάρχουν κι εκείνα, που χωρίς ντροπή, εξυμνούν τη σειρά και μέσω αυτής και το αφήγημα του κράτους του Ισραήλ.