Σήμερα στο Καλλιμάρμαρο, χιλιάδες άνθρωποι θα τραγουδήσουν τα τραγούδια του σε μια συναυλία στη μνήμη του. Κι όμως, όταν σκέφτομαι κι όταν τραγουδώ μέσα μου τα τραγούδια του Mάνου Λοϊζου αισθάνομαι ότι ακόμα και στο πλαίσιο ενός αφιερώματος, δεν θα ακουστούν σαν μουσειακά κομμάτια μιας άλλης εποχής. Είναι τόσο ζωντανά, τόσο άμεσα και σημερινά, με εκείνη την απίστευτη απλότητα παρά το αίμα τους και τον καλπασμό τους.

Ads

Γιατί είναι τόσο σημερινός ο Λοϊζος; Γιατί ήταν ένας σπουδαίος δημιουργός, ναι. Ίσως γιατί, το παίδευε πολύ όπως έχει αφηγηθεί η Μάρω Λοϊζου που τον είχε ζήσει να δουλεύει ώρες με τον Νεγρεπόντη για τα «Νέγρικα». Ίσως γιατί γεννούσε με φυσικότητα, όπως έλεγε ο ίδιος περιγράφοντας αυτή την κατάσταση με τη φράση «είμαι μια πορτοκαλιά που κάνει πορτοκάλια». Δεν υπήρχε, για τον Λοΐζο, κάτι αφύσικο, στο να γράφει τραγούδια, κάτι πομπώδες, κάτι ηρωικό. Ήταν τόσο φυσικό όσο είναι για μια πορτοκαλιά να κάνει πορτοκάλια. Και ταυτόχρονα τόσο θαυμάσιο και ζωογόνο.

Ads

Πίσω όμως από αυτή τη φυσικότητα υπήρχε όμως πολλή δουλειά.

Ads

Η Χάρις Αλεξίου στις αφηγήσεις της θυμάται έναν Μάνο απόλυτο, που σκεφτόταν πολύ και μπορούσε να παιδεύει ένα τραγούδι για ώρες. Έγραφε παραλλαγές, ζητούσε αλλαγές στους στίχους του Ρασούλη, ξαναγύριζε στη μελωδία. Στο στούντιο αναζητούσε τον ήχο που είχε ακούσει πρώτα μέσα του και στις παρέες διάλεγε τους ανθρώπους πολύ προσεκτικά.

Ads

Δεν υπήρχαν τότε συνθεσάιζερ και σάμπλερ. Έτσι έβαζε πινέζες στις χορδές του πιάνου για να αποκτήσει έναν ήχο που να θυμίζει λατέρνα. Ζητούσε από τον κιθαρίστα να παίξει με ένα σκουπάκι ή με ένα κομμάτι χαρτί αντί για πένα. Δοκίμαζε τρόπους για να χρωματίσει τη μουσική του διαφορετικά.

Γιατί ο Λοΐζος ήταν, πάνω απ’ όλα, μελωδός.

Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου μάλιστα τον θεωρούσε τον μεγαλύτερο μελωδό της γενιάς του. Θυμάται το «άρωμα της Αλεξάνδρειας» που κουβαλούσε και εκείνο το γλυκό σταυροδρόμι Δύσης και Ανατολής στο οποίο κινήθηκε η μουσική του.

«Ο Λοϊζος δεν κατασκεύαζε. Και αν το ήθελε, δεν θα μπορούσε» είχε πει γι’αυτόν ο Θεοδωράκης.

«Γεννούσε.Κι αυτό γιατί έτσι το ένιωθε…Τρυφερός και καλός γινόταν ακόμα πιο τρυφερός και πιο καλός μέσα στην προσπάθεια, τις δοκιμασίες στον αγώνα. Κι αυτή η ευγένεια της ψυχής, μπορεί να γίνει τραγούδι τρυφερό, καλό ευγενικό.

Δεν ήταν πλατάνι η βαλανιδιά. Ήταν μια πλαγιά πολύχρωμα λουλούδια που έλαμπαν καθώς τα χτυπούσε ο ήλιος. Και θα λάμπουν για πάντα και πιο πολύ όσο θα υπάρχει και θα λάμπει στον κόσμο αυτός ο μοναδικός ήλιος: Η καρδιά του ανθρώπου!»

Σήμερα στο Καλλιμάρμαρο, τα τραγούδια του θα ερμηνεύσουν οι: Δήμητρα Γαλάνη, Γιάννης Κότσιρας, Γιώργος Νταλάρας, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Μίλτος Πασχαλίδης, Μαρίνα Σάττι, Ελένη Τσαλιγοπούλου.