Οι ιοί hantavirus είναι γνωστοί εδώ και αιώνες, με καταγεγραμμένες εξάρσεις κυρίως στην Ασία και την Ευρώπη. Πρόκειται για ομάδα ιών που μεταφέρονται από τρωκτικά και μεταδίδονται στον άνθρωπο κυρίως μέσω της εισπνοής μικροσωματιδίων από περιττώματα που αιωρούνται στον αέρα. Τρεις άνθρωποι έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους σε κρουαζιερόπλοιο, έπειτα από ύποπτη έξαρση του ιού, ενώ αρκετοί ακόμη επιβάτες έχουν νοσήσει.

Η ασθένεια, που μεταδίδεται από τρωκτικά, βρίσκεται στο επίκεντρο των ερευνών ως πιθανή αιτία του περιστατικού.

Σύμφωνα με τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, οι λοιμώξεις από χανταϊό μπορεί να προκαλέσουν δύο σοβαρές ασθένειες: το πνευμονικό σύνδρομο, που προσβάλλει τους πνεύμονες και μπορεί να οδηγήσει σε βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια, και τον αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο, που επηρεάζει τα νεφρά και ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές.

Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένα τρωκτικά ή με τα ούρα, το σάλιο και τα περιττώματά τους, ιδιαίτερα όταν αυτά διασπείρονται στον αέρα. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε κλειστούς ή κακώς αεριζόμενους χώρους, όπως αποθήκες, καλύβες ή κατοικίες με παρουσία τρωκτικών. Αν και σπάνια, έχει καταγραφεί και μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Διαβάστε: ΠΟΥ / Ανακοίνωση για τον χανταϊό μετά τον θάνατο τριών επιβατών κρουαζιερόπλοιου

Τα ύποπτα συμπτώματα

Τα συμπτώματα στην αρχική φάση θυμίζουν συχνά γρίπη, με πυρετό, ρίγη, μυαλγίες και πονοκέφαλο, γεγονός που δυσκολεύει την έγκαιρη διάγνωση. Ωστόσο, η νόσος μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε σοβαρή μορφή. Στο πνευμονικό σύνδρομο, τα συμπτώματα εμφανίζονται μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση και μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνα αναπνευστικά προβλήματα, καθώς οι πνεύμονες γεμίζουν με υγρό. Στην περίπτωση του αιμορραγικού πυρετού, επηρεάζονται κυρίως τα νεφρά, με πιθανές επιπλοκές όπως χαμηλή αρτηριακή πίεση, εσωτερική αιμορραγία και οξεία νεφρική ανεπάρκεια.

Η επικινδυνότητα του ιού διαφέρει ανάλογα με το στέλεχος. Το πνευμονικό σύνδρομο εμφανίζει θνησιμότητα περίπου 35%, ενώ για τον αιμορραγικό πυρετό το ποσοστό κυμαίνεται από 1% έως 15%.

Πώς θεραπεύεται

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τις λοιμώξεις από χανταϊό. Η αντιμετώπιση βασίζεται σε υποστηρικτική αγωγή, όπως οξυγονοθεραπεία, μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αιμοκάθαρση. Η έγκαιρη ιατρική φροντίδα είναι καθοριστική για την επιβίωση.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η πρόληψη είναι το βασικότερο μέτρο προστασίας. Συνιστάται η αποφυγή επαφής με τρωκτικά και τα περιττώματά τους, καθώς και η χρήση προστατευτικών μέτρων, όπως γάντια και απολυμαντικά, κατά τον καθαρισμό χώρων. Παράλληλα, αποθαρρύνεται το σκούπισμα ή το ηλεκτρικό σκούπισμα τέτοιων επιφανειών, καθώς μπορεί να διασπείρει τον ιό στον αέρα.

Παρότι η πρόσφατη έξαρση καταγράφεται στο πλοίο MV Hondius, έχουν υπάρξει και άλλες περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια.

Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό του 2025 στις ΗΠΑ, όταν η Μπέτσι Αρακάουα, σύζυγος του Τζιν Χάκμαν, πέθανε από πνευμονικό σύνδρομο λόγω χανταϊού στο σπίτι τους στο Νέο Μεξικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, πριν από τον θάνατό της εμφάνιζε συμπτώματα που έμοιαζαν με γρίπη, ενώ αργότερα εντοπίστηκαν ίχνη δραστηριότητας τρωκτικών στον χώρο, που πιθανόν αποτέλεσαν την πηγή μόλυνσης.