Το πρώτο παγκοσμίως ΑΤΜ τέθηκε σαν σήμερα σε λειτουργία στην Barclays Bank στο Νότιο Λονδίνο, το 1967. Όμως η ιστορία του πηγαίνει ακόμη πιο πίσω και έχει να κάνει πολύ με την σχέση ανθρώπου και μηχανής!

Η πρώτη πατέντα ΑΤΜ που έχει καταγραφεί στο αρχείο των ΗΠΑ είναι στις 26 Φεβρουαρίου του 1963, από τον Λούθερ Τζώρτζ Σιμιάν. Ονομαζόταν Bankograph και λειτουργούσε μόνο ως μηχάνημα κατάθεσης χρημάτων με φάκελο. Δεν έδινε την δυνατότητα στους πελάτες να κάνουν αναλήψεις. Ο πρώτος Bankograph εγκαταστάθηκε πειραματικά στην City Bank της Νέας Υόρκης το 1961, όμως, πολύ σύντομα αφαιρέθηκε καθώς το κοινό δεν εμπιστευόταν τα χρήματά του σε ένα σιδερένιο κουτί… Προτιμούσαν την παραδοσιακή ανθρώπινη συναλλαγή με τον ταμία της τράπεζας. 

Το 1967, όμως, ένα μηχάνημα που εγκατέστησαν στην Barclays του Λονδίνου ο μηχανικός Τζον Σέπαρντ μαζί με την ομάδα του, έμεινε στην ιστορία ως το πρώτο ΑΤΜ. Ο πρώτος που “σήκωσε” χρήματα από το μηχάνημα ήταν ο κωμικός Ρεγκ Βάρνεϊ. Οι πελάτες μπορούσαν να σηκώσουν μέχρι δέκα λίρες, σε χαρτονομίσματα της μιας λίρας, τοποθετώντας αντί για την σύγχρονη πλαστική κάρτα, ένα ειδικό αποδεικτικό κουπόνι που είχαν παραλάβει από την τράπεζα.  Η κάρτα αναλήψεων έκανε την εμφάνισή της στη δεκαετία του 1970 μαζί με τον τετραψήφιο κωδικό PIN. 

“Αυτό που σκεφτόμουν ήταν ότι θα έπρεπε κάποιος να μπορεί να έχει πρόσβαση στα χρήματά του από οπουδήποτε στη Βρετανία ή στον κόσμο. Σκέφτηκα τους αυτόματους πωλητές σοκολάτας, και είπα ‘αν αντικαταστήσουμε τη σοκολάτα με ρευστό;'”, είχε δηλώσει ο Σέπαρντ μερικά χρόνια μετά. 

Το πρώτο επίσημο ΑΤΜ στις ΗΠΑ κατασκευάστηκε το 1968 από τον Ντόναλντ Βάτζελ, αρχιμηχανικό της εταιρείας Docutel. Το πρώτο εγκαταστάσθηκε στην Chemical Bank το 1969. Η διαφήμισή του έλεγε: “Στις 2 Σεπτεμβρίου η τράπεζά μας θα ανοίξει στις 09:00 και δεν θα ξανακλείσει ποτέ!”. Τόσο το προσωπικό της τράπεζας όσο και οι πελάτες για αρκετό καιρό έμειναν διστακτικοί. Οι πρώτοι για το κόστος που είχαν τα μηχανήματα, οι δεύτεροι για την έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις μηχανές. Όμως, μέχρι το 1974 η Docutel είχε εγκαταστήσει μηχανήματα στο 70% των τραπεζικών καταστημάτων στην χώρα. Ο Βάτζελ κατέχει την πατέντα για το πρώτο αμερικανικό ΑΤΜ από το 1973. Το 1995 το Smithsonian αναγνώρισε την Docutel και τον Βάτζελ ως τους εφευρέτες των πρώτων δικτυωμένων ΑΤΜ. 

Τα μηχανήματα έχουν εξελιχθεί πάρα πολύ από τότε, προσφέροντας σήμερα δυνατότητα ανάληψης μέσω κινητού τηλεφώνου, απευθείας επικοινωνία με προσωπικό της τράπεζας ή ακόμη και το άνοιγμα νέου λογαριασμού. 

Πλέον παγκοσμίως λειτουργούν σύμφωνα με την Ομοσπονδία Κατασκευαστών ATM (ΑΤΜΙΑ), περίπου 3 εκατομμύρια μηχανήματα. Το ΑΤΜ στο βορειότερο σημείο του πλανήτη είναι αυτό που έχει τοποθετηθεί στην πόλη Λονγκγιαρμπίεν, στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ της Νορβηγίας. Αντιθέτως, το ΑΤΜ στον σταθμό ΜακΜούρντο του Νότιου Πόλου, είναι αυτό που βρίσκεται στο νοτιότερο σημείο πάνω στη Γη.