Ένα σπάνιο φαινόμενο, το οποίο οι επιστήμονες ονομάζουν «πυροσύννεφο», φαίνεται πως δημιούργησαν οι τεράστιες φωτιές που πλήττουν την επαρχία Μανιτόμπα του Καναδά, το οποίο ουσιαστικά μετέφερε την τέφρα τους πέρα από τον Ατλαντικό, ακόμα και μέχρι την Ελλάδα.

Όπως σημειώνει η ιστοσελίδα πυρομετεωρολογίας FLAME, στρώματα καπνού από τις πυρκαγιές που μαίνονται στη Μανιτόμπα μεταφέρθηκαν σε μεγάλα υψόμετρα πάνω από την Μεσόγειο και την Ελλάδα τις τελευταίες ημέρες.

Η μεταφορά του καπνού ξεκίνησε την Τρίτη 13 Μαΐου 2025 με τη δημιουργία νεφών τύπου «pyroCb» (πυροσωρειτομελανίες), τα οποία έδρασαν ως «καμινάδες» προωθώντας τον καπνό σε μεγάλα υψόμετρα στην ατμόσφαιρα.

O υπερυψωμένος καπνός μεταφέρθηκε στη συνέχεια πάνω από τον Ατλαντικό (16 Μαΐου), τις δυτικές ακτές της Β. Αφρικής (17 Μαΐου) και τη δυτική Μεσόγειο (18 Μαΐου), διανύοντας απόσταση μεγαλύτερη των 10.000 χλμ. προτού καταλήξει πάνω από την Ανατολική Μεσόγειο και την Ελλάδα τη Δευτέρα 19 Μαΐου.

Η μεταφορά του σε τόσο μεγάλη απόσταση δεν ήταν τυχαία. Ο αεροχείμαρρος, ένα ταχέως κινούμενο ρεύμα πολύ ισχυρών ανέμων στα ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας, λειτούργησε ως «λεωφόρος», μεταφέροντας τα σωματίδια του καπνού από τον Καναδά έως την περιοχή μας.

Το μακρύ ταξίδι του υπερυψωμένου καπνού αποτυπώνεται καθαρά και σε βίντεο, το οποίο βασίζεται στον δείκτη αερολυμάτων OMPS PyroCb. Ο δείκτης αυτός μετρά την παρουσία καπνού και σωματιδίων που απορροφούν υπεριώδη ακτινοβολία, προσφέροντας μια εντυπωσιακή απεικόνιση της διαδρομής του καπνού.

Για να επιβεβαιωθεί η προέλευση του καπνού πάνω από την Ελλάδα, χρησιμοποιήθηκε το εργαλείο HYSPLIT, το οποίο υπολογίζει την πορεία που ακολούθησε μια αέρια μάζα στο παρελθόν.

Οι οπισθοτροχιές έδειξαν ότι ο αέρας σε ύψος 9 – 10 χλμ. πάνω από την Αθήνα στις 19 Μαΐου είχε πράγματι ξεκινήσει από την περιοχή των πυρκαγιών στον Καναδά, 6 ημέρες πριν.

Σπάνιο φαινόμενο: Τι επισημαίνει ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου

Σε ανάρτησή του, ο ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου, δρ Θοδωρής Γιάνναρος, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν την περασμένη εβδομάδα (13 Μαΐου) στην επαρχία Μανιτόμπα του Καναδά παρουσίασαν ακραία συμπεριφορά, δημιουργώντας νέφη pyroCb (πυροσωρειτομελανίες).

Τα νέφη αυτά έδρασαν ως “καμινάδες”, προωθώντας τον καπνό σε μεγάλα υψόμετρα (>9 χλμ.) μέσα στην ατμόσφαιρα.

Εκεί ψηλά, ανέλαβε δράση ο αεροχείμαρρος, μεταφέροντας τον καπνό σε απόσταση μεγαλύτερη των 10.000 χλμ. προς την περιοχή της Μεσογείου και της Ελλάδας.

Αυτό το επεισόδιο μεταφοράς καπνού καταδεικνύει πώς ακραίες πυρκαγιές μπορούν να επηρεάσουν την ατμόσφαιρα σε ηπειρωτική, και σε ακραίες περιπτώσεις (π.χ., Αυστραλία 2020) πλανητική κλίμακα».