Στις 20 Ιουνίου ένα ελικόπτερο πέταξε πάνω από τη Βαρκελώνη και άφησε να πέσουν 100.000 ποιήματα, τυπωμένα σε σελιδοδείκτες, τα οποία οι κάτοικοι έσπευσαν να πιάσουν με υψωμένα τα χέρια.

Δεν επρόκειτο για κάποιο καλλιτεχνικό χάπενινγκ όπως πίστεψαν κάποιοι, αλλά για μια συμβολική πράξη μνήμης και ελπίδας με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Ισπανία.

Η επιλογή της περιοχής δεν ήταν τυχαία. Η Γοτθική Συνοικία υπήρξε ένα από τα σημεία της Βαρκελώνης που καταστράφηκαν περισσότερο κατά τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς του Μαρτίου του 1938, στη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Εκεί όπου πριν από σχεδόν εννέα δεκαετίες έπεφταν βόμβες, αυτή τη φορά έπεσαν στίχοι αφιερωμένοι στην ελευθερία, αναφέρει το aleteia.org.

Την πρωτοβουλία ανέλαβε η καλλιτεχνική ομάδα Casagrande από τη Χιλή, η οποία εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια πραγματοποιεί ανάλογες «ποιητικές αεροεπιδρομές» σε πόλεις που γνώρισαν τη φρίκη των βομβαρδισμών. Σαντιάγο, Ντουμπρόβνικ, Γκερνίκα, Βαρσοβία, Βερολίνο, Λονδίνο και Ρότερνταμ έχουν ήδη φιλοξενήσει τη δράση, με τη Βαρκελώνη να αποτελεί τον δέκατο σταθμό αυτής της ιδιότυπης περιοδείας μνήμης.

Τα ποιήματα είχαν γραφτεί από εκατό δημιουργούς, πενήντα Καταλανούς και πενήντα Χιλιανούς, με κοινό θεματικό άξονα την ελευθερία.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, κανένας από τους 100.000 σελιδοδείκτες δεν έφτασε στο έδαφος. Όλοι πιάστηκαν από ανθρώπους που ύψωσαν τα χέρια τους ή κατέληξαν στα κλαδιά των δέντρων, μετατρέποντας την πλατεία Plaça Nova σε μια πρωτόγνωρη συλλογική εμπειρία.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε μόλις δέκα ημέρες μετά την επίσκεψη του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ στην Ισπανία. Το σύνθημα που συνόδευσε την εξαήμερη περιοδεία του ήταν η βιβλική φράση «Σηκώστε το βλέμμα σας» («Alzad la mirada»), εμπνευσμένη από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο. Κατά την ολοκλήρωση της επίσκεψής του, ο Ποντίφικας κάλεσε τους πιστούς να κοιτούν τον συνάνθρωπό τους και ολόκληρο τον κόσμο «με αγάπη, σεβασμό και συμπόνια».

Η σύμπτωση δεν πέρασε απαρατήρητη. Λίγες ημέρες νωρίτερα, χιλιάδες άνθρωποι είχαν στρέψει το βλέμμα τους στον ουρανό για να παρακολουθήσουν ένα εντυπωσιακό σόου με drones πάνω από τη Σαγράδα Φαμίλια. Αυτή τη φορά, όμως, δεν υπήρχαν φωτεινές φιγούρες ούτε τεχνολογικά θεάματα. Υπήρχαν μόνο χάρτινοι στίχοι που αιωρούνταν αργά πάνω από μια πόλη με βαθιά ιστορικά τραύματα.

Ο ίδιος ο Πάπας είχε αναφερθεί πριν από μερικούς μήνες στον συμβολισμό του ουρανού, μιλώντας σε εκπροσώπους των ιταλικών αερογραμμών. Είχε τονίσει ότι τα αεροσκάφη θα έπρεπε να είναι «οχήματα ειρήνης και ποτέ πολέμου», υπενθυμίζοντας πως, μετά τις τραγωδίες του 20ού αιώνα, οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί θα έπρεπε να αποτελούν οριστικά παρελθόν. Αντί γι’ αυτό, όπως σημείωσε, η τεχνολογική πρόοδος συνεχίζει συχνά να υπηρετεί τη βία αντί για την ειρήνη.

Η εικόνα ενός ελικοπτέρου που σκορπά ποιήματα αντί για εκρηκτικά αποκτά έτσι ιδιαίτερη δύναμη. Αντιστρέφει τον φόβο που συνδέθηκε ιστορικά με ό,τι ερχόταν από τον ουρανό και μετατρέπει το ίδιο μέσο σε εργαλείο συλλογικής μνήμης και συμφιλίωσης.

Ταυτόχρονα, η πρωτοβουλία υπενθυμίζει ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως δημόσια παρέμβαση και όχι μόνο ως αισθητική εμπειρία. Σε μια εποχή όπου οι εικόνες του πολέμου επιστρέφουν καθημερινά από την Ουκρανία, τη Γάζα και άλλες εμπόλεμες περιοχές, η συμβολική «βροχή ποιημάτων» στη Βαρκελώνη αποκτά διεθνή διάσταση. Υπενθυμίζει ότι ο ουρανός δεν χρειάζεται να είναι συνώνυμος της απειλής.

Ίσως αυτό να ήταν και το ουσιαστικότερο μήνυμα της εκδήλωσης. Οι κάτοικοι της Βαρκελώνης σήκωσαν το βλέμμα τους χωρίς να γνωρίζουν τι ακριβώς θα τους έρθει από ψηλά. Και αντί για φόβο, υποδέχθηκαν την ποίηση.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Gen-Z Magazine (@genzmagz)