Νέα πρωτοβουλία για την αναγνώριση και αποκατάσταση των συνεπειών του δουλεμπορίου αναλαμβάνει η Τζαμάικα, ζητώντας από τον βασιλιά Κάρολο να παραπέμψει το ζήτημα σε ανώτατο δικαστικό όργανο της Βρετανίας.

Η υπουργός Πολιτισμού της χώρας, Ολίβια Γκραντζ, ηγείται της αντιπροσωπείας που βρίσκεται στο Λονδίνο και ζητά από τον Κάρολο να θέσει τρία βασικά νομικά ερωτήματα. Μεταξύ άλλων, ζητείται να εξεταστεί εάν η μεταφορά Αφρικανών στην Τζαμάικα και η υποδούλωσή τους ήταν νόμιμη και εάν το Ηνωμένο Βασίλειο έχει σήμερα νομική υποχρέωση να καταβάλει αποζημιώσεις.

Η Γκραντζ δήλωσε ότι η στάση του Μπάκιγχαμ μέχρι στιγμής την αφήνει «ενθαρρυμένη», υπογραμμίζοντας ότι η Τζαμάικα δεν θεωρεί δεδομένο το αποτέλεσμα της διαδικασίας.

«Δεν πληρώνει αποζημιώσεις»

Ο βασιλιάς Κάρολος είχε αναφερθεί στη δουλεία κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε ηγέτες της Κοινοπολιτείας το 2022, εκφράζοντας τη βαθιά του λύπη για την ιστορική πρακτική. Το Ηνωμένο Βασίλειο, ωστόσο, εξακολουθεί να απορρίπτει την καταβολή αποζημιώσεων.

Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης ξεκαθάρισε ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο δεν πληρώνει, ούτε πρόκειται να πληρώσει αποζημιώσεις», χαρακτηρίζοντας παράλληλα το διατλαντικό δουλεμπόριο «αποτρόπαιο».

Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 12,5 εκατομμύρια Αφρικανοί απήχθησαν και μεταφέρθηκαν διά της βίας με ευρωπαϊκά πλοία, προκειμένου να πουληθούν ως σκλάβοι από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Οι διεκδικήσεις για επανορθώσεις έχουν επανέλθει τα τελευταία χρόνια, με χώρες της Καραϊβικής να συνδέουν το ιστορικό αυτό παρελθόν με τη σημερινή οικονομική και κοινωνική ανισότητα.

Αίτημα και από τον ΟΗΕ

Το αίτημα της Τζαμάικας έχει τη στήριξη της Κοινότητας της Καραϊβικής (CARICOM) και του προέδρου της Γκάνας, Τζον Ντραμάνι Μαχάμα. Προηγήθηκε, μάλιστα, απόφαση επιτροπής του ΟΗΕ, η οποία τον προηγούμενο μήνα έκρινε ότι τα κράτη οφείλουν να εξετάσουν νομικά την πιθανότητα επανορθώσεων και άλλων μέτρων για την αντιμετώπιση της κληρονομιάς του διατλαντικού δουλεμπορίου.

Η συζήτηση παραμένει, ωστόσο, ιδιαίτερα διχαστική στην Ευρώπη. Κριτικοί της πρότασης υποστηρίζουν ότι τα σημερινά κράτη και οι θεσμοί δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι για πρακτικές προηγούμενων αιώνων. Τον περασμένο Απρίλιο, το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ είχε ζητήσει ακόμη και περιορισμούς στη χορήγηση βίζας σε πολίτες χωρών που διεκδικούν αποζημιώσεις, μεταξύ των οποίων και η Τζαμάικα.

Η Γκραντζ εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει την προσπάθεια, υποστηρίζοντας ότι διεθνώς ενισχύεται η συζήτηση για την «επανορθωτική δικαιοσύνη»: «Πάντα θα υπάρχουν αρνητικές αντιδράσεις, όμως εμείς παραμένουμε προσηλωμένοι στον στόχο».