Νέο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη άνοιξε μετά τις τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι το Ιράν συμφώνησε πλήρως σε ένα αυστηρό καθεστώς πυρηνικών επιθεωρήσεων.

Ωστόσο, η ιρανική πλευρά έσπευσε να αμφισβητήσει τους αμερικανικούς ισχυρισμούς, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν έχει προγραμματιστεί καμία επιθεώρηση από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στις πυρηνικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα.

Σε ανάρτησή του, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί «το υψηλότερο δυνατό επίπεδο πυρηνικών ελέγχων για απεριόριστο χρονικό διάστημα», υποστηρίζοντας πως η συμφωνία αυτή διασφαλίζει τη «διαφάνεια και την πυρηνική εντιμότητα».

Όπως ανέφερε, χωρίς αυτή την παραχώρηση δεν θα υπήρχε συνέχεια στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης ότι, ως αποτέλεσμα των υποχωρήσεων που – κατά τον ίδιο – έκανε η ιρανική πλευρά, η Ουάσινγκτον συμφώνησε να μην προχωρήσει σε νέο ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, επιτρέποντας τη διατήρηση της ναυσιπλοΐας στην κρίσιμη θαλάσσια οδό.

Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις παραμένουν σε πλήρη ετοιμότητα, ώστε να επανέλθει ο αποκλεισμός εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε και στην άρση μέρους των οικονομικών κυρώσεων, υποστηρίζοντας ότι τα κεφάλαια που θα αποδεσμευθούν δεν θα δοθούν απευθείας στο Ιράν, αλλά θα παραμείνουν σε ειδικούς δεσμευμένους λογαριασμούς υπό αμερικανικό έλεγχο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα χρήματα αυτά θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά ανθρωπιστικών αγαθών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως τρόφιμα, φαρμακευτικό υλικό, καλαμπόκι, σιτάρι και σόγια.

«Το Ιράν αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση και θεωρώ αναγκαίο να βοηθήσουμε τώρα, πριν να είναι αργά», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας παράλληλα αισιοδοξία για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Τι δηλώνει η Τεχεράνη

Η Τεχεράνη, ωστόσο, εμφανίζεται πολύ πιο επιφυλακτική. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, διέψευσε ότι πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον γενικό διευθυντή της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά τις συνομιλίες στην Ελβετία, ενώ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει σχέδιο επιθεώρησης των πυρηνικών εγκαταστάσεων που υπέστησαν ζημιές από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Ο ίδιος τόνισε ότι η συνεργασία του Ιράν με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας θα συνεχιστεί μόνο στο πλαίσιο των υφιστάμενων διαδικασιών, υπό την έγκριση του ιρανικού κοινοβουλίου και του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της χώρας.

Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει ότι θα έχει τον αποκλειστικό έλεγχο των αποδεσμευμένων περιουσιακών της στοιχείων, απορρίπτοντας εμμέσως την αμερικανική θέση περί διαχείρισης των κονδυλίων από την Ουάσινγκτον.

Συνεργασία Ιράν – Ομάν για Ορμούζ

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων παραμένει και το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, καθώς Ιράν και Ομάν ανακοίνωσαν ότι συμφώνησαν στη δημιουργία κοινής ομάδας εργασίας με αντικείμενο τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας, των υπηρεσιών και του κόστους διέλευσης από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των δύο χωρών, θα ακολουθήσουν διαβουλεύσεις τόσο με τα υπόλοιπα παράκτια κράτη όσο και με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας για τη θαλάσσια οδό από την οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.

Παρότι το μνημόνιο κατανόησης προβλέπει ελεύθερη και χωρίς τέλη διέλευση εμπορικών πλοίων για διάστημα τουλάχιστον 60 ημερών, η ιρανική ηγεσία έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να επιστρέψει στο προηγούμενο καθεστώς λειτουργίας των Στενών.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, έχει δηλώσει ότι μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου η Τεχεράνη σκοπεύει να επιβάλει χρεώσεις στα πλοία που χρησιμοποιούν το πέρασμα, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν έχει κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή και δικαιούται να εισπράττει τέλη για τις υπηρεσίες που παρέχει.

Μέσα σε αυτό το κλίμα συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές για την οριστική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έφτασαν στο Ισλαμαμπάντ, όπου έγιναν δεκτοί από τον πρόεδρο του Πακιστάν Ασίφ Αλί Ζαρντάρι και τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ.

Το Πακιστάν συνεχίζει να διαδραματίζει ενεργό διαμεσολαβητικό ρόλο στις συνομιλίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές επιχειρούν να γεφυρώσουν τις σημαντικές διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται τόσο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης όσο και για το μέλλον της ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο.