Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο δημιουργεί ένα περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ, όπου οι υποστηρικτές της σκληρής γραμμής απέναντι στην Κίνα βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα παράδοξο.

Ads

Όπως παρατηρεί ο ιστότοπος Foreign Policy, ενώ ο Τραμπ έχει τοποθετήσει γεράκια κατά της Κίνας σε καίριες θέσεις, η απρόβλεπτη και συναλλακτική του προσέγγιση ενδέχεται να προσφέρει απροσδόκητα πλεονεκτήματα στο Πεκίνο.

Ads

Η νέα διοίκηση Τραμπ έχει ήδη στελεχώσει το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Άμυνας με προσωπικότητες που υποστηρίζουν μια πιο ανταγωνιστική στάση απέναντι στην Κίνα. Αυτή η ομάδα εργάζεται για τη διαμόρφωση μιας πιο επιθετικής προσέγγισης, αν και διατηρεί κάποια στοιχεία συνέχειας με την προηγούμενη διοίκηση Μπάιντεν.

Ads

Ωστόσο, η στρατηγική ατζέντα του Τραμπ εμφανίζεται πιο ριζοσπαστική από την πρώτη του θητεία, ενώ τα έντονα συναλλακτικά του ένστικτα ενδέχεται να οδηγήσουν την προσέγγισή του προς την Κίνα σε κατευθύνσεις που θα ικανοποιούσαν απόλυτα τον Κινέζο Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.

Ads

Στο πεδίο των πρώτων επιτυχιών, η νέα διοίκηση έχει επιδείξει σημαντική δραστηριότητα στην Ασία. Η επίσκεψη του Ιάπωνα Πρωθυπουργού Σιγκέρου Ισίμπα στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο και η συνάντηση με τον Ινδό Πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι υποδηλώνουν μια υγιή σχέση με τους Ασιάτες συμμάχους.

Η στάση του Τραμπ στο ουκρανικό ζήτημα, με την απαίτησή του για ευρωπαϊκές εγγυήσεις ασφαλείας και τη δήλωση του Υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι πλέον “πρωτίστως επικεντρωμένη” στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, υποδηλώνει μια διοίκηση αποφασισμένη να δώσει προτεραιότητα στην περιοχή Ινδο-Ειρηνικού.

Εντούτοις, η ευρύτερη γεωπολιτική προσέγγιση του Τραμπ δημιουργεί ευκαιρίες για το Πεκίνο. Η σκληρή μεταχείριση των συμμάχων και η αγκάλιασμα μιας ωμής μορφής πολιτικής μεγάλων δυνάμεων ευθυγραμμίζονται με τους μακροπρόθεσμους στόχους της Κίνας.

Η εναρκτήρια ομιλία του Τραμπ, με τις ελάχιστες αναφορές στην Κίνα και τις νεο-αυτοκρατορικές φιλοδοξίες του για τη Γροιλανδία, ευθυγραμμίζεται με τις κινεζικές φιλοδοξίες για έλεγχο της Ταϊβάν και σηματοδοτεί την υποχώρηση της αμερικανικής υποστήριξης για μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες.


Η προσέγγιση του Τραμπ στην Ουκρανία, με τις φερόμενες παραχωρήσεις στον Πούτιν και την περιθωριοποίηση της Ευρώπης, εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά συμφέροντα του Πεκίνου, δεδομένης της σχεδόν συμμαχικής σχέσης με τη Μόσχα και του στόχου για διάσπαση των διατλαντικών δεσμών.

Η αμφιλεγόμενη πολιτική του Τραμπ για τη Γάζα έχει προκαλέσει διχασμό μεταξύ των ΗΠΑ και του ευρύτερου μουσουλμανικού κόσμου, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών ασιατικών χωρών όπως η Ινδονησία και η Μαλαισία. Το σχέδιο για κατάργηση της USAID ενισχύει την κινεζική αφήγηση περί αναξιοπιστίας των ΗΠΑ.

Όπως επισήμανε ο Jin Yinan, καθηγητής στρατιωτικής στρατηγικής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Άμυνας της Κίνας, η χώρα του συχνά διαμαρτύρεται δημοσίως για τις πολιτικές Τραμπ, ενώ ιδιωτικά αναγνωρίζει τις ευκαιρίες που προσφέρουν.

Η κύρια ελπίδα του Πεκίνου θα είναι να προσελκύσει τον Τραμπ σε μια μεγάλη συμφωνία σχετικά με το καθεστώς της Ταϊβάν. Ο Τραμπ έχει επιδείξει περιορισμένο ενδιαφέρον για την υποστήριξη του νησιού και είναι γνωστός για την απαισιοδοξία του σχετικά με την ικανότητα των ΗΠΑ να αποτρέψουν τον μακροπρόθεσμο στόχο της Κίνας για ενοποίηση.

Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ εμφανίζονται βαθιά ανήσυχοι. Ο Ισίμπα κατάφερε να εξασφαλίσει τη δέσμευση του Τραμπ για τη σταθερότητα στο Στενό της Ταϊβάν, αλλά είναι δύσκολο να βασιστεί κανείς σε δηλώσεις που μπορεί να ανατραπούν με μια προεδρική παρόρμηση.

Η ηγεσία της Κίνας δεν πρόκειται να εκφράσει δημοσίως ότι διαβλέπει γεωπολιτικές ευκαιρίες. Αντίθετα, θα συνεχίσει να προτείνει ότι οι δύο υπερδυνάμεις πρέπει να “σέβονται τα βασικά συμφέροντα και τις κύριες ανησυχίες η μία της άλλης”, όπως δήλωσε ο Σι σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ τον Ιανουάριο.

Ωστόσο, όπως ακριβώς οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον ανησυχούν ιδιωτικά για την προθυμία του Τραμπ να ανατρέψει βασικές αρχές της υπάρχουσας διεθνούς τάξης, έτσι και το Πεκίνο υπολογίζει ότι η δεύτερη προεδρία του θα επιταχύνει τις αλλαγές που η Κίνα επιδιώκει εδώ και καιρό να επιτύχει.