Οι εντάσεις στην Τουρκία κορυφώνονται, καθώς η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, υπό την ιδιοκτησία του Έλον Μασκ, ανέστειλε λογαριασμούς ατόμων που σχετίζονται με την αντιπολίτευση της χώρας.

Το γεγονός αυτό έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο, καθώς η χώρα βρίσκεται εν μέσω εκτεταμένων διαδηλώσεων που ξέσπασαν μετά τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος αποτελεί τον κύριο αντίπαλο του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η σύλληψη του Ιμάμογλου, που συνέβη μόλις λίγες ώρες πριν την επίσημη ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του για την προεδρία εκ μέρους του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), προκάλεσε ένα κύμα αγανάκτησης σε πολλές πόλεις της Τουρκίας. Οι διαδηλώσεις συνεχίζονται παρά την κυβερνητική απαγόρευση συγκεντρώσεων.

• Διαβάστε: Τουρκία / Την προφυλάκιση Ιμάμογλου αποφάσισε το δικαστήριο

Η αναστολή λογαριασμών στο X και οι αντιδράσεις

Η απόφαση της πλατφόρμας X να αναστείλει λογαριασμούς ατόμων που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη λογοκρισία και την ελευθερία της έκφρασης.

Σύμφωνα με τον Yusuf Can, αναλυτή του Wilson Center, οι περισσότεροι από τους λογαριασμούς που ανεστάλησαν ανήκαν σε ακτιβιστές συνδεδεμένους με πανεπιστήμια, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν την πλατφόρμα για να κοινοποιούν πληροφορίες σχετικά με τις διαδηλώσεις και να καθοδηγούν τους φοιτητές σε συγκεκριμένες τοποθεσίες για συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ορισμένοι από τους λογαριασμούς φαίνεται να έχουν ανασταλεί μόνο εντός Τουρκίας, ενώ παραμένουν προσβάσιμοι στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό υποδηλώνει ότι η πλατφόρμα X εφάρμοσε τη λογοκρισία με γεωγραφικό περιορισμό, συμμορφούμενη με τις απαιτήσεις της τουρκικής κυβέρνησης.

Ένας από τους ακτιβιστές που επηρεάστηκαν άμεσα από αυτές τις αναστολές είναι ο Ömer Faruk Aslan, ο οποίος ανέφερε ότι ο λογαριασμός του αποκλείστηκε με δικαστική απόφαση, καθώς οι αναρτήσεις του είχαν ξεπεράσει τα 6 εκατομμύρια προβολές.

Ο Aslan δημιούργησε έναν νέο λογαριασμό για να συνεχίσει τη δραστηριότητά του, υπογραμμίζοντας έτσι το επίπεδο της κυβερνητικής καταστολής αλλά και την επιμονή των ακτιβιστών να διατηρήσουν το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης.

Η στάση της τουρκικής κυβέρνησης και οι συλλήψεις

Ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας, Αλί Γερλίκαγια, δήλωσε μέσω του X ότι οι αρχές εντόπισαν 326 λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που κατηγορούνται για υποκίνηση μίσους, εκ των οποίων οι 72 φέρονται να ανήκουν σε άτομα που βρίσκονται στο εξωτερικό.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μια συντονισμένη δράση από τις κυβερνητικές υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας και ασφάλειας οδήγησε στη σύλληψη 54 προσώπων που σχετίζονται με αυτούς τους λογαριασμούς.

Οι συλλήψεις δεν περιορίστηκαν μόνο σε διαδικτυακή δραστηριότητα, καθώς οι αρχές προχώρησαν στη σύλληψη 343 ατόμων κατά τη διάρκεια της τρίτης νύχτας των διαδηλώσεων.

Οι συλληφθέντες προέρχονται από διάφορες πόλεις, όπως η Κωνσταντινούπολη, η Άγκυρα, η Σμύρνη, τα Άδανα, η Αττάλεια και το Ικόνιο. Αυτές οι κινήσεις αντανακλούν τη σκληρή στάση της τουρκικής κυβέρνησης απέναντι στις διαμαρτυρίες, επιχειρώντας να καταστείλει την αντιπολίτευση τόσο στον φυσικό όσο και στον ψηφιακό χώρο.

• Διαβάστε: Τουρκία / Όργιο καταστολής με πάνω από 340 συλλήψεις

Η νομική διάσταση και η προηγούμενη στάση του X

Οι αναστολές των λογαριασμών φαίνεται να είναι νομικά κατοχυρωμένες, καθώς η τουρκική νομοθεσία επιτρέπει στην κυβέρνηση να ζητά την αφαίρεση περιεχομένου ή τον αποκλεισμό λογαριασμών.

Ειδικότερα, ένας νόμος του 2022 παρέχει εκτεταμένες εξουσίες στις τουρκικές αρχές να ελέγχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να καταστέλλουν περιεχόμενο που θεωρείται ότι απειλεί τη δημόσια τάξη.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η πλατφόρμα X υπόκειται σε τέτοιου είδους περιορισμούς στην Τουρκία.

Το 2023, κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών, η πλατφόρμα είχε περιορίσει την πρόσβαση σε συγκεκριμένο περιεχόμενο, με τη δικαιολογία ότι αυτό ήταν απαραίτητο για να παραμείνει η υπηρεσία διαθέσιμη στους πολίτες της Τουρκίας. Ο ίδιος ο Μασκ είχε δηλώσει τότε ότι η επιλογή ήταν είτε να περιοριστούν ορισμένες αναρτήσεις είτε να αποκλειστεί εντελώς η πρόσβαση στο Twitter στη χώρα.

Ο αυξανόμενος έλεγχος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην Τουρκία

Παράλληλα με τις αναστολές στο X, έχουν επιβληθεί περιορισμοί στην πρόσβαση σε άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, το Instagram και το YouTube, σύμφωνα με αναφορές του οργανισμού παρακολούθησης διαδικτύου NetBlocks.

Τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η πλατφόρμα X συμμορφώθηκε με το 86% των κυβερνητικών αιτημάτων για αφαίρεση περιεχομένου στην Τουρκία κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2024, ποσοστό που αυξήθηκε από το 68% που είχε καταγραφεί στο πρώτο εξάμηνο.

Αν και αυτός ο δείκτης συμμόρφωσης είναι ελαφρώς χαμηλότερος από το 90% που καταγράφηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ίδια περίοδο, οι τουρκικές αρχές υποβάλλουν σχεδόν έξι φορές περισσότερα αιτήματα αφαίρεσης περιεχομένου ανά κάτοικο σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές χώρες.

Η κατάσταση στην Τουρκία εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον της ελευθερίας του λόγου στη χώρα, καθώς και για τον ρόλο των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στον περιορισμό της πληροφόρησης.