Η τζιχαντιστική προεδρία της Συρίας ανακοίνωσε το βράδυ της Δευτέρας (10/3) πως επιτεύχθηκε συμφωνία με τον ηγέτη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), ονόματι Μαζλούμ Άμπντι, προκειμένου να «ενσωματωθούν» όλοι οι πολιτικοί και στρατιωτικοί θεσμοί της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στο συριακό κράτος, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι σφαγές αμάχων και Αλαουιτών.

Υπενθυμίζεται πως η βασική συνιστώσα των SDF είναι η πολιτοφυλακή των Κούρδων της Συρίας.

Η προεδρία δημοσίευσε μια ανακοίνωση στο Χ που υπογράφεται και από τις δύο πλευρές.

Η συμφωνία αφορά «την ενσωμάτωση όλων των πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών της βορειοανατολικής Συρίας» στους κόλπους της διοίκησης του συριακού κράτους. Στους «θεσμούς» αυτούς περιλαμβάνονται επίσης τα μεθοριακά φυλάκια, τα αεροδρόμια, αλλά και οι εγκαταστάσεις άντλησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι υποστηριζόμενες από τις Ηνωμένες Πολιτείες κουρδικές δυνάμεις του SDF ελέγχουν μια ημιαυτόνομη περιοχή στη βορειοανατολική Συρία από το 2015. Η συμφωνία, εφόσον εφαρμοστεί, θα φέρει και αυτά τα εδάφη υπό τον πλήρη έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης της Συρίας.

Ο Ρεσούλ Σερντάρ του Al Jazeera, που μεταδίδει από τη συριακή πρωτεύουσα Δαμασκό, ανέφερε ότι η συμφωνία είναι μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις από την πτώση του καθεστώτος Μπασάρ αλ Άσαντ στα χέρια των δυνάμεων της συριακής αντιπολίτευσης υπό την ηγεσία του αλ-Σαράα τον Δεκέμβριο.

«Το αν [η Συρία] επρόκειτο να παραμείνει ως ενιαίο έδαφος ή να χωριστεί ήταν πάντα ένα σημείο κλειδί », πρόσθεσε ο Σερντάρ.

Λεπτομέρειες της συμφωνίας

Η συμφωνία περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός σε όλη τη Συρία και υποστήριξη των SDF στην καταπολέμηση των ενόπλων μαχητών που υποστηρίζουν ακόμα τον ανατραπέντα Πρόεδρο Μπασάρ Αλ Άσαντ.

Περιλαμβάνει επίσης μια διαβεβαίωση ότι ο κουρδικός λαός είναι αναπόσπαστο κομμάτι της Συρίας και έχει δικαίωμα στην ιθαγένεια και κατοχυρωμένα συνταγματικά δικαιώματα.

Με βάση το κείμενο της συμφωνίας, «η κουρδική κοινότητα είναι βασική συνιστώσα του συριακού κράτους» το οποίο «εγγυάται το δικαίωμά της στην ιθαγένεια και όλα τα συνταγματικά δικαιώματα» των Κούρδων, απορρίπτοντας «το κάλεσμα για διαμελισμό, τη ρητορική μίσους και τις απόπειρες (κάποιων) να σπείρουν τη διχόνοια μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών της συριακής κοινωνίας».

Η αυτόνομη κουρδική διοίκηση ελέγχει μεγάλες εκτάσεις στη βόρεια και ανατολική Συρία, που είναι πλούσιες σε ενεργειακούς και αγροτικούς πόρους, κρίσιμης σημασίας για τη νέα κυβέρνηση σε αυτήν την περίοδο της ανασυγκρότησης. Ο ένοπλος βραχίονάς της, οι SDF, διαδραμάτισε ρόλο κλειδί στην ήττα των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους, που εκδιώχθηκαν από το τελευταίο προπύργιό τους το 2019.

Σύμφωνα με τον ειδικό ερευνητή για τη Συρία, Φαμπρίς Μπαλάνς, το 60% των κατοίκων των περιοχών υπό κουρδική διοίκηση είναι Άραβες.

Οι Κούρδοι ζούσαν στο περιθώριο επί καθεστώτος Άσαντ, δεν είχαν το δικαίωμα να μιλούν τη γλώσσα τους ούτε να τηρούν τα έθιμά τους και πολλοί από αυτούς δεν είχαν τη συριακή υπηκοότητα. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου που ξέσπασε το 2011, συγκρότησαν μια δική τους, αυτόνομη διοίκηση με εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς και στρατιωτικούς θεσμούς.

Αφού ανέλαβαν την εξουσία οι νέες αρχές, τον Δεκέμβριο, οι Κούρδοι θεώρησαν ότι ήταν μια ευκαιρία για την οικοδόμηση μιας νέας Συρίας που θα διασφάλιζε τα δικαιώματα όλων των Σύρων.

Ωστόσο, αποκλείστηκαν από τον «εθνικό διάλογο» που θα χάραζε τις βασικές γραμμές της πολιτικής μετάβασης.

Το Al Jazeera μεταδίδει ότι δεν είναι σαφές ποιο θα είναι το ακριβές συνταγματικό καθεστώς της περιοχής που ελέγχεται από τις SDF και αν θα διατηρήσει κάποια αυτονομία.

Σημειώνει επίσης ότι, σε μια πολυεθνική και θρησκευτικά ποικιλόμορφη χώρα όπως η Συρία, μπορεί τώρα να υπάρχουν απαιτήσεις να δοθεί ειδικό καθεστώς σε άλλες ομάδες.