Οι συνομιλίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης ολοκληρώθηκαν την Πέμπτη (26/2) στη Γενεύη χωρίς να προκύπτουν απτά στοιχεία ουσιαστικής προόδου, παρά τη θετική αποτίμηση των μεσολαβητών από το Ομάν, που έκαναν λόγο για «σημαντική πρόοδο» ενώ προανήγγειλαν νέα συνάντηση σε τεχνικό επίπεδο την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη.

Ads

Παρά τις διαβεβαιώσεις περί προόδου, δεν υπήρξαν ενδείξεις ότι οι δύο πλευρές έχουν γεφυρώσει τις βασικές διαφορές τους, ιδίως σε ό,τι αφορά το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου και τη διαχείριση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που εξακολουθούν να βρίσκονται στο ιρανικό έδαφος.

Ads

Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ ζήτησαν από το Ιράν να διαλύσει, κυριολεκτικά, τις τρεις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του (Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν) και να παραδώσει όλο το εναπομείναν εμπλουτισμένο ουράνιο στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, κάτι που είναι απολύτως απαράδεκτο για το Ιράν, σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις διεθνών αναλυτών.

Ads

Οι ΗΠΑ απαίτησαν επίσης οποιαδήποτε πυρηνική συμφωνία με το Ιράν να έχει αόριστη διάρκεια, αντί να περιλαμβάνει ρήτρες λήξης, όπως συνέβη στην πυρηνική συμφωνία του 2015 που διαπραγματεύτηκε ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα.

Ads

Οι επαφές στη Γενεύη πραγματοποιήθηκαν σε δύο διακριτές φάσεις – εντός της ίδιας ημέρας. Ενδεικτικό στοιχείο της πλήρους έλλειψης αμοιβαίας εμπιστοσύνης είναι και το γεγονός πως αμφότερες πλευρές αρνήθηκαν να συνευρευθούν στην ίδια αίθουσα συσκέψεων, με «κλητήρα-αγγελιοφόρο» να πηγαινοέρχεται ανάμεσα στις αντιπροσωπείες παραδίδοντας τα μηνύματα των διπλωματών, όπως τόσο εύστοχα παρατήρησε ο ανταποκριτής της Guardian.


Σύμφωνα με πληροφορίες, η αμερικανική αντιπροσωπεία υπό τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ εμφανίστηκε δυσαρεστημένη από τις προτάσεις που κατέθεσε η ιρανική πλευρά.

Η Τεχεράνη προσφέρθηκε να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ιατρικές ανάγκες, ενώ η πυρηνική δραστηριότητα θα σταματούσε για έναν απροσδιόριστο, περιορισμένο αριθμό ετών. Ο εμπλουτισμός θα συνεχιζόταν αργότερα βάσει ενός ρυθμιζόμενου περιφερειακού πλαισίου.

Επιπλέον, η σύντομη διάρκεια της δεύτερης συνεδρίασης ερμηνεύτηκε από παρατηρητές ως αρνητικό σημάδι για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Παράλληλη στρατιωτική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή

Οι διπλωματικές επαφές εξελίσσονται σε ένα περιβάλλον αυξημένης στρατιωτικής κινητικότητας από την πλευρά των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με αναλυτές που παρακολουθούν δεδομένα πτήσεων ανοικτών πηγών, έξι ακόμη αμερικανικά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού αναμένεται να κατευθυνθούν στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν του Ισραήλ, όπως ανακοινώθηκε την Πέμπτη. Πέντε αεροσκάφη τύπου KC-46 πρόκειται να απογειωθούν από το Πόρτσμουθ του Νιου Χάμσαϊρ και ένα ακόμη από τη βάση Σέιμουρ Τζόνσον στη Βόρεια Καρολίνα.


Ήδη μέσα στην εβδομάδα, αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μεταγωγικά εντοπίστηκαν στο Μπεν Γκουριόν, ενώ έντεκα μαχητικά F-22 πέμπτης γενιάς, μαζί με υποστηρικτικά αεροσκάφη και πληρώματα, προσγειώθηκαν στην αεροπορική βάση Οβντά στο νότιο Ισραήλ.

Παράλληλα, ομάδες αναλυτών που παρακολουθούν στρατιωτικές πτήσεις αναφέρουν ότι δεκάδες μαχητικά, μεταξύ αυτών F-35, F-22, F-15 και F-16, έχουν κατευθυνθεί τις τελευταίες εβδομάδες προς τη Μέση Ανατολή, συνοδευόμενα από μεγάλο αριθμό ιπτάμενων τάνκερ και εκατοντάδες πτήσεις μεταφοράς υλικού.

Δορυφορικές εικόνες που λήφθηκαν τις προηγούμενες ημέρες και αναλύθηκαν από το Associated Press φαίνεται να δείχνουν ότι αμερικανικά πλοία που συνήθως ελλιμενίζονται στο Μπαχρέιν – έδρα του 5ου Στόλου του αμερικανικού Ναυτικού – έχουν αποπλεύσει και βρίσκονται πλέον εν πλω.

Παρόμοια διασπορά των πλοίων είχε καταγραφεί και τον περασμένο Ιούνιο, λίγο πριν από ιρανική επίθεση σε αμερικανική βάση στο Κατάρ, ως μέτρο προληπτικής προστασίας.

Το διπλωματικό αδιέξοδο και η παράλληλη στρατιωτική ενίσχυση στην περιοχή συνθέτουν ένα ιδιαίτερα εύθραυστο σκηνικό, με το επόμενο ραντεβού στη Βιέννη να αποκτά κρίσιμη σημασία για το αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση ή περαιτέρω όξυνση της έντασης.